Cruise Falklandeilanden

Zeven aanloopplaatsen, en de helft is een vogeleiland

Er zijn 265 boekbare reizen die de Falklandeilanden aandoen, langs 7 havens. Port Stanley draagt er 138, de algemene vermelding Falkland Islands 71 en Stanley nog eens 37; die drie zijn dezelfde plaats.

Wat daarna komt zijn West Point, Saunders, New Island en Carcass: onbewoonde of vrijwel onbewoonde eilanden waar met zodiacs wordt geland en waar je voor de vogels komt.

226 van de 265 reizen duren vijftien dagen of langer. Dat is bijna alles, en het zegt waar dit ligt: vijfhonderd kilometer voor de kust van Argentinië, op tweeënvijftig graden zuiderbreedte, op de route tussen Zuid-Amerika en Antarctica.

Januari telt 90 reizen, maart 38 en december 34. Van april tot en met juli staat elke maand op nul. De goedkoopste reis begint bij €1.650 per persoon.

Vijf pinguïnsoorten op één archipel

Dit is de belangrijkste reden dat schepen hier komen: er broeden vijf soorten pinguïns, en op sommige eilanden staan ze naast elkaar.

De koningspinguïn, de op een na grootste soort, heeft een kolonie bij Volunteer Point op het hoofdeiland. Die is met een terreinauto in tweeënhalf uur vanaf Stanley te bereiken, over veen zonder weg, en dat is de langste en zwaarste excursie van de eilanden.

Ezelspinguïns zitten er in tienduizenden en zijn het makkelijkst te zien; ze broeden vlak achter de stranden. Rotspinguïns klimmen langs steile kliffen omhoog naar hun nesten, wat een schouwspel op zich is, en magelhaenpinguïns graven holen in het gras.

Daarnaast zit er op West Point en Saunders een kolonie zwartbrauwalbatrossen, en die is bijzonder: deze eilanden herbergen naar schatting het grootste deel van de wereldpopulatie. Ze nestelen op de kliffen tussen de rotspinguïns in, op nesten van modder, en ze zijn vanaf een paar meter te bekijken.

De dieren zijn niet schuw. Er hebben nooit landroofdieren geleefd, dus ze zien mensen niet als gevaar; de regel is dat je afstand houdt en niet in de weg gaat staan van hun looppaden.

Zeeolifanten en zeeleeuwen liggen op de stranden, en er zwemmen Commersons dolfijnen langs de kust, zwart-wit en kleiner dan een mens.

Stanley is een Brits dorp aan de andere kant van de wereld

De hoofdplaats telt ongeveer tweeduizend inwoners, ruim driekwart van de bevolking van het hele gebied.

Het ziet eruit als een dorp in Schotland: huizen met golfplaten daken in felle kleuren, een anglicaanse kathedraal met een boog van vier blauwevinvis-kaakbeenderen ervoor, rode brievenbussen en een pub met een dartsbord.

Er wordt met ponden betaald, ze rijden links en er staat een monument voor koningin Victoria. Het gebied is sinds 1833 onafgebroken Brits bestuurd.

Het museum is klein en goed. Het behandelt de scheepvaart, het leven op de afgelegen boerderijen, de natuurlijke historie en de oorlog van 1982.

Buiten het dorp liggen stenenrivieren: stroken van losse rotsblokken die als een rivier door het landschap lopen, ontstaan door vorstwerking tijdens de ijstijden. Ze zijn kilometers lang en er groeit niets tussen.

Wat er verder niet is: bomen. Er staat op de hele archipel geen natuurlijk bos, want de wind laat het niet toe; wat er groeit is gras, veen en struik.

Dat veen is er wel het brandstofprobleem van geweest. Zonder hout werd er eeuwenlang turf gestoken, en de percelen daarvoor liggen nog rond het dorp. In 1878 is een deel van de veenlaag na hevige regen als een modderstroom de stad in geschoven en heeft twee mensen het leven gekost; er is daarna een geul gegraven om dat te voorkomen.

Wat er wel groeit is tussock, een pol gras die tot twee meter hoog wordt en waar pinguïns en zeeolifanten tussen nestelen. Op de eilanden waar schapen zijn ingevoerd is het grotendeels weggegraasd; op de onbewoonde eilanden staat het nog en dat is precies waarom de vogelkolonies daar zitten.

