Cruises naar Siglufjordur

De stad die aan haring rijk werd en er weer arm van

Er komen 55 reizen langs in Siglufjordur en er vertrekt er geen enkele. De coordinaten kloppen: zij liggen tweehonderd meter van het centrum.

Dit is een plaats van ongeveer twaalfhonderd inwoners in een smalle fjord aan de noordkust, veertig kilometer onder de poolcirkel. Wat je er ziet is gebouwd voor een stad die vier keer zo groot was.

In de eerste helft van de twintigste eeuw kwam de haring hier in zulke hoeveelheden voorbij dat deze plaats de grootste haringhaven van de Noord-Atlantische Oceaan werd. In de zomermaanden zwol de bevolking aan tot boven de tienduizend: zoutsters uit heel IJsland, Noorse vissers, veertig zoutplaatsen langs de kade.

In 1969 was het voorbij. De haringstand was ingestort door overbevissing en veranderende zeestromen, en de vis kwam niet terug. Binnen enkele jaren vertrok het grootste deel van de bevolking.

Wat dat betekende is aan de stad af te lezen. Er staan pakhuizen en woonblokken voor mensen die er niet meer zijn, en de fabriek aan het eind van de kade is nooit meer aangezet.

Het museum dat daarover gaat

De reden dat schepen hier komen is voor een groot deel dat museum, en dat is geen gewone verzameling.

Het is opgebouwd in drie oorspronkelijke gebouwen aan de kade: een zoutplaats, een fabriek en een logement voor de zoutsters. In dat laatste staan de bedden nog zoals ze stonden, met de kisten en de kleren erbij.

In de fabriekshal staan de machines waarmee de haring tot meel en olie werd verwerkt, en die zijn in werkende staat gehouden. Buiten liggen drie boten aan een steiger die als onderdeel van de opstelling is gebouwd.

Het is het grootste zeevaartmuseum van het land en het heeft in 2004 een Europese museumprijs gekregen. Reken op anderhalf tot twee uur.

Er is daarnaast een klein centrum voor volksmuziek, gevestigd in het huis van een dominee die aan het begin van de twintigste eeuw honderden liederen heeft opgetekend die anders verdwenen waren. Wij hebben de openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Twee tunnels die de stad uit haar isolement haalden

Deze fjord is aan drie kanten door bergen afgesloten en aan de vierde kant door zee, en dat is lang een probleem geweest.

Tot 1940 was er alleen een bergpas die 's winters dichtlag; daarna kwam er een tunnel, maar de weg erheen liep nog steeds onder lawinehellingen door. Pas in 2010 zijn er twee tunnels van samen elf kilometer geopend die de stad met de oostkant verbinden, dwars door de bergen en langs een fjord waar niemand woont.

Daardoor ligt deze plaats nu aan een doorgaande route en niet meer aan een doodlopende weg. Dat is meteen de reden dat de stad zich sindsdien op bezoekers is gaan richten.

Boven de huizen staan lange betonnen wallen tegen lawines, in twee rijen de berg op. Die zijn na een reeks dodelijke lawines gebouwd en zij bepalen het aanzicht van de stad van zee af.

Rond de fjord lopen wandelpaden de bergen in, en er ligt een golfbaan die tot de noordelijkste ter wereld hoort en waar in juni bij nacht wordt gespeeld.

Alle reizen komen ook langs Reykjavik

Dat is bij deze haven geen bijzaak maar een gegeven: van de 55 reizen hier doen ze alle de hoofdstad aan.

De andere buren zijn de Faeroer, de westfjorden en de Shetlandeilanden. De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Thorshaven, Lerwick, Scotland, Klaksvik en Grundarfjordur. Dat is de gewone rondgang om het eiland, met een uitstapje naar de eilanden ertussen.

Een rederij levert vierenveertig van de aanlopen en vaart met expeditieschepen; de andere drie leveren samen zes. Grote schepen komen hier niet, want de fjord is smal en de kade kort.

Bij een van de reizen ontbreekt het bedrag, en dat is een uitstekende dekking. De prijzen lopen van tweeendertighonderdnegenentwintig euro tot vierenzeventigduizend achtennegentig euro.

Dat hoogste bedrag hoort bij een reis van tweeentachtig nachten en zegt niets over een IJslandronde. Vier reizen duren veertien nachten en drie zestien; kijk daarnaar als je een idee wilt van wat gebruikelijk is.

Zes maanden, en augustus is de piek

Er wordt 7 maanden per jaar aangelegd, van maart tot en met augustus.

augustus telt veertien aanlopen, mei en juni elk elf, juli zes, en maart en april elk vier. Van september tot en met februari komt er niets.

Dat is voor deze breedtegraad een ongewone verdeling, want de meeste IJslandse havens hebben hun piek in juli. Hier ligt hij in augustus, en er staan zelfs vier aanlopen in maart, wanneer de fjord nog in de winter zit.

Wie in maart of april komt moet rekening houden met sneeuw, met korte dagen en met de kans dat de tunnels of de bergwegen dicht zijn. Wie in juni komt heeft daarentegen vrijwel de hele nacht licht.

Het is hier ook in augustus zelden warmer dan twaalf graden en het waait bijna altijd de fjord in. Neem een winddichte jas mee, ook in de zomer.

Waar je op moet letten

• Het museum is de reden dat schepen hier komen; reken op anderhalf tot twee uur.
• De stad is klein en te voet te doen. Je hebt hier geen excursie nodig.
• Alle reizen doen ook Reykjavik aan.
• Hier komen alleen kleine schepen; de fjord is smal en de kade kort.
• Van september tot en met februari komt hier niets.
• Neem ook in augustus een winddichte jas mee.