Cruise Mozambique

Een strandje voor Durban en een lange route erlangs

Er zijn 40 boekbare reizen die Mozambique aandoen, langs 3 vermeldingen, en die horen bij twee verschillende soorten reizen.

Portuguese Island staat op 12 reizen. Dat is een onbewoond eilandje in de baai van Maputo dat door MSC als stranddag wordt gebruikt op korte cruises vanuit Durban; 8 van deze reizen duren korter dan vijf dagen. Er is geen dorp, geen winkel en geen kade: je gaat met tenders naar een strand met parasols.

Maputo staat op 19 reizen en dat is de hoofdstad met een echte haven. Bazaruto, ver naar het noorden, staat op 1 reis.

16 van de 40 reizen duren vijftien dagen of langer, en dat zijn de lange trajecten door de Indische Oceaan. De goedkoopste reis begint bij €335 per persoon, wat een van de laagste startbedragen op deze site is en dat komt door die korte vertrekken uit Durban; er varen negen schepen en de vertrekhavens zijn Durban, Miami en Buenos Aires.

Een hoofdstad die van twee kanten is gebouwd

Maputo heette tot 1976 Lourenço Marques en het is een van de weinige grote steden in zuidelijk Afrika waar Portugees de taal is.

De stad is aangelegd met een raster van brede lanen die naar linkse voormannen zijn hernoemd: er is een Avenida Karl Marx, een Avenida Vladimir Lenine en een Avenida Mao Tse Tung, en die kruisen elkaar. Dat is een erfenis van de eerste jaren na de onafhankelijkheid in 1975.

Wat er van de Portugese tijd staat: het treinstation uit 1910, met een koepel van smeedijzer en een groen geschilderde gevel, dat regelmatig in lijstjes van fraaie stations opduikt. Er wordt vaak beweerd dat het van Gustave Eiffel is; dat is niet aangetoond en de architecten zijn bij naam bekend.

Wat wél uit het atelier van Eiffel komt, is de Casa de Ferro even verderop: een huis van gietijzeren platen dat rond 1892 is geleverd als woning voor de gouverneur. Het bleek in dit klimaat onbewoonbaar heet en heeft nooit als woonhuis gefunctioneerd.

Verder is er de vismarkt, waar je je vis koopt en hem in een van de eettentjes ernaast laat bereiden met peri-peri en knoflook. Dat is de beste maaltijd van de stad en het kost weinig.

Op de markt van Feira Popular en bij de kunstenaarscoöperaties wordt houtsnijwerk verkocht, en er is een traditie van beelden die uit onbruikbaar geworden wapens zijn gelast; een daarvan staat in het Britse Museum.

Een vlag met een kalasjnikov

De vlag van dit land toont een boek, een schoffel en een automatisch geweer, en het is het enige land ter wereld met een modern wapen in zijn vlag.

Dat is niet zonder discussie. Er zijn voorstellen geweest om het eraf te halen; het parlement heeft die telkens verworpen, met het argument dat het naar de bevrijdingsstrijd verwijst.

Die strijd was lang. De onafhankelijkheid van Portugal kwam in 1975 na tien jaar oorlog, en twee jaar later begon een burgeroorlog die tot 1992 duurde en die naar schatting een miljoen mensen het leven heeft gekost, grotendeels door honger en ontheemding.

Wat die oorlog achterliet waren landmijnen. Er lagen er honderdduizenden, langs wegen, bruggen en elektriciteitsmasten, en het ruimen heeft twintig jaar geduurd. In 2015 is het land mijnvrij verklaard.

Bij dat werk is een methode gebruikt die hier is beproefd: reuzenhamsterratten die op de geur van springstof zijn getraind. Ze zijn te licht om een mijn te laten afgaan, ze werken sneller dan een metaaldetector die op elke spijker aanslaat, en ze zijn na het werk met pensioen gegaan.

Mozambique is bovendien in 1995 toegetreden tot het Gemenebest, als eerste land dat nooit Brits is geweest. De reden was praktisch: alle buurlanden waren lid en de handel liep die kant op.

Waar dat eilandje ligt en wat je er doet

Portuguese Island, in het Portugees Ilha dos Portugueses, ligt in de baai van Maputo bij het grotere eiland Inhaca.

