Cruises naar Sendai

De baai die de golf brak

Er komen 50 reizen langs in Sendai en er vertrekt er geen enkele. Deze stad ligt aan de kust die op 11 maart 2011 het zwaarst is getroffen.

Die middag beefde de zeebodem honderddertig kilometer voor deze kust met een kracht van negen komma nul, de zwaarste beving die ooit in Japan is gemeten. Het eiland is er zes meter door verschoven en de aardas is meetbaar verplaatst.

De golf die volgde was op sommige plekken langs deze kust veertig meter hoog. Er zijn ongeveer achttienduizend vijfhonderd mensen omgekomen en ruim honderdtwintigduizend huizen zijn verwoest.

Op ongeveer dertig kilometer van deze kade ligt een baai met tweehonderdzestig eilandjes, begroeid met pijnbomen op uitgesleten rotsen. Die baai geldt al eeuwen als een van de drie mooiste uitzichten van Japan.

Op die dag heeft die baai iets anders gedaan. De eilandjes hebben de golf gebroken en de energie eruit gehaald, waardoor het stadje erachter met een golf van enkele meters wegkwam terwijl kustplaatsen zonder die beschutting werden weggevaagd.

Dat is geen legende maar de verklaring die door onderzoekers is gegeven. Wie daar nu tussen de eilandjes vaart, kijkt naar een landschap dat een paar duizend mensen het leven heeft gered.

Wat er van die dag te zien is

In een wijk aan de kust bij deze stad staat een schoolgebouw dat met opzet niet is gesloopt.

Het is een basisschool van vier verdiepingen die op zevenhonderd meter van het strand stond. De golf kwam er tot in de tweede verdieping en heeft de wijk eromheen volledig weggenomen.

De driehonderdtwintig kinderen en leerkrachten die er die middag waren, zijn met omwonenden naar het dak gevlucht en hebben daar de nacht doorgebracht tot zij per helikopter zijn gehaald. Zij hebben het allemaal overleefd.

Het gebouw is als gedenkplaats ingericht en je loopt erdoorheen zoals het is achtergebleven: verwrongen deuren, omgeslagen lokalen en op de muur de streep waar het water stond. Op de eerste verdieping staan foto's van de wijk zoals die was.

Om het gebouw heen is nu vlak land met gras. Er wordt niet meer gebouwd binnen een strook langs de kust, en er is een dijk en een bos van jonge pijnbomen aangeplant.

Het is met de bus in ongeveer een half uur te doen. Dit is geen luchtig uitje en het is het beste wat er in de omgeving van deze haven te zien is.

De heer met een oog en de stad die hij bedacht

Deze stad is in 1600 gesticht door een krijgsheer die als kind een oog verloor aan de pokken en die daarom de eenogige draak wordt genoemd.

Hij was een van de machtigste heren van zijn tijd en werd door de shogun met argwaan bekeken. Zijn antwoord daarop was om zijn ambities in andere richtingen te zoeken.

In 1613 heeft hij een galjoen laten bouwen naar Europees model en een gezantschap van honderdtachtig man over de Stille Oceaan naar Mexico gestuurd, en van daaruit over land en zee naar Madrid en Rome. Zij zijn zeven jaar onderweg geweest.

Dat gezantschap heeft de paus gesproken en is in Spanje ontvangen, maar het heeft niets opgeleverd; Japan had zich intussen voor buitenlanders gesloten. Een aantal leden is in Spanje gebleven, en in een dorp bij Sevilla komt de achternaam Japon nog voor.

Zijn mausoleum staat op een beboste heuvel boven de stad, zwart gelakt met goud en felle kleuren. Het is in 1945 verbrand bij een bombardement en in 1979 herbouwd naar de oorspronkelijke tekeningen.

Van zijn kasteel is alleen de muur over; het stond op een berg boven de stad en er is uitzicht. De stad zelf heeft brede lanen met zelkovabomen en heet daarom de stad van het groen.

De maanden, en een voorbehoud

Er wordt 10 maanden per jaar aangelegd, met februari op twaalf en oktober op elf als drukste.

Die februari is opvallend voor een haven op deze breedte, waar het dan vriest. Daar hoort ons gebruikelijke voorbehoud bij: deze telling is op de vertrekdatum van de reis gemaakt en niet op de dag dat het schip hier ligt.

Vijfendertig van de eenenvijftig reizen beginnen in Tokio, en veertien duren veertien nachten en tien achtentwintig nachten. Bij zulke lengtes kan een vertrek in februari een bezoek in maart betekenen, en dat is het begin van het bloesemseizoen.

Wij weten niet met zekerheid of dat de verklaring is. Wat wij wel weten is dat de maandcijfers op deze pagina niet zonder meer als aanloopmaanden te lezen zijn.

De prijzen lopen van veertienhonderdachtenzestig euro tot zevenentwintigduizend honderdnegentien, en bij drie van de eenenvijftig reizen ontbreekt het bedrag. Dat is een dekking van vierennegentig procent.

De coordinaten van dit record staan in het centrum van de stad en niet bij de kade; de cruiseterminal ligt veertien kilometer noordoostelijker aan de baai. Dat is klein bier vergeleken met wat wij elders hebben gevonden, maar het is genoeg om op een kaart de verkeerde plek aan te wijzen.

De vaargebieden kloppen, ook Alaska

Bij zestien van de eenenvijftig reizen staat Alaska als vaargebied, en dat is voor een Japanse haven de moeite van het natrekken waard.

Wij hebben het nageteld en alle zestien doen werkelijk een Alaskaanse haven aan. Vijf reizen beginnen in Vancouver en dat zijn oversteken over de noordelijke Stille Oceaan die via de Aleoeten naar Japan varen.

Ook de zestien onder Noord-Amerika horen bij diezelfde reizen, en de tien onder China bij de lussen die Shanghai of Hongkong aandoen. Er staat niets bij dat wij moeten afkeuren.

Dat is inmiddels het beeld bij vrijwel elke Japanse haven die wij hebben gemaakt. Sakata, Takamatsu, Sasebo en Miyake-jima hadden alle een schone taglijst, en dat is voor deze reeks ongewoon.

De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Tokyo, Japan, Miyako - Iwate, Japan, Aomori, Japan en Busan, Zuid-Korea. Dat is de Japanse kust van noord naar zuid, met Busan erbij.

Wij hebben de afstanden, rijtijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• De maandcijfers zijn vertrekmaanden. Bij reizen van veertien tot achtentwintig nachten schuift dat op.
• De kade ligt veertien kilometer van het centrum. Alles gaat met de bus of de trein.
• De baai met de eilandjes kost een halve dag en ligt op dertig kilometer.
• De school is een gedenkplaats. Dat is geen luchtig bezoek.
• De vaargebieden kloppen allemaal, ook de zestien onder Alaska.
• Bijna alle reizen hebben een prijs.