Cruises vanuit Trier

De oudste stad van Duitsland

Er komen 179 reizen langs in Trier en er vertrekken er 2. Deze stad aan de Moezel is rond het jaar 16 voor Christus door de Romeinen gesticht en is daarmee de oudste van Duitsland.

Zij heette Augusta Treverorum en groeide uit tot een van de belangrijkste steden van het westelijke rijk. In de late derde en vierde eeuw was zij enige tijd keizerlijke residentie, met tienduizenden inwoners.

Dat verklaart wat er staat. Trier heeft meer Romeinse bouwwerken bewaard dan enige andere plaats ten noorden van de Alpen: een stadspoort, twee badhuizen, een amfitheater, een brug en een troonzaal.

Negen van die monumenten staan samen met de dom en de Onze-Lieve-Vrouwekerk sinds 1986 op de Werelderfgoedlijst.

De stad telt nu ongeveer honderdtienduizend inwoners. Alles wat je wilt zien ligt binnen een kwartier lopen van de kade.

Een poort die kerk werd en weer poort

Het bekendste gebouw van Trier staat er nog omdat het ooit iets anders is geworden.

De Porta Nigra is rond 170 na Christus gebouwd als noordelijke stadspoort: zesendertig meter breed en dertig hoog, opgetrokken uit zandstenen blokken die zonder mortel op elkaar zijn gezet en met ijzeren krammen verbonden. Die krammen zijn er in de middeleeuwen uitgehakt om het metaal, en de gaten zitten er nog.

In de elfde eeuw ging een Griekse monnik, Simeon, in de poort wonen als kluizenaar. Na zijn dood werd hij heilig verklaard en werd het bouwwerk tot kerk verbouwd, met twee verdiepingen, een koor en een klooster ernaast.

Daardoor is de poort nooit als steengroeve gebruikt, wat met de meeste Romeinse bouwwerken wel gebeurde. Napoleon liet de kerk in 1804 weer afbreken en het Romeinse werk vrijleggen.

Het koor aan de oostkant is blijven staan, als bewijs van wat er is geweest. De naam zwarte poort komt van de kleur die het zandsteen in de loop van de eeuwen heeft gekregen.

Een zaal van vijfenzestig meter zonder steunpunt

Vlak bij de dom staat een baksteenkolos die er van buiten uitziet als een fabriek.

Het is de troonzaal van keizer Constantijn, rond 310 gebouwd: vijfenzestig meter lang, zevenentwintig breed en drieëndertig hoog, overdekt zonder een enkele zuil ertussen. Het is de grootste zaal uit de oudheid die zonder tussensteunen bewaard is gebleven.

Het effect is berekend. Wie binnenkwam liep die lengte af naar de nis aan het eind waar de keizer zat, en de vensters in de zijmuren zijn naar achteren toe kleiner gemaakt zodat de zaal langer lijkt dan hij is.

Er zat marmer op de wanden en er liep vloerverwarming onder de vloer. Van die aankleding is niets over; wat je ziet is de kale baksteen.

De zaal is sinds 1856 een protestantse kerk. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Wijn van hellingen die te steil lijken

De Moezel is de rivier waar de wijnbouw het verst gaat in wat een helling nog aankan.

De rivier kronkelt door leisteen, en de bochten leveren steile zuidhellingen op. Op sommige daarvan loopt het verval op tot boven de zestig graden; er is een wijngaard stroomafwaarts die als de steilste van Europa geldt.

Werken op zulke hellingen gaat met de hand, en op de steilste stukken aan een lier of een touw. Er gaan vier tot vijf keer zoveel uren in per hectare als op vlak land.

Het gesteente doet het werk. Leisteen warmt overdag op en geeft die warmte 's nachts terug, en dat is wat riesling op deze breedte nodig heeft om rijp te worden.

Trier zelf heeft wijngaarden binnen de stadsgrenzen. In de vroegere Romeinse pakhuizen zit nu een wijnhandel.

Het geboortehuis van Karl Marx

In een straat achter de markt staat een barok koopmanshuis waar in 1818 Karl Marx is geboren.

Zijn vader was advocaat en het gezin woonde er ruim een jaar. Het huis is in 1928 door de Duitse sociaaldemocraten gekocht om er een gedenkplaats van te maken, in 1933 door de nazi's in beslag genomen en na de oorlog teruggegeven.

Er zit nu een museum in over zijn leven, zijn werk en wat ermee is gedaan. Dat laatste is het interessantste deel: hoe zijn teksten in de twintigste eeuw zijn gebruikt door regimes die er in zijn naam mee regeerden.

Op een plein in het centrum staat sinds 2018 een bronzen beeld van ruim vier meter, een geschenk van de Volksrepubliek China voor zijn tweehonderdste geboortejaar. Over dat geschenk is in de stad flink gediscussieerd.

Het museum ligt op tien minuten lopen van de Porta Nigra.

Het najaar, en korte reizen

Oktober telt 49 reizen, september 39 en augustus 33. In januari en februari komt hier niets langs.

Die najaarspiek past bij de oogst en bij de wijnfeesten die van augustus tot oktober in de Moezeldorpen worden gehouden. Het is ook de tijd dat de hellingen verkleuren.

126 van de 179 reizen duren vijf tot zeven dagen en 80 tien tot veertien. Ze vertrekken uit Keulen (45), Basel (26), Düsseldorf (26) en Luxembourg (20).

Dat laatste is bijzonder: Luxemburg heeft geen zeehaven maar ligt aan de Moezel, en er beginnen reizen.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Cochem, Bernkastel, Keulen en Koblenz, met Cochem op 198 en Bernkastel op 182. De rederijen zijn AmaWaterways, A-ROSA, Viva Cruises en Nicko Cruises, en de goedkoopste reis begint bij €1.995 per persoon.

Waar je op moet letten

• Alles ligt binnen een kwartier lopen van de kade.
• De Romeinse monumenten liggen verspreid; er is een gecombineerd toegangsbewijs.
• Oktober is de drukste maand, en dat is ook de oogst.
• Riesling is hier de streekwijn, droog tot zoet.
• In januari en februari vaart hier niets.