Cruise Europa

Cruises in Europa: het grootste aanbod, en de meeste keuzes

Er staan 26.812 boekbare reizen in dit vaargebied, langs 1.636 havens, met 351 schepen, vanaf €59 per persoon.

Europa is het grootste vaargebied in het aanbod, en dat komt niet doordat er zoveel schepen varen maar doordat er zoveel verschillende soorten reizen onder vallen. Van een minicruise van drie nachten over de Noordzee tot een reis van drie weken naar de Noordkaap, en van een riviercruise over de Donau tot een oversteek naar IJsland.

De havens die het vaakst worden aangedaan zijn Barcelona, Civitavecchia, Marseille en Bergen. De landen zijn Frankrijk, Spanje, Italië en Duitsland.

Dat Nederland in die lijst staat, is voor wie vanuit hier vertrekt het belangrijkste gegeven van deze pagina: er zijn honderden reizen die Amsterdam, Rotterdam of IJmuiden aandoen, en een deel daarvan vertrekt hier ook.

De vertrekhavens zijn Bergen, Barcelona en Civitavecchia.

Zee of rivier, en wat dat verschil inhoudt

De eerste keuze in Europa is niet waarheen maar waarop. Dit is het enige werelddeel waar zee- en riviercruises naast elkaar een volwaardige markt vormen.

Een zeecruise heeft duizend tot zesduizend passagiers, meerdere restaurants, theater en zwembaden, en vaart 's nachts tussen havens die honderden kilometers uit elkaar liggen. De prijs per dag ligt laag, en wat je erbij koopt zijn dranken, excursies en fooien.

Een riviercruise heeft honderd tot honderdtachtig passagiers, één restaurant, en legt aan in het centrum van de stad in plaats van in een industriehaven. De prijs per dag ligt hoger, en bij een deel van de aanbieders zitten dranken en excursies erbij. Je vaart overdag, en de oever is nooit ver weg.

Dat verschil is groter dan het lijkt. Op een rivier stap je van de loopplank een oude binnenstad in; op zee kost dat een bus. Op een rivier is de vaart onderdeel van het uitzicht; op zee is een zeedag een dag aan boord.

De rederijen in dit gebied zijn MSC Cruises, AmaWaterways, Hurtigruten en Costa Cruises, en in dat rijtje staan zee- en riviercruiserederijen door elkaar. Dat is precies de verhouding op deze markt.

De Rijn en de Donau zijn de twee grootste rivieren in het aanbod. De Moezel, de Seine, de Rhône en de Douro volgen daarna.

De vier hoeken van Europa

Het zuiden is de Middellandse Zee, en dat is qua aantal reizen het zwaartepunt. Weeklussen tussen Barcelona, Marseille en Rome, en de Griekse en Adriatische kant daarnaast.

Het noorden is Noorwegen, met de fjorden in de zomer en de kustroute het hele jaar door, en de Noordkaap als noordelijkste punt.

Het oosten is de Oostzee, met vier of vijf hoofdsteden binnen een week varen.

Het westen is de Atlantische kant: de Britse eilanden, Ierland, IJsland en de reizen langs Portugal naar de Canarische eilanden. Die laatste zijn het enige Europese winteraanbod met zon.

De Britse eilanden verdienen een aparte vermelding omdat ze vanuit Nederland dichtbij liggen en zelden op de lijst staan. Een rondreis om Groot-Brittannië en Ierland doet Edinburgh, de Orkneys, de Hebriden, Belfast en Dublin, en dat is een van de weinige reizen waarbij je vanuit IJmuiden of Rotterdam kunt vertrekken zonder te vliegen.

De beste tijd voor een cruise door Europa

Er zijn 12 maanden met vertrek. Het drukst is oktober, het rustigst februari.

Het seizoen loopt van april tot oktober, met twee pieken. De eerste is juli en augustus, wanneer de scholen vrij zijn en het noorden op zijn best is. De tweede is september en oktober, wanneer de Middellandse Zee nog warm is en de prijzen dalen; dat is de reden dat oktober de drukste maand is.

In de winter blijft er een vierde van het aanbod over. Dat is de Middellandse Zee met een dunne dienstregeling, de Canarische eilanden, de Noorse kustroute, en van eind november tot eind december de kerstmarktreizen over de Rijn, de Main en de Donau. Die laatste zijn een markt op zich: korte reizen van vier tot zeven nachten, met elke dag een andere markt aan de kade.

