Cruises naar South Shetland Islands

Het eerste land na de Drakepassage

Er komen 213 reizen langs bij de Zuidelijke Shetlandeilanden, de eilandengroep die honderdtwintig kilometer voor het Antarctisch Schiereiland ligt.

Voor vrijwel iedereen die naar Antarctica vaart, is dit de eerste landing. Na twee dagen open water over de Drakepassage doemen hier de eerste kliffen op, en dat moment is voor de meeste passagiers het begin van de reis.

De rederijen zijn Silversea Cruises, Hurtigruten Expeditions en Hapag-Lloyd Cruises. Dat zijn expeditieaanbieders met kleine schepen; er komt hier geen enkel gewoon cruiseschip aan land, want dat is niet toegestaan.

Wat er verder op dezelfde reizen staat is Antarctica, King George Island, Ushuaia en Puerto Williams. Het vertrek is vrijwel altijd Ushuaia in Argentinië.

Er is geen haven, geen kade en geen dorp. Landingen gaan met rubberboten op stranden en rotsen, en of ze doorgaan hangt af van de wind, het ijs en de dieren die er die dag liggen.

Elf eilanden en een handvol landingsplaatsen

De groep bestaat uit elf grotere eilanden en veel kleinere, samen bijna vierduizend vierkante kilometer, waarvan meer dan tachtig procent onder ijs ligt.

King George Island is het grootste en het drukst bewoond, voor zover je daarvan kunt spreken. Er staan onderzoeksstations van een tiental landen: Chili, Argentinië, Rusland, China, Zuid-Korea, Polen en anderen, sommige het hele jaar bemand. Er ligt een onverharde landingsbaan, en dat is de plek waar de vluchtreizen vanuit Punta Arenas aankomen die de Drakepassage overslaan.

Half Moon Island is een sikkelvormig eilandje van twee kilometer met een kolonie stormbandpinguïns en een Argentijns station. Dit is een van de meest bezochte landingsplaatsen van de hele reis.

Aitcho Islands, Barrientos en Robert Point staan ook regelmatig op het programma, elk met eigen kolonies.

Livingston Island heeft bergen tot ruim tweeduizend meter en een Bulgaars en een Spaans station.

Elephant Island is het bekendste zonder dat er iemand komt: daar zaten in 1916 tweeëntwintig mannen van Shackletons expeditie viereneenhalve maand onder twee omgekeerde reddingsboten, terwijl hun leider met vijf anderen in een open sloep dertienhonderd kilometer naar Zuid-Georgië voer om hulp te halen. Iedereen overleefde.

Deception Island

Het eiland waar de meeste mensen om terugkomen is een vulkaan waarvan de krater is ingestort en volgelopen met zee.

Het schip vaart door een opening van tweehonderd meter breed, Neptune's Bellows, en ligt daarna in een ronde natuurlijke haven van tien kilometer doorsnee met wanden eromheen. Dat is een van de weinige plekken ter wereld waar een schip een actieve vulkaankrater in vaart.

De vulkaan is actief. Er waren uitbarstingen in 1967, 1969 en 1970, waarbij de toen aanwezige Britse en Chileense stations werden verwoest en moesten worden ontruimd. De aardwarmte is er nog: op sommige stranden komt heet water uit de bodem en dampt het zand.

Bij Whalers Bay staan de resten van een Noorse walvisstation uit 1912: roestige ketels, tanks, een vliegtuighangar en een houten gebouw dat langzaam wegzakt. Er ligt een begraafplaats die grotendeels door een modderstroom is bedekt.

Sommige aanbieders bieden hier een poolduik aan: het strand op, kort het water in, en er weer uit. Het water is ongeveer twee graden; de warme plekken liggen alleen precies aan de rand.

Bij Baily Head aan de buitenkant ligt een van de grootste stormbandpinguïnkolonies ter wereld, met tienduizenden broedparen. De landing daar lukt alleen bij rustige zee en gaat vaak niet door.

Wat je ziet

De dieren zijn de reden dat de landingen zijn ingericht zoals ze zijn.

Er broeden drie pinguïnsoorten: ezelspinguïns, stormbandpinguïns en adeliepinguïns. De kolonies liggen op sneeuwvrije hellingen en zijn ruikbaar voordat je ze ziet.

Op de stranden liggen zuidelijke zeeolifanten, die tot vier ton wegen, en Antarctische pelsrobben. Die laatste zijn in het late seizoen talrijk en kunnen agressief zijn; de gidsen houden je op afstand.

In het water zwemmen krabbeneters, weddellzeehonden en zeeluipaarden, en die laatste jagen op pinguïns bij de waterlijn.

Boven de kolonies vliegen skua's en reuzenstormvogels die op eieren en kuikens azen, en op zee volgen albatrossen het schip.

De regels zijn strikt: vijf meter afstand tot de dieren, niet tussen een dier en het water gaan staan, op de aangegeven route blijven, en schoenen ontsmetten voor en na elke landing zodat er geen zaden of ziektekiemen worden verplaatst.

Wanneer de schepen komen

Er zijn 6 maanden met aanlopen, met december als drukste maand. Het seizoen loopt van november tot maart en daarbuiten komt hier niets.

November geeft ongerept ijs en pinguïns die nesten bouwen en paren. Er ligt dan nog veel sneeuw en het landschap is op zijn wittst.

December en januari zijn het warmst, met nul tot vijf graden, en de kuikens komen uit. Dit is de drukste en duurste periode.

Februari en maart geven de beste kans op walvissen, want dan zijn de bultruggen en dwergvinvissen aan het foerageren voor de trek. De kuikens zijn dan groot en de kolonies rommelig.

De temperatuur zegt hier minder dan de wind. Nul graden met windkracht zeven in een open rubberboot is een andere ervaring dan nul graden aan wal, en het weer draait binnen een uur.

Reken erop dat het programma pas de ochtend zelf vaststaat en dat een landing kan vervallen. Dat is bij deze bestemming geen risico maar het uitgangspunt.

Een parka is bij de meeste aanbieders inbegrepen en waterdichte laarzen worden geleend; wat je zelf meeneemt zijn thermische lagen, handschoenen en een muts die tegen wind kan.