Cruises vanuit Brest

Zesenzestig van de tachtig reizen dragen de Middellandse Zee

Er komen 71 reizen langs in Brest en er vertrekt er geen enkele. Bij zesenzestig van die tachtig staat de westelijke Middellandse Zee als vaargebied.

Dit is de westelijkste stad van Bretagne, aan de Atlantische Oceaan. Wij hebben nageteld hoeveel van die zesenzestig werkelijk een Italiaanse, Griekse, Maltese of Kroatische haven aandoen: zestien.

De overige vijftig komen nooit voorbij Portugal. Dat is het hoogste aantal verkeerd getagde reizen dat wij op een enkele pagina hebben geteld, en het is de zesde haven waar wij deze keten aantreffen.

De oorzaak ligt bij het Iberisch schiereiland, waarvan ook de oceaankant onder dat vaargebied is gezet. Op deze routes staan Porto op eenenveertig reizen mee, Lissabon op negenendertig, Getxo bij Bilbao op negenentwintig en Coruna op vijfentwintig; Getxo draagt het etiket feedbreed bij driehonderdnegentien van zijn driehonderdnegentien reizen.

Wij hebben deze keten eerder vastgesteld bij Saint Malo, Salamanca, een steiger aan de Douro, Portsmouth en Dublin. Hier is de verhouding het scheefst: drieentachtig procent van de reizen draagt het etiket en een vijfde daarvan klopt.

Filter dus niet op vaargebied. Zestien reizen beginnen in Southampton, acht in Lissabon en zes in Kopenhagen.

Elf maanden per jaar, met een piek in oktober

Er wordt hier in elf van de twaalf maanden aangelegd, en dat komt op deze pagina's zelden voor.

juni telt achttien aanlopen, juni en september elk tien en mei acht. Zelfs in januari, februari en maart staan er drie tot vijf, en alleen in december komt er niets.

Dat ligt aan de plaats op de kaart. Deze stad ligt op de hoek waar het Kanaal overgaat in de Golf van Biskaje, en vrijwel elke reis tussen Noord-Europa en Iberie komt hier langs; dat gebeurt het hele jaar door.

De piek in oktober is de najaarsverplaatsing naar het zuiden, dezelfde beweging die wij op de Azoren en in de Middellandse Zee terugzien.

Elf reizen duren twaalf nachten, elf zeven nachten en elf negen nachten. De prijzen lopen van zevenhonderddrieenvijftig euro tot zevenentachtigduizend vierhonderdnegenendertig, en bij eenentwintig reizen ontbreekt het bedrag.

Eenendertig van de tachtig aanlopen komen van een enkele grote rederij. De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Southampton, Lissabon, Cherbourg en La Coruna.

Een stad die in 1944 volledig is verwoest

Wat je hier ziet is vrijwel volledig van na 1950, en de reden daarvoor ligt onder water.

Deze baai is een van de best beschutte natuurlijke havens van Europa: een brede kom die via een nauwe doorgang van anderhalve kilometer met de oceaan is verbonden. Dat maakte haar al in de zeventiende eeuw tot de belangrijkste marinehaven van Frankrijk.

In de Tweede Wereldoorlog is hier een bunker voor onderzeeboten gebouwd, met een dak van beton dat op sommige plaatsen zeven meter dik is. Van daaruit voeren de boten uit die de konvooien op de Atlantische Oceaan aanvielen.

Dat maakte de stad tot doelwit. Er is vanaf 1940 herhaaldelijk gebombardeerd, en in de zomer van 1944 volgde een beleg van zesenveertig dagen waarbij de Duitse bezetting zich pas overgaf toen er vrijwel niets meer stond.

Van het oude centrum was ongeveer negenennegentig procent verdwenen. Wat er is teruggekomen is een stad van rechte straten en betonnen gevels uit de wederopbouw, en die wordt door bezoekers zelden mooi genoemd.

De bunker staat er nog. Hij was niet te slopen en hij is nog altijd in gebruik door de marine; je ziet hem liggen als je binnenvaart.

Wat er wel de moeite waard is

Er zijn twee dingen die deze stad boven het gemiddelde uittillen, en beide hebben met de zee te maken.

Het eerste is een burcht aan de havenmond die als het oudste nog gebruikte bouwwerk van Frankrijk geldt. De onderste lagen zijn Romeins, uit de derde eeuw, en er is in zeventien eeuwen aan doorgebouwd; er zit nu de marineprefectuur in en een deel is museum.

Het tweede is een groot zeeaquarium aan de andere kant van de haven, dat als een van de beste van Europa te boek staat. Het is opgezet rond de gedachte dat je van de kust naar de diepzee afdaalt, met een bassin waar haaien en zeeschildpadden in zwemmen en een afdeling over de poolzeeen.

Dat aquarium is ontstaan uit het oceanografisch onderzoek dat hier wordt gedaan; dit is het belangrijkste centrum voor zeewetenschap van Frankrijk. Reken op drie uur.

Er loopt een kabelbaan over de rivier die de twee oevers verbindt, en die is onderdeel van het gewone stadsvervoer. Dat is een korte rit met uitzicht over de haven.

Het schiereiland en de eilanden ervoor

Wie hier komt gaat meestal de stad uit, en dat is terecht.

Ten westen ligt een schiereiland dat uitloopt in een reeks kapen met kliffen van zeventig meter, waar de Atlantische deining recht op staat. Op de bekendste daarvan staat een vuurtoren en er ligt een pad langs de rand; bij storm slaat het water tot boven de klif.

Voor die kust liggen twee eilanden die met een veerboot bereikbaar zijn. Het verste is ruim een uur varen en is vrijwel boomloos, met muurtjes van steen, een enkel dorp en een van de gevaarlijkste zeestraten van Europa ertussen; daar staan meer vuurtorens bij elkaar dan waar ook ter wereld.

Ten oosten van de baai ligt een schiereiland met een reeks stranden en een van de mooiste natuurlijke havens van deze kust. Daar liggen ook oesterbanken.

In het achterland ligt een gebied met kapelletjes en calvarieberg-groepen: kerkhoven met een stenen bouwwerk waarop tientallen figuren het lijdensverhaal uitbeelden, gemaakt in de zestiende en zeventiende eeuw toen deze streek rijk was van het linnen.

Reken voor het schiereiland op een halve dag en voor de eilanden op een hele. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Filter niet op vaargebied. Vijftig reizen staan ten onrechte onder de Middellandse Zee.
• De stad zelf is wederopbouw. Wat je komt zien ligt aan de kust erbuiten.
• Er wordt hier elf maanden per jaar aangelegd; alleen december is leeg.
• Er vertrekt hier niets. De meeste reizen beginnen in Southampton of Lissabon.
• De eilanden kosten een hele dag en de overtocht kan bij deining uitvallen.
• Neem regenkleding mee. Dit is de natste hoek van Frankrijk.