In januari en februari ligt de riviervloot stil voor onderhoud en is het aanbod op de rivieren vrijwel nul.

Waar je in het voor- en najaar op let bij de rivieren, is de waterstand. Bij hoogwater passen de schepen niet onder de bruggen en bij aanhoudende droogte wordt het te ondiep; in beide gevallen wordt er met bussen omgereden of overgestapt op een ander schip. Dat is geen zeldzaamheid en het staat in de voorwaarden.

Een Europese cruise vanuit Nederland, zonder te vliegen

Voor wie vanuit Nederland reist is dit de aantrekkelijkste eigenschap van Europa: een groot deel van het aanbod is over land bereikbaar.

Amsterdam en Rotterdam hebben een cruiseterminal in de stad. IJmuiden ligt aan de Noordzeekade en heeft de veerverbinding naar Newcastle. Vanuit deze havens vertrekken reizen naar Noorwegen, de Britse eilanden, de Oostzee en de Canarische eilanden.

Zeebrugge en Antwerpen liggen op twee uur rijden, Hamburg en Kiel op zes tot negen. Die Duitse havens leveren het grootste deel van het Oostzee- en fjordenaanbod, en er is parkeergelegenheid bij de terminal.

De riviercruises over de Rijn beginnen vaak in Amsterdam, Arnhem of Keulen. Voor die eerste twee stap je thuis in de trein.

Wat dat oplevert is meer dan gemak. Geen bagagelimiet, geen risico dat een vertraagde vlucht je het schip kost, en geen transferkosten aan beide kanten. De keerzijde is de vaartijd: vanuit Nederland naar de eerste Noorse haven zijn twee dagen op zee, en die gaan van je bestemming af.

Wat er aan de randen ligt

Naast de vier bekende hoeken staat er in Europa een laag aanbod die minder wordt genoemd en die de moeite van het bekijken waard is.

IJsland is met een rondreis van tien tot veertien dagen te doen, vanuit Reykjavik of vanuit Southampton. De schepen varen langs de noordkust naar Akureyri en de fjorden in het oosten; walvissen zijn er van mei tot september, en het landschap is vulkanisch tot aan de kade.

De Azoren liggen halverwege de oceaan en staan op de reizen die tussen Europa en Amerika verplaatsen. Negen eilanden, groen, met kratermeren en met walvisvaartgeschiedenis.

De Schotse eilanden zijn een eigen wereld: op de Orkneys ligt een neolithisch dorp dat ouder is dan de piramiden, en op Islay en Skye liggen distilleerderijen die vanaf de kade te bereiken zijn.

De Zwarte Zee is sinds 2022 uit het aanbod verdwenen. Wat ervoor in de plaats is gekomen zijn extra dagen in de Egeïsche Zee en aan de Turkse kust.

En dan zijn er de reizen die Europa alleen als vertrekpunt gebruiken: de oversteek naar New York, de wereldreizen die in Southampton of Hamburg beginnen, en de verplaatsingen naar het Caribisch gebied in oktober en november. Die laatste zijn per dag het goedkoopst van alles wat er vaart.

Hoe je uit dit aanbod kiest

Bij een gebied van deze omvang werkt het slecht om op prijs te beginnen. De vraag die het meeste vastlegt, is hoeveel dagen je op zee wilt doorbrengen.

Weinig zeedagen betekent de Middellandse Zee of een rivier: elke dag een haven, veel zien, en vroeg op.

Veel zeedagen betekent het noorden of een Atlantische route: rustiger, met het schip als bestemming, en met de kans dat het weer je dagindeling bepaalt.

De tweede vraag is de grootte van het schip. De meest voorkomende reisduur in dit gebied is 5 tot 7 dagen, en binnen diezelfde week kun je op een schip met vijfduizend passagiers zitten of op een riviercruise met honderdveertig.

De derde vraag is de voertaal. Europa heeft aanbod van Italiaanse, Spaanse, Duitse, Britse en Amerikaanse rederijen, en dat bepaalt de taal van de mededelingen, de keuken en het publiek aan boord.

Pas daarna gaat het over de prijs, en die is in Europa breder gespreid dan waar ook: van tachtig euro per dag op een weeklus in de Middellandse Zee tot het veelvoud daarvan op een expeditieschip naar Spitsbergen.