Cruises naar Sanary Sur Mer

Hier betekent het etiket westelijke Middellandse Zee wat het zegt

Er komen 73 reizen langs in Sanary Sur Mer en er vertrekt er geen enkele. Bij negenenvijftig van die vijfenzestig staat de westelijke Middellandse Zee als vaargebied.

Dat is op deze pagina's een etiket met een slechte naam. Wij hebben het inmiddels op negen plaatsen aangetroffen waar het niet hoort: op Portland in Dorset, waar geen enkele reis de Middellandse Zee bereikt, op Bremerhaven aan de Noordzee, waar dat er ook nul zijn, en op een reeks havens aan de Atlantische kant van Spanje en Portugal.

Hier is het gewoon juist. Dit dorp ligt aan de Franse zuidkust tussen Marseille en Toulon, midden in het gebied waar dat etiket over gaat.

De rest van de tags klopt ook: Europa bij alle vijfenzestig, de Middellandse Zee bij alle vijfenzestig, de Griekse eilanden bij vijftien en Afrika bij zeven, en dat zijn de langere reizen die doorvaren naar Griekenland en Noord-Afrika.

Wij noemen dat met opzet, want een fout aanwijzen is pas iets waard als je ook laat zien hoe het hoort. Dit is de tegenproef bij negen pagina's met een klacht.

Dertig reizen beginnen in Barcelona, twaalf in Civitavecchia en acht in Lissabon. Er vertrekt hier niets.

Zeven aanlopen in augustus en negentien in september

Er wordt 7 maanden per jaar aangelegd, van april tot en met oktober, en de verdeling daarbinnen is ongewoon.

September telt negentien aanlopen en dat is verreweg de drukste maand. April komt op elf, juli op tien, juni op acht, augustus op zeven, en mei en oktober op vijf.

Augustus lager dan juli en veel lager dan september: dat is niet wat je bij een Franse badplaats verwacht. Wij zijn dit patroon nu op meer kleine ankerplaatsen in de Middellandse Zee tegengekomen.

Bij Trogir zagen wij negen aanlopen in augustus tegen zeventien in juli en zeventien in september, bij Bonifacio drie tegen zestien, en bij Port-Vendres een enkele tegen vierentwintig. Deze pagina is de vierde met dezelfde vorm.

Wat de oorzaak is, hebben wij niet kunnen vaststellen. Een voor de hand liggende gedachte is dat kleine havens in augustus vol liggen met eigen vakantiegangers en pleziervaart, maar dat kunnen wij uit dit bestand niet bewijzen en dus doen wij het niet.

Wat je er wel mee kunt: wil je hier komen, kijk dan naar september. Dan is de kans het grootst en is het water nog warm.

Kleine schepen, en bijna alle prijzen zichtbaar

Er leggen acht rederijen aan en dat zijn allemaal partijen met kleine schepen, waaronder een met zeilschepen.

Dertig aanlopen komen van de grootste en achttien van de tweede. Er komt geen enkele grote rederij, en dat kan ook niet: er is hier geen cruisekade en de haven is een jachthaven.

De schepen liggen dus voor de ankers in de baai en je gaat met een tender aan land, midden in het dorp. Bij aanlandige wind kan dat vervallen.

De prijzen lopen van eenentwintighonderdnegenenzestig euro tot eenendertigduizend negenhonderdachtennegentig, en bij vier van de vijfenzestig reizen ontbreekt het bedrag. Dat is een prijsdekking van vierennegentig procent, en dat is op deze pagina's uitzonderlijk goed.

Veertien reizen duren zeven nachten en negen eenentwintig. Er zitten veertien verschillende lengtes in het aanbod, van vijf tot drieentwintig nachten.

De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Barcelona, Portofino, Monte Carlo en Calvi.

Het dorp waar de Duitse literatuur zeven jaar in ballingschap zat

Dit is een vissersdorp van ongeveer zestienduizend inwoners, en tussen 1933 en 1940 woonde hier het merendeel van de Duitse schrijvers die hun land waren ontvlucht.

Toen de nazi's in 1933 aan de macht kwamen en boeken van joodse en linkse auteurs op straat werden verbrand, moesten die auteurs weg. Een deel ging naar Parijs en Amsterdam, en een verrassend groot deel kwam hier terecht, aan deze baai.

