Cruises naar South Orkney Islands, UK

Twee eilandengroepen onder een naam

Dit record heet South Orkney Islands, UK en het draagt tweeentwintig reizen. Wij hebben die tweeentwintig stuk voor stuk nagelopen, en zij gaan niet allemaal naar dezelfde plek. Sterker nog: zij gaan naar twee eilandengroepen die bijna veertienduizend kilometer uit elkaar liggen.

Achttien van de tweeentwintig zijn Antarctische reizen. Op hun havenlijsten staan Ushuaia, de Falklandeilanden, Zuid-Georgie, de Zuidelijke Shetlandeilanden en Antarctica. Die achttien bedoelen de Zuidelijke Orkneyeilanden, een groep op ruim zestig graden zuiderbreedte, halverwege Zuid-Georgie en het Antarctisch Schiereiland.

De andere vier zijn reizen door de Noord-Atlantische Oceaan. Op hun havenlijsten staan Reykjavik, Akureyri, Heimaey, Lerwick, Stornoway, Iona, Islay, Bergen, Hamburg en Londen. Die vier bedoelen de gewone Orkneyeilanden, ten noorden van Schotland.

Het zijn dus twee volstrekt verschillende bestemmingen die onder een naam en een record zijn samengevoegd. De ene ligt in het pakijs, de andere op twee uur varen van de Schotse kust.

Voor jou is dat geen theoretisch probleem. Klik je op deze haven, dan krijg je een lijst waarin een reis van tien nachten door de Hebriden naast een reis van tweeentwintig nachten naar Antarctica staat, zonder dat iets aangeeft dat het om andere eilanden gaat.

Het punt ligt bij Kirkwall in Schotland

De coordinaten van dit record hebben wij nagerekend. Zij staan op achtenvijftig graden noorderbreedte en drie graden westerlengte, en dat is tweeentwintig kilometer van Kirkwall op de Schotse Orkneys.

Voor de vier Noord-Atlantische reizen klopt dat dus gewoon. Voor de achttien Antarctische reizen staat het punt dertienduizend zevenhonderdzesenzeventig kilometer verkeerd, en bovendien op het verkeerde halfrond.

Het landveld maakt het compleet: daar staat Verenigd Koninkrijk. De Zuidelijke Orkneys vallen onder het Antarctisch Verdrag, waarin alle aanspraken zijn bevroren, en er staat een Argentijns station op. Als landaanduiding is dat dus op zijn minst ongelukkig.

Wat de zaak wrang maakt is dat het bestand het goede record al heeft. Er staat namelijk ook een record South Orkney Islands, Antarctica, met Antarctica als land. Daar hangt geen enkele reis aan en er staan geen coordinaten bij. De juiste naam staat leeg en al het verkeer loopt over de verkeerde.

Wij weten hoe deze verwarring is ontstaan, en dat is bijna geestig. De Zuidelijke Orkneys zijn in 1821 zo genoemd door de robbenjager die ze ontdekte, juist omdat zij op ongeveer dezelfde breedtegraad zuid liggen als de Schotse Orkneys noord. De twee groepen zijn dus naar elkaar vernoemd, en precies daarom zijn zij hier door elkaar gehaald.

Twee rederijen, drie schepen, en geen kade

De aanlopen komen van Hapag-Lloyd Cruises en Hurtigruten Expeditions. Twintig komen van de eerste en twee van de tweede, en achter die twee rederijen zitten drie schepen.

Alle drie zijn expeditieschepen met een versterkte romp, een paar honderd passagiers en rubberboten aan dek. Dat is voor de Antarctische reizen een vereiste en niet een keuze: op de Zuidelijke Orkneys is geen kade, geen dorp en geen haven. Je gaat er aan land op een strand of je gaat er niet aan land.