1982, en wat daarvan te zien is

Op 2 april 1982 landden Argentijnse troepen op de eilanden en namen ze in. Argentinië maakt er sinds de negentiende eeuw aanspraak op en noemt ze de Malvinas.

Het Verenigd Koninkrijk stuurde een vloot van dertienduizend kilometer verderop en heroverde de eilanden in tien weken. Er kwamen tweehonderdvijfvijftig Britse militairen om, zeshonderdachtenveertig Argentijnse en drie inwoners.

Wat je ervan ziet: begraafplaatsen, monumenten bij de plekken waar is gevochten, en de bordjes langs de wegen. Bij het dorp staan velden die nog steeds zijn afgezet omdat er mijnen liggen; sinds 2020 zijn de laatste geruimd en zijn de stranden weer open, maar de hekken staan er deels nog.

De aanspraak is niet ingetrokken. In 2013 hebben de inwoners in een referendum met bijna honderd procent voor het behoud van de Britse status gestemd, bij een opkomst van boven de negentig procent, en dat is de basis waarop de Britse regering haar standpunt bouwt.

Voor een reiziger heeft dat één praktisch gevolg: schepen die vanuit Argentinië vertrekken doen deze eilanden soms niet aan, en Argentijnse havens leggen wisselend beperkingen op aan schepen die er zijn geweest. Dat verandert met de politieke verhoudingen; kijk het na bij je rederij.

Waarom een aanlanding hier vaak niet doorgaat

Dit is het punt dat je moet meewegen voordat je een reis boekt met deze eilanden erop.

Er is in Stanley sinds enkele jaren een kade, maar de meeste schepen gaan er nog voor anker en tenderen. Bij de kleinere eilanden wordt altijd met zodiacs geland.

Het weer werkt niet mee. Op deze breedte waait het onafgebroken uit het westen, gemiddeld windkracht vijf, en de windstoten lopen op tot boven de honderd kilometer per uur. Golfslag in de baaien is er de regel.

Het gevolg is dat aanlandingen hier vaker vervallen dan bij vrijwel elke andere bestemming in dit aanbod. Reizigers die drie keer zijn geweest zonder aan land te komen zijn geen uitzondering.

Reken er dus op dat het niet zeker is, en boek deze eilanden niet als het enige doel van je reis. Op een route naar Antarctica is het een aardige extra; als hoofdreden is het een gok.

Wat het weer verder betekent: het is er in januari acht tot dertien graden, met vier seizoenen op een dag. Neem een waterdichte jas, lagen en schoenen die tegen modder en veen kunnen.

Wat er verder te weten valt

De eilanden zijn met twaalfduizend vierkante kilometer half zo groot als Nederland, met ongeveer drieduizendvijfhonderd inwoners en ruim vijfhonderdduizend schapen.

Die schapen zijn de economie geweest tot in de jaren tachtig. Wat het daarna heeft overgenomen is visserij: het gebied verkoopt visvergunningen aan buitenlandse vloten, vooral voor inktvis, en dat levert het grootste deel van de begroting op.

Er is één weg buiten Stanley die verhard is; de rest van het eiland wordt met terreinauto's over het veen gedaan of met kleine vliegtuigjes die als busdienst werken.

De rederijen zijn Seabourn, Hurtigruten Expeditions, Holland America Line en Celebrity Cruises, met Seabourn op 47 reizen, Hurtigruten op 26 en Holland America op 24. Er varen tweeënveertig schepen.

De vertrekhavens zijn Buenos Aires, Ushuaia en Miami, met Buenos Aires op 83 en Ushuaia op 52. Beide liggen twee zeedagen weg.

Er wordt met de Falklandpond betaald, die op één staat met het Britse pond; Britse ponden worden aangenomen en de lokale niet buiten het gebied. Pinnen kan in Stanley beperkt; neem contant geld mee.

Waar je op moet letten

• Aanlandingen vervallen hier vaak; reken erop dat het niet doorgaat.
• Volunteer Point kost tweeënhalf uur per richting over onverhard terrein.
• Vijf pinguïnsoorten en albatrossen; houd afstand en blijf van hun paden.
• Van april tot en met juli vaart er niets.
• Neem contant geld mee; pinnen kan er beperkt.
• Boek dit niet als enige reden voor je reis.