Cruises naar Isle of Noss

Zesendertig aanlopen bij een onbewoond eiland, en een bij de stad ernaast

Er komen 37 reizen langs in Isle of Noss en er vertrekt er geen enkele. Er wonen hier sinds 1939 geen mensen meer.

Wat dit record opmerkelijk maakt, is de vergelijking met de buurhaven. Zeven kilometer westelijker ligt de hoofdplaats van deze eilandengroep, met een echte kade, en die staat in dit hele bestand met een enkele reis genoteerd.

Dat is dus zesendertig tegen een. De expeditieschepen die hierheen komen, slaan de stad over en varen langs de kliffen van dit onbewoonde eiland.

Het punt in het bestand klopt en ligt elfhonderd meter van de kliffen waar het om gaat. Bij drie van de zesendertig reizen ontbreekt het bedrag; de drieendertig andere lopen van tienduizend zevenhonderd euro tot vierenzeventigduizend achtennegentig euro.

Er zijn twee rederijen en de grootste staat op negenentwintig van de zesendertig. Drieentwintig van deze reizen doen ook het Manx-eiland aan waarover wij een aparte pagina hebben, dus het gaat om hetzelfde programma.

Wat je hier ziet, en of je aan land komt

Aan de oostkant van dit eiland loopt de kust op tot een wand van honderdeenentachtig meter, met horizontale richels erin.

Op die richels broeden ongeveer vijfentwintigduizend jan-van-genten, plus zeekoeten, alken, drieteenmeeuwen en noordse stormvogels. De wand zit van de waterlijn tot de top vol, en de vogels vliegen er in dichte stromen langs.

Wat een schip hier doet is met rubberboten onder die wand door varen. Dat is het programma: kijken vanaf het water, met de kliffen recht boven je.

Of je ook aan land gaat, valt uit dit bestand niet af te leiden. Het eiland is nationaal natuurreservaat en er is een beheerder; bezoek gaat via een vergunning en in de zomer via een bootje vanaf het buureiland, maar dat is iets anders dan een cruiseschip dat honderd mensen afzet.

Vraag dat dus na bij je rederij. Een aanloop hier betekent vrijwel zeker varen en kijken, en niet wandelen.

De pony's die in Engelse kolenmijnen werkten

Tot 1939 woonde hier een gezin dat het eiland pachtte, en daarvoor was het bijna een eeuw lang een fokkerij.

Een Britse edelman met kolenmijnen in het noorden van Engeland kocht in 1870 het fokrecht op dit eiland. Hij liet er Shetlandpony's fokken en die gingen naar zijn mijnen.

De reden daarvoor is een wet uit 1842 die vrouwen en kinderen onder de tien jaar verbood ondergronds te werken. Het werk dat zij deden, kolen door lage gangen slepen, moest door iets anders worden gedaan, en dat werden pony's.

Een pony van deze eilanden is klein genoeg voor die gangen en sterk genoeg voor de wagens. Er hebben er tienduizenden in Britse mijnen gewerkt, en velen zijn boven de grond nooit meer geweest.

Wat er van die fokkerij op dit eiland over is, is een gebouw met paardenboxen dat er nog staat. Het is het enige bouwwerk van formaat op het eiland.

De wieg boven de zeestraat

Voor de zuidoostpunt van dit eiland ligt een losse rotszuil met een vlakke top, gescheiden door een kloof van ongeveer vijftig meter.

Op die top groeit gras, en gras was hier waardevol. Ergens in de zeventiende eeuw hebben mannen touwen naar die zuil gespannen en er een houten kist aan gehangen die met een lijn heen en weer kon worden getrokken.

Daarmee zijn er schapen overgezet om er te grazen, en gingen er mannen heen om eieren te rapen. De kist hing boven een kloof met de branding tientallen meters lager.

Het verhaal gaat dat de man die de touwen als eerste overbracht, langs de wand omhoog is geklommen en bij de afdaling is omgekomen. Dat is niet te controleren.

De constructie is in 1864 verwijderd omdat zij te gevaarlijk werd gevonden. De ankerpunten in de rots zijn er nog.

Vier maanden, en waarom juli ontbreekt

Er wordt 4 maanden per jaar aangelegd. mei en juni tellen er elk dertien, april zes en maart vier; vanaf juli komt er niets meer.

Dat is de broedtijd. De vogels zitten van april tot in juli op de rotsen en daarna vertrekken zij naar zee; in augustus is de wand vrijwel leeg.

Wie hierheen wil, moet dus in mei of juni komen. Dat is meteen de reden dat dit een aanloop is die je niet zomaar op elk moment kunt boeken.

Er is de laatste jaren wel iets veranderd. De vogelgriep heeft vanaf 2022 zwaar huisgehouden onder de grote jagers op deze eilanden, en de kolonies zijn kleiner dan zij waren.

Negen reizen vertrekken uit Belfast, acht uit Lissabon en zeven uit Edinburgh; vier komen uit Ushuaia, en dat zijn de schepen die na het Antarctische seizoen naar het noorden varen. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Dit is varen en kijken. Vraag na of er werkelijk wordt geland.
• Het seizoen is maart tot en met juni. Daarna zijn de vogels weg.
• De goedkoopste reis kost ruim tienduizend euro.
• Bij drie van de zesendertig ontbreekt de prijs.
• De stad ernaast heeft een kade maar in dit bestand een enkele reis.
• Drieentwintig van deze reizen doen ook het Manx-eiland aan.