De namen zijn niet gering: de twee gebroeders Mann, van wie de oudste in 1929 de Nobelprijs had gekregen, en verder Feuchtwanger, Brecht, Werfel en een reeks anderen. Een van hen heeft dit dorp toen de hoofdstad van de Duitse literatuur genoemd, en dat was op dat moment letterlijk waar.

Zij huurden villa's in de heuvels, aten in dezelfde cafes aan de haven en schreven door. Er is in die jaren een deel van het belangrijkste Duitse proza van de twintigste eeuw op loopafstand van deze kade ontstaan.

In 1940 was het voorbij. Toen Frankrijk viel werden zij als Duitse staatsburgers geinterneerd door het land dat hen had opgenomen, en wie kon vluchtte over de Pyreneeen; niet iedereen heeft het gehaald.

Er hangt aan de haven een plaquette met de namen. Het is een klein bord op een muur, en het is voor wie het weet het bijzonderste wat dit dorp heeft.

Een Engelse roman uit 1931, hier geschreven

In diezelfde jaren woonde hier een Engelse schrijver die met die groep niets te maken had en die er al eerder was.

Hij had een huis buiten het dorp en heeft daar in 1931 in ongeveer vier maanden een korte roman geschreven over een samenleving waarin mensen in fabrieken worden gekweekt, in vaste standen worden ingedeeld en met een pilletje gelukkig worden gehouden.

Dat boek staat sindsdien in elk lijstje van de belangrijkste romans van de eeuw en het wordt tot vandaag op scholen gelezen. Het is hier geschreven, met uitzicht op deze zee.

Hij is in 1937 naar Amerika vertrokken en niet teruggekomen. Het huis staat er nog en is particulier bezit.

Dat is dus twee keer wereldliteratuur in een dorp met zestienduizend inwoners, in hetzelfde decennium, zonder dat de twee groepen veel met elkaar te maken hadden.

Waar het duiken is begonnen

Er is een derde ding waar dit dorp in de geschiedenis staat, en dat gaat over wat er onder water gebeurt.

Hier woonde in de jaren dertig en veertig de Franse marineofficier die later beroemd is geworden met zijn onderzoeksschip en zijn films. Hij heeft in deze baai zijn eerste onderwaterfilm gedraaid, in 1942, met een camera in een zelfgemaakte waterdichte kast.

Belangrijker nog is wat hij in die jaren met een Franse ingenieur heeft ontwikkeld: een ademautomaat die de lucht uit een fles levert op de druk van het water eromheen. Dat is het apparaat waarmee duiken uit de zware helm en de luchtslang is losgekomen, en het is in deze streek getest.

Op de haven staat een middeleeuwse toren die als uitkijk tegen zeerovers is gebouwd. Daarin zit nu een klein museum over de geschiedenis van het duiken, genoemd naar de duikpartner van die officier, die hier ook woonde.

Voor de kust ligt een eiland met een zeewetenschappelijk instituut en een aquarium, dat door een Franse drankfabrikant is gekocht en ingericht. Daar vaart een veerbootje heen vanaf de haven ernaast.

Wat je hier op een dag doet

De haven ligt vol met de traditionele houten vissersbootjes van deze kust, met een spitse achtersteven, en die worden er nog gebruikt.

Eromheen staan de huizen in oker en roze met luiken ervoor, en aan de kade zitten de cafes. Het dorp is in een uur bekeken en dat is de bedoeling.

Op woensdagochtend is er markt op de kade, en dat is een van de grotere van deze kust. Op de heuvel boven het dorp staat een kapel waar zeelieden votiefschilderijen hebben opgehangen als dank voor een behouden thuiskomst, en het uitzicht vandaar is de klim waard.

Het wijngebied naast dit dorp is klein en bekend: het maakt een rose en een rode wijn van een druif die vrijwel nergens anders wordt aangeplant, op terrassen die naar de zee kijken. Er zijn wijnhuizen op fietsafstand.

Er is verder een strand ten oosten van de haven en een wandelpad langs de kust naar het volgende dorp. Meer moet je hier niet zoeken.

Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Het vaargebied klopt hier. Dit is werkelijk de westelijke Middellandse Zee.
• September is verreweg de drukste maand, met negentien van de vijfenzestig aanlopen.
• Augustus is juist rustig. Dat patroon zien wij op meer kleine ankerplaatsen.
• Je komt met een tender aan land. Er is geen cruisekade.
• Er komt geen grote rederij. De goedkoopste reis begint boven de tweeduizend euro.
• Het dorp is in een uur bekeken. Je hebt hier geen excursie nodig.