Cruises naar Lofoten Islands

Achtenveertig reizen naar een record zonder coordinaten

Lofoten Islands staat bij ons met 64 boekbare reizen en met nul vertrekken. Dat tweede klopt, want dit record duidt een hele eilandengroep aan en geen kade.

Wat er niet in staat is een plaatsbepaling. Bij dit record ontbreken de coordinaten volledig, en daardoor kunnen wij het niet op een kaart zetten, de afstand tot de buren niet narekenen en niet controleren of het goed staat.

Dat is geen kleinigheid op een site die dat overal wel doet. Bij de tweeduizend achthonderd havens in ons bestand hebben er ruim tweehonderd geen coordinaten, en dit is met achtenveertig reizen een van de drukste daarvan.

Waar het gaat is wel vast te stellen, namelijk uit de volgorde van de haltes. Vijfendertig van de achtenveertig reizen komen hier binnen na Senja en gaan er ook weer naartoe terug, en tien komen na Reine.

Dat klopt met de kaart. Senja ligt direct ten noorden van de Lofoten en Reine ligt er middenin, dus de reizen doen precies wat je zou verwachten; alleen ons record kan dat zelf niet bevestigen.

Wat de Lofoten zijn

De Lofoten zijn een eilandengroep voor de Noorse kust, volledig boven de poolcirkel op ongeveer achtenzestig graden noorderbreedte. De bergen komen vrijwel recht uit zee omhoog tot rond de duizend meter.

Wat de plek bijzonder maakt is het water. De Golfstroom loopt hier langs, waardoor het in januari gemiddeld rond het vriespunt blijft terwijl het op dezelfde breedte in Groenland of Siberie dertig graden kouder is.

De dorpen zijn klein en liggen tegen het water aan: Reine, Henningsvaer, Nusfjord, Svolvaer. De rode en okergele huisjes op palen die je overal ziet zijn rorbuer, de vissershutten waar de seizoenvissers sliepen.

Vis is hier ook de reden dat er mensen wonen. Elke winter trekt de kabeljauw vanuit de Barentszzee hierheen om te paaien, en die wordt aan houten rekken in de wind gedroogd tot stokvis; dat gebeurt al sinds de middeleeuwen en de export ging tot in Italie.

Van eind mei tot half juli gaat de zon niet onder, en van begin december tot begin januari komt hij niet boven de horizon. Dat verschil bepaalt volledig wat voor reis je hier maakt.

Aan land kom je met kleine boten of aan een steiger in een van de dorpen. Een cruiseterminal is er niet, en grote schepen liggen voor anker.

Januari is de drukste maand

Er wordt 10 maanden per jaar gevaren, maar niet gelijkmatig. januari telt negen passages, december en februari elk acht, maart zeven, en de hele zomer blijft op twee of drie steken.

Dat is het omgekeerde van wat je bij een Noorse bestemming verwacht. De verklaring is dezelfde als bij Senja iets noordelijker: hier wordt in de winter het noorderlicht verkocht, en in de zomer concurreert dit gebied met de fjorden verderop.

In april en oktober vaart er niets. Dat zijn de twee wisselmaanden waarin het noorderlicht voorbij is en de middernachtzon nog niet begonnen, of andersom.

Eenendertig aanlopen vallen in 2027, twaalf in 2028 en vijf in dit jaar. Tweeendertig reizen duren zeven nachten en tien veertien.

De vertrekhavens zijn vijfendertig keer Tromso, elf keer Hamburg en een keer Edinburgh en Reykjavik. Vanuit Tromso is dit een kort rondje van een week; vanuit Hamburg ben je twee weken onderweg.

Driekwart van de reizen heeft geen prijs

Bij twaalf van de achtenveertig reizen staat een bedrag, oftewel vijfentwintig procent. Dat is een van de laagste dekkingen die wij op een drukke pagina tegenkomen.

Het gat zit vrijwel volledig bij een aanbieder. Vijfendertig van de zesendertig reizen zonder bedrag zijn van Hurtigruten Expeditions, en dat merk levert op deze site structureel geen prijzen aan.