Het is klein, laag en onbewoond. Er staan geen gebouwen; wat er is, wordt op de dag zelf door de rederij neergezet: parasols, een barbecue, toiletten en een bar, en aan het einde van de dag gaat alles weer mee.

Wat je er doet is zwemmen en op het strand liggen. Er wordt gesnorkeld, er zijn banaanboten en er is een markt met verkopers die met bootjes vanaf het vasteland komen.

Het water is warm en ondiep, maar let op de stroming rond het eiland en op de kwallen die er in sommige maanden zijn. Er is bewaking langs het strandgedeelte.

Neem contant geld mee in kleine coupures voor de verkopers; die nemen randen, dollars en meticais aan. Er is geen pinautomaat, want er is niets.

Bij deining vervalt de aanlanding, en dan wordt er meestal een zeedag van gemaakt. Dat gebeurt met enige regelmaat.

Het noorden dat je niet ziet

Dit land is tweeduizend kilometer lang en dit aanbod raakt vrijwel alleen de zuidpunt.

Wat er verder ligt: de archipel van Bazaruto, die op 1 reis staat, met eilanden van zand die tot honderd meter hoge duinen dragen en met zeegrasvelden waar doejongs leven, de laatste levensvatbare groep in de westelijke Indische Oceaan.

Nog verder noordelijk ligt Ilha de Moçambique, het eilandje dat het land zijn naam gaf en dat tot 1898 de hoofdstad was. Er staat een Portugees fort uit de zestiende eeuw, er is een kapel die als het oudste Europese gebouw van het zuidelijk halfrond wordt aangemerkt, en het geheel staat op de Werelderfgoedlijst.

Dat eiland staat niet in dit aanbod. De reden is de provincie eromheen: sinds 2017 is er in Cabo Delgado, in het uiterste noorden, een gewapend conflict waarbij honderdduizenden mensen op de vlucht zijn geslagen, en de scheepvaart mijdt dat gebied.

In diezelfde provincie liggen grote gasvelden voor de kust. De ontwikkeling daarvan is meermaals stilgelegd en het is voor het land de belangrijkste economische inzet van de komende jaren.

Kijk het reisadvies na voordat je op eigen gelegenheid iets buiten de gebaande paden onderneemt. Voor het zuiden en de hoofdstad geldt een ander advies dan voor het noorden.

Seizoen en praktische zaken

Januari telt 6 reizen, maart 5 en december 5. Juli, augustus en september komen alle drie uit op nul.

Dat komt doordat het aanbod aan de zuidelijke zomer hangt: de korte cruises vanuit Durban lopen in het Zuid-Afrikaanse vakantieseizoen en de lange trajecten verplaatsen zich in diezelfde maanden.

Het weer is dan warm en vochtig, met zesentwintig tot tweeëndertig graden en buien; van mei tot september is het droger en aangenamer, met twintig tot vijfentwintig graden. Het cycloonseizoen loopt van november tot april en dit land wordt er regelmatig door getroffen.

Dit is een malariagebied, ook in Maputo en op het eiland. Overleg vooraf met een reizigersarts en neem muggenspul mee.

Nederlanders hebben een visum nodig; dat is bij aankomst te krijgen en bij een cruise regelt het schip de afhandeling. Vraag na hoe dat voor jouw reis loopt.

De munt is de metical; Zuid-Afrikaanse randen en dollars worden op veel plaatsen aangenomen. Pinnen kan in Maputo.

Drink geen kraanwater, spreek de taxiprijs vooraf af, en let in de stad op je spullen. De rederijen zijn MSC Cruises, Seabourn, Regent Seven Seas Cruises en AIDA.

Waar je op moet letten

• Portuguese Island is een leeg strandeiland; alles komt van het schip.
• Bij deining vervalt die aanlanding; dan wordt het een zeedag.
• Dit is een malariagebied, ook in de hoofdstad.
• Neem kleine coupures mee; op het eiland is geen pinautomaat.
• Het noorden staat niet in dit aanbod; daar is een conflict gaande.
• De vismarkt in Maputo is de beste maaltijd van de stad.