Cruises vanuit Catania

Een stad die van lava is gebouwd

Er komen 301 reizen langs in Catania en er vertrekken er 25. Wie hier door het centrum loopt, valt op dat alles donker is: de kerken, de paleizen, de trottoirs.

Dat komt doordat de stad grotendeels van basalt is opgetrokken, het gestolde gesteente van de vulkaan erachter. Het lag voor het oprapen en het was gratis.

Die keuze was noodzaak. In 1669 liep een lavastroom van de Etna tot in de stad en tot in zee; in 1693 sloeg een zware aardbeving vrijwel alles plat wat er nog stond.

Wat er daarna is gebouwd, is in één keer en in één stijl neergezet: laatbarok, met brede rechte straten en pleinen die als vluchtwegen waren bedoeld. Dat maakt het centrum ongewoon overzichtelijk voor een oude Italiaanse stad.

Acht steden in deze streek zijn na diezelfde beving zo herbouwd, en ze staan samen op de Werelderfgoedlijst als één ensemble.

De vulkaan waar mensen tegenaan blijven bouwen

De Etna is met ruim drieduizend driehonderd meter de hoogste actieve vulkaan van Europa, en hij ligt op dertig kilometer.

Hij barst vrijwel elk jaar uit, meestal met lavastromen en asregens in plaats van explosies. Op de flanken wonen bijna een miljoen mensen, en dat is geen roekeloosheid maar een afweging: de grond is er buitengewoon vruchtbaar.

Er groeien wijn, pistaches, citrus en appels op hoogten waar dat elders in Sicilië niet lukt, omdat de vulkanische bodem water vasthoudt en mineralen afgeeft. De wijn van de noordhelling is de laatste twintig jaar sterk in aanzien gestegen.

Excursies gaan tot ongeveer negentienhonderd meter, waar een kabelbaan en terreinwagens verder omhoog gaan. Hoe hoog je komt, hangt af van de activiteit; bij een uitbarsting of veel as gaat het niet door en kan zelfs het vliegveld dicht.

Neem warme kleding mee: boven kan het vijftien graden kouder zijn dan aan de kust, en er ligt tot in mei sneeuw. Wij hebben de tarieven, reistijden en toegankelijkheid niet ter plaatse gecontroleerd.

Een vismarkt in een oude gracht

Achter het hoofdplein ligt een markt die er 's ochtends is en tegen het middaguur weer weg.

De Pescheria is de vismarkt van Catania, gehouden in een verdiepte ruimte die ooit een stadsgracht was. Er liggen zwaardvis in hun geheel, tonijn, ansjovis, zee-egels en octopus op tafels van steen, met water dat er voortdurend overheen loopt.

Er wordt geroepen, afgedongen en gesneden waar je bij staat. Voor een Nederlandse bezoeker is het luid en rommelig, en dat is precies wat het is.

Vlakbij, op het hoofdplein, staat een fontein met een olifant van zwart basalt met een Egyptische obelisk op zijn rug. Dat beeld is het zinnebeeld van de stad, en niemand weet zeker waar het vandaan komt; de olifant is vermoedelijk Romeins en de obelisk is er in 1736 op gezet.

Het lokale gerecht heet naar een opera van Bellini, die hier is geboren: pasta met aubergine, tomaat en gezouten ricotta.

Taormina op een uur

Vijftig kilometer noordelijk ligt het plaatsje dat op de meeste foto's van Sicilië staat.

Taormina hangt op tweehonderd meter boven zee tegen een helling, en er staat een Grieks theater uit de derde eeuw voor Christus dat later door de Romeinen is verbouwd. Vanaf de bovenste rijen kijk je over de zee met de Etna erachter.

Dat uitzicht is de reden dat het theater daar is neergezet, want akoestisch is de plek slechter dan een dal. Het wordt nog gebruikt voor voorstellingen.

Het plaatsje is klein en in het seizoen erg vol; er is één hoofdstraat en die staat dan stil. Ga vroeg of ga in de schouder van het seizoen.

Dichterbij ligt Aci Trezza, waar rotsen uit zee steken die volgens Homerus de stenen zijn die de cycloop Polyphemus achter het schip van Odysseus aan gooide.

September is de topmaand

September telt 64 reizen, augustus 54 en oktober 52. In januari komt hier 1 reis langs en in december 3.

Dat september bovenaan staat is voor Sicilië logisch: in juli en augustus loopt het op naar vijfendertig graden en meer, en dan is een dag op de Etna of tussen de ruïnes zwaar.

185 van de 301 reizen duren zes tot negen dagen en 103 tien tot veertien. Ze vertrekken uit Civitavecchia (82), Athene (53) en Taranto (35).

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Taranto, Malta, Kefalonia en Mykonos, met Malta op 208 en Salerno op 135.

Waar je op moet letten

• De kade ligt aan de stad; het centrum is te lopen.
• De Etna kan afvallen bij activiteit of asregen.
• Neem warme kleding mee naar boven; het scheelt vijftien graden.
• De vismarkt is er alleen 's ochtends.
• Mei, september en oktober zijn aangenamer dan de hoogzomer.