Waar wel een bedrag staat, lopen de totalen van vierduizend vijfhonderdnegentig tot vierentwintigduizend honderdvijfendertig euro. Per nacht is dat driehonderdachtentwintig euro aan de onderkant en duizend zevenennegentig aan de bovenkant.

De tien reizen van Hurtigruten zitten strak bij elkaar, tussen driehonderdachtentwintig en driehonderdachtenzeventig euro per nacht. De enige reis van Scenic zit op duizend zevenennegentig, dus ruim drie keer zoveel.

Wat je daaruit moet meenemen is dat de zichtbare prijzen hier niet het aanbod vertegenwoordigen. Driekwart van de reizen ontbreekt in elke vergelijking die je op bedrag maakt, en dat is precies het deel dat met expeditieschepen vaart.

Vier schepen die niets met elkaar te maken hebben

De schepen zijn MS Spitsbergen, MS Otto Sverdrup, Balmoral en Scenic Eclipse. Wij hebben er de scheepsgegevens bij gehaald, en die lopen hier verder uiteen dan waar dan ook.

De MS Spitsbergen neemt honderdvijftig passagiers mee op zevenduizend ton, wat neerkomt op zesenveertig ton ruimte per passagier. De MS Fram neemt er tweehonderd op bijna dertienduizend ton, oftewel drieenzestig.

De Scenic Eclipse gaat daar nog ruim overheen met vijfenzeventig ton per passagier, op tweehonderdachtentwintig passagiers. Dat is ongeveer het dubbele van wat een gewoon zeeschip biedt.

En dan is er de Balmoral, met dertienhonderdvijfentwintig passagiers en gebouwd in 1988. Dat is het oudste schip dat wij op een Noorse pagina zijn tegengekomen, en het is negen keer zo groot in passagiersaantal als het kleinste hier.

Je vaart hier dus of met honderdvijftig mensen op een ijsversterkt expeditieschip, of met dertienhonderd op een klassiek cruiseschip van bijna veertig jaar oud. Dat is geen gradatie maar een keuze tussen twee verschillende vakanties.

Het verklaart ook de prijssprong van de vorige alinea. Drie keer het tarief per nacht hoort bij ongeveer twee keer de ruimte en een veel kleinere groep aan boord.

De vaargebieden en de buren

De buurhavens zijn Senja, Hamburg, Stavanger en Noordkaap. Een daarvan, Reine, staat in ons bestand op coordinaten in het noorden van Israel; dat hebben wij op de pagina over Senja uitgezocht en het gaat om een naamsverwarring.

Alle achtenveertig reizen dragen Europa en Scandinavie. Verder is het opvallend stil: Noorse Fjorden staat op een reis, de Noordkaap op een, en het Poolgebied ook op een.

Dat laatste is vreemd voor een gebied dat volledig boven de poolcirkel ligt. Hetzelfde zagen wij bij Svalbard, waar het etiket Poolgebied op vier van de drieenveertig reizen stond terwijl ze er allemaal heen gaan.

Twee reizen dragen het Verenigd Koninkrijk en dat klopt: dat zijn de reizen die doorvaren naar Lerwick, Kirkwall en Edinburgh. Een reis draagt IJsland en die eindigt in Reykjavik.

Zoek je op vaargebied, ga dan op Scandinavie af. Alles wat specifieker is mist hier vrijwel het hele aanbod. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Dit record heeft geen coordinaten. Wij kunnen het niet op de kaart zetten of narekenen; de routevolgorde bevestigt wel waar het ligt.
• Januari is de drukste maand. Dat is het noorderlichtseizoen; in de zomer is het hier juist rustig.
• Driekwart van de reizen heeft geen prijs. Vrijwel allemaal van dezelfde aanbieder, dus elke prijsvergelijking hier is scheef.
• De keuze is groot schip of expeditieschip. Honderdvijftig passagiers tegenover dertienhonderd, met drie keer verschil in tarief.
• De Balmoral is uit 1988. Het oudste schip dat wij op een Noorse pagina tegenkwamen.
• Er is geen cruiseterminal. Je gaat met kleine boten of aan een dorpssteiger aan land.
• Zoek op Scandinavie, niet op Poolgebied. Dat laatste etiket staat op een van de achtenveertig reizen.