Cruises naar Toulon

Je ligt hier middenin een marinehaven

Er komen 150 reizen langs in Toulon en er vertrekt er geen enkele. Wat je vanaf het dek ziet is geen jachthaven en geen strand maar grijs staal.

In het Frans heet de haven Port de Toulon. De kade ligt aan de rand van de oude stad, en Toulon is daarmee een van de weinige Franse Middellandse Zeehavens waar je niet eerst een rit hoeft te maken om ergens te komen.

Dit is de thuisbasis van de Franse marine in de Middellandse Zee, en het grootste deel van de vloot ligt hier: het vliegdekschip, fregatten, onderzeeboten en de werven waar zij worden onderhouden.

De baai eromheen is de grootste natuurlijke haven van de Middellandse Zee, afgesloten door een schiereiland en een reeks forten. Dat is de reden dat de marine hier zit en dat is ook de reden dat de stad bestaat.

Voor jou heeft dat een prettig gevolg: de cruisekade ligt in de stad zelf en niet in een industriegebied buiten de poort. Je loopt in vijf minuten de oude stad in.

Er varen rondvaartboten door de baai langs de oorlogsschepen. Dat is het uitstapje dat hier het meest wordt geboekt en het kost een uur.

September en april zijn de pieken

Er wordt 10 maanden per jaar aangelegd. april telt twintig aanlopen, april negentien, oktober zeventien en augustus veertien.

Juli komt op acht uit, en dat is minder dan november. Dat najaar en voorjaar hier boven de hoogzomer uitkomen is voor de Middellandse Zee het gewone beeld: van de honderdtweeennegentig havens daar met veertig aanlopen of meer piekt vierentachtig procent in september of oktober.

Wat deze haven wel apart maakt is die tweede piek in april. Die komt van de schepen die dan vanuit Noord-Europa naar de Middellandse Zee varen; tweeentwintig reizen hier beginnen in Southampton.

Veertig reizen beginnen in Barcelona en drieentwintig in Civitavecchia. Negentien duren zeven nachten, achttien negen, vijftien tien en veertien veertien.

De prijzen lopen van achthonderdzevenentwintig euro tot twintigduizend vijfhonderdnegenenvijftig; bij vierentwintig reizen staat geen bedrag.

De vloot die zichzelf tot zinken bracht

In het water waar je nu ligt heeft in november 1942 de Franse vloot zichzelf vernietigd.

Na de bezetting van het zuiden van Frankrijk wilden de Duitsers de schepen in handen krijgen die hier lagen. Toen hun troepen op de ochtend van 27 november de poorten forceerden, gaven de Franse bevelhebbers het bevel dat al maanden klaarlag.

In een paar uur zijn zevenenzeventig schepen tot zinken gebracht, waaronder drie slagschepen, zeven kruisers en zestien onderzeeboten. De bemanningen openden de kleppen, bliezen de geschutstorens op en staken brand.

Drie onderzeeboten hebben de haven weten te verlaten. De rest lag op de bodem, en het bergen daarvan heeft na de oorlog jaren geduurd.

Er staat een monument aan de kade en er is een marinemuseum bij de oude ingang van de werf. Dat museum gaat over vier eeuwen scheepsbouw hier, en de scheepsmodellen zijn er van een kwaliteit die je zelden ziet.

De berg boven de stad

Direct achter de stad staat een kalksteenberg van bijna zeshonderd meter, en daar loopt sinds 1959 een kabelbaan naartoe.

Die gaat in zes minuten van de rand van de stad naar de top, over de daken en de wijngaarden heen, en het uitzicht over de baai met de vloot erin is het beste dat deze streek te bieden heeft.

Boven staat een monument voor de geallieerde landing in de Provence van augustus 1944. Die landing is minder bekend dan die in Normandie, maar zij is hier doorslaggevend geweest: binnen twee weken waren Toulon en Marseille bevrijd.

Er zit ook een fokcentrum voor kleine katachtigen op de berg, en er lopen wandelpaden langs de oude forten.

De weg erheen is smal en heeft haarspeldbochten met eenrichtingsverkeer. Neem de kabelbaan, dat is sneller en aardiger. Wij hebben de dienstregelingen, tarieven en openingstijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Wat er binnen bereik ligt

Deze stad is een goede uitvalsbasis, en dat is voor een aanlegdag de vraag: blijf je of ga je eropuit.

Op ongeveer een half uur naar het westen liggen de calanques: smalle inhammen tussen witte kalksteenkliffen, met water dat er onwaarschijnlijk blauw in staat. Er varen boten heen vanuit het vissersplaatsje daar, en dat plaatsje is zelf ook de rit waard.

Op twintig minuten ligt een wijnstreek die als enige van de Provence vooral om haar rode wijn bekendstaat, met terrassen die tot aan de zee lopen.

Op een uur ligt de stad met de fonteinen en de platanen waar Cezanne vandaan komt, en waar de markt op zaterdag over drie pleinen gaat.

Dichterbij, aan de oostkant, ligt een schiereiland met zoutpannen en daarvoor de eilanden waar de kust nog onbebouwd is. Daar varen veerboten heen die een half uur doen.

In de stad zelf is de overdekte markt aan de lange straat door het oude centrum het aardigst. Die is elke ochtend en loopt tot een uur of een.

Wie hier komt

De rederijen die hier aanleggen zijn Oceania Cruises, Costa Cruises, Regent Seven Seas Cruises en Silversea Cruises, met daarachter Fred Olsen, Royal Caribbean, Virgin Voyages en Crystal.

Dertig van de 150 aanlopen komen van de grootste en tweeentwintig elk van de volgende twee. Geen enkele rederij overheerst hier, en dat is voor een Franse Middellandse Zeehaven ongewoon.

Dat komt doordat dit niet de eerste keuze is op deze kust. Marseille ligt vijfenzestig kilometer verderop en trekt een veelvoud; wie hier ligt, ligt hier omdat de rederij bewust voor de kleinere stad heeft gekozen.

De schepen die je hier het vaakst ziet zijn Costa Fascinosa, Silver Ray, Sky Princess en Oceania Sirena. De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Barcelona, Livorno, Southampton en Mallorca.

Waar je op moet letten

• De kade ligt in de stad. Je hebt hier geen excursie nodig om iets te zien.
• September en april zijn de drukste maanden; juli is hier juist rustig.
• Neem de kabelbaan naar de berg. De weg erheen is smal en traag.
• De calanques kosten een halve dag en gaan per boot vanuit een plaatsje verderop.
• De markt is een ochtendmarkt en loopt tot ongeveer een uur.
• Dit is niet Marseille. Verwacht een marinestad en geen grote badplaats.