Of dat lukt, hangt af van ijs en wind. Deze eilanden liggen in de zone waar het pakijs in de zuidelijke zomer terugtrekt, en in sommige jaren komen schepen er niet doorheen. Reken erop dat dit een bestemming is die geschrapt kan worden.

Veertien van de tweeentwintig reizen vertrekken uit Ushuaia, drie uit Reykjavik, twee uit Montevideo en verder een uit Kaapstad, Glasgow en Buenos Aires. Er vertrekt hier zelf niets, en daarom staat er ook geen vanafprijs op deze pagina.

Prijzen en seizoen, en waarom die twee groepen door elkaar lopen

Bij twintig van de tweeentwintig reizen staat een bedrag. De prijzen lopen van zesduizend negenhonderdnegentig euro tot tweeentwintigduizend honderdzeventig.

Dat bereik is voor een pagina met twee bestemmingen misleidend smal. De goedkoopste reizen zijn de korte Noord-Atlantische rondjes van tien tot veertien nachten; de Antarctische reizen duren twintig of tweeentwintig nachten en zitten aan de bovenkant. Negen reizen duren twintig nachten en vijf tweeentwintig, en dat is samen de Antarctische kern.

Er wordt 7 maanden per jaar aangelegd, en ook dat loopt door elkaar heen. december is de drukste maand, en december tot en met februari is de Antarctische zomer. De Noord-Atlantische reizen vallen daarentegen in de zomer op het noordelijk halfrond.

Wil je hier iets zinnigs vergelijken, gebruik dan de vertrekhaven als scheidslijn. Begint de reis in Ushuaia, Montevideo of Buenos Aires, dan ga je naar Antarctica. Begint zij in Reykjavik of Glasgow, dan blijf je in Europa.

Een station dat sinds 1904 bemand is

De Zuidelijke Orkneys bestaan uit vier grotere eilanden en een reeks rotsen, samen ongeveer zeshonderd vierkante kilometer, waarvan ruim vier vijfde onder ijs ligt. Er woont niemand permanent, in de zin dat er geen bevolking is.

Er staat wel iets bijzonders. Op het grootste eiland staat een station dat sinds 1904 onafgebroken bemand is, en dat is daarmee de oudste doorlopend bewoonde plek van heel Antarctica. Het is opgezet door een Schotse expeditie die het na afloop aan Argentinie overdroeg, en het draait sindsdien zonder onderbreking.

De meteorologische reeks van dat station is daardoor de langste die er van het Antarctische gebied bestaat, en dat maakt hem waardevol voor klimaatonderzoek. Op een ander eiland van de groep staat een Brits station, dat alleen in de zuidelijke zomer wordt gebruikt.

Wat je hier ziet als je aan land komt, zijn kolonies keelbandpinguins en Adeliepinguins, zeeluipaarden op het ijs en pelsrobben op de stranden. Het is een van de plekken waar de dierdichtheid hoger is dan op het Antarctisch Schiereiland zelf, juist omdat er zelden iemand komt.

Voor de volledigheid: op de Schotse Orkneys, waar de andere vier reizen heen gaan, wonen ruim twintigduizend mensen en staan het neolithische dorp Skara Brae en de steencirkels van Brodgar. Dat is een geheel andere reis. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Dit record dekt twee eilandengroepen. Achttien reizen gaan naar Antarctica, vier naar Schotland.
• Ga af op de vertrekhaven. Ushuaia betekent Antarctica, Reykjavik of Glasgow betekent Europa.
• De coordinaten wijzen naar Schotland. Voor de Antarctische reizen zit dat bijna veertienduizend kilometer mis.
• Er is geen kade op de Zuidelijke Orkneys. Je gaat met een rubberboot of je gaat niet.
• De landing kan vervallen. Pakijs en wind bepalen of het doorgaat.
• Er vertrekt hier niets. Er staat daarom geen vanafprijs.
• Vergelijk geen prijzen over de hele lijst. Tien nachten Hebriden en tweeentwintig nachten Antarctica staan hier door elkaar.