Cruises vanuit Durban

De drukste haven van Afrika

Er komen 187 reizen langs in Durban en er vertrekken er 50. Dat tweede getal is voor Afrika uitzonderlijk: dit is naast Kaapstad de enige haven op het continent waar een cruiseseizoen met vaste vertrekken draait.

De haven zelf is de grootste van Afrika naar overslag, met containerterminals, een autoterminal en een olieterminal in een natuurlijke baai die door een smalle opening met zee verbonden is.

Sinds 2021 staat er een cruiseterminal aan de Nelson Mandela-kade, gebouwd voor twee schepen tegelijk. Daarvoor werd er afgemeerd tussen de vracht.

De rederijen zijn MSC Cruises en Ponant. Wat er verder op dezelfde reizen staat is Kaapstad, Port Louis, Gqeberha en Singapore; dit ligt op de route rond zuidelijk Afrika en op de lange trajecten naar Azië.

Durban telt met de omliggende gemeente ruim drie miljoen inwoners en is de derde stad van Zuid-Afrika.

De grootste Indiase gemeenschap buiten India

Er is een gegeven dat deze stad van elke andere in Zuid-Afrika onderscheidt.

Vanaf 1860 zijn er Indiase contractarbeiders naar Natal gebracht om op de suikerrietplantages te werken, omdat de Britse planters de plaatselijke Zulu-bevolking niet aan het werk kregen tegen de voorwaarden die zij boden. In vijftig jaar kwamen er ruim honderdvijftigduizend.

Wie zijn contract had uitgediend, mocht blijven. Daarnaast kwamen er handelaren uit Gujarat, en samen vormden zij een gemeenschap die nu meer dan zeshonderdduizend mensen telt; buiten India zelf is die nergens ter wereld groter op één plek.

Een van die aankomende juristen was Mohandas Gandhi, die in 1893 als advocaat naar Durban kwam en die hier eenentwintig jaar bleef. Zijn ervaring met de rassenwetten, waaronder het beruchte moment waarop hij uit een treincoupé werd gezet in Pietermaritzburg, heeft zijn politieke denken gevormd.

Wat je daarvan in de stad ziet: de Juma-moskee in het centrum, de grootste van het zuidelijk halfrond, en de Victoria Street Market met kruidenkramen waar de mengsels per kilo worden verkocht.

Wat je moet eten is bunny chow: een uitgeholde halve broodbus gevuld met curry, ontstaan in deze stad omdat Indiase arbeiders geen bord mochten gebruiken in blanke zaken. Er is geen bestek bij.

De strandboulevard

Langs de kust loopt de Golden Mile, een promenade van zes kilometer die voor het wereldkampioenschap voetbal van 2010 opnieuw is aangelegd.

Er ligt breed zand met haaiennetten ervoor, en die netten zijn er niet voor de sier: langs deze kust zwemmen stierhaaien en tijgerhaaien. Het net- en drumlijnenprogramma bestaat sinds 1952 en is omstreden vanwege de bijvangst.

Aan de boulevard staat het uShaka Marine World, een groot zeeaquarium dat in het wrak van een nagebouwd vrachtschip is gebouwd, met haaien, dolfijnen en pinguïns.

Verder staan er het Moses Mabhida-stadion uit 2010, met een boog van honderdzes meter waar een kabelbaan overheen loopt en waar je vanaf mag abseilen, en een surfschool; Durban is de bakermat van het Zuid-Afrikaanse surfen.

Het water is het hele jaar warm: tweeëntwintig tot zesentwintig graden, want de Agulhasstroom voert tropisch water langs deze kust.

Op de boulevard is het overdag druk en veilig; daarbuiten geldt in het centrum wat in elke Zuid-Afrikaanse stad geldt, en dat staat verderop.

Wat er buiten de stad ligt

De provincie KwaZulu-Natal heeft drie soorten uitstapjes en ze liggen alle drie op afstand.

De wildparken zijn het bekendst. Hluhluwe-iMfolozi ligt op twee tot tweeënhalf uur rijden en is het oudste beschermde wildgebied van Afrika, uit 1895; het is de plek waar de witte neushoorn van uitsterven is gered, van twintig dieren rond 1900 tot duizenden nu.

Dichterbij liggen kleinere reservaten op een uur rijden, waar de vijf grote dieren op een dagtocht te zien zijn. Dat is een lange dag en het is minder overtuigend dan de grote parken.

Het tweede zijn de Drakensbergen, op tweeënhalf tot drie uur, met wanden van drieduizend meter en met rotstekeningen van de San die tot vierduizend jaar oud zijn. Dat gebied staat op de Werelderfgoedlijst en is geen havendagbestemming.

Het derde is de geschiedenis van de Anglo-Zoeloeoorlog van 1879. De slagvelden van Isandlwana, waar een Brits leger door een Zoeloe-impi werd verslagen, en Rorke's Drift liggen op drie uur rijden.

Wat wel binnen bereik ligt is de Valley of a Thousand Hills, op drie kwartier, met uitzicht over een landschap van heuvels en met een cultureel dorp waar Zoeloe-tradities worden getoond.

Wat je aan wal moet weten

Zuid-Afrika vraagt van bezoekers een houding die je op de meeste andere aanlopen niet nodig hebt.

Het geweldsniveau in het land is hoog en Durban is daarop geen uitzondering. In de praktijk betekent dat: blijf op de boulevard en in de winkelcentra, ga niet lopend het centrum in buiten de drukke uren, en neem een taxi of een excursie in plaats van te lopen.

Draag geen sieraden en houd je telefoon in je zak. Dat klinkt streng en het is het advies dat inwoners zelf ook geven.

De munt is de rand en pinnen kan overal. De prijzen zijn naar Europese maatstaven laag, ook in goede restaurants.

Er wordt links gereden. De taxi's zijn er in twee soorten: bestelbusjes die als lijndienst rijden en die je zonder kennis van het net niet moet nemen, en gewone taxi's die je via een app of het hotel bestelt.

De officiële talen in deze provincie zijn Zoeloe, Engels en Afrikaans. Met Engels kom je overal terecht.

Er is stroomuitval, die hier laadschema noemt heet. Dat kan een restaurant of een winkel raken; de grote hotels en het aquarium hebben aggregaten.

Wanneer de schepen komen

Januari telt 50 reizen, februari 42 en maart 27. Van juli tot en met september komt hier vrijwel niets langs.

Dat is de zuidelijke zomer, en dat is meteen het minst aangename seizoen om hier te zijn: januari en februari zijn heet en zeer vochtig, met dertig graden en onweersbuien in de middag.

Van mei tot september is het droog en aangenaam, met twintig tot vierentwintig graden overdag, en dan liggen er nauwelijks schepen. Dat is de omgekeerde wereld en het komt doordat de vloot in de Europese winter naar het zuiden trekt.

Wie in juni of juli komt, heeft kans op de sardienenloop: miljarden sardines trekken dan langs deze kust naar het noorden, achtervolgd door dolfijnen, haaien en jan-van-genten. Dat is een van de grootste dierentrekken ter wereld en het is met een boot te zien.

De cruisekade ligt op ongeveer drie kilometer van de boulevard en er rijdt een pendelbus. Lopen wordt afgeraden.

Nederlanders hebben voor een kort verblijf geen visum nodig. Er wordt bij aankomst een stempel gezet en cruisepassagiers gaan met de scheepskaart en de passagierslijst aan wal.

Malaria speelt in Durban niet, wel in het noorden van de provincie bij de wildparken; overleg met een reizigersarts als je die kant op gaat.