Cruises naar Russell, Bay of Islands

De eerste hoofdstad van Nieuw-Zeeland

Er komen 136 reizen langs bij Russell, aan de Bay of Islands in het noorden van Nieuw-Zeeland.

Het dorp heeft achthonderd inwoners en was ooit de hoofdstad van het land. Het was ook de meest beruchte plaats van de Stille Oceaan: in de jaren dertig van de negentiende eeuw lagen hier walvisvaarders voor anker en telde de plaats meer kroegen en bordelen dan huizen, wat haar de bijnaam het hellegat van de Stille Zuidzee opleverde.

De rederijen zijn Princess Cruises, Celebrity Cruises, Azamara Cruises en MSC Cruises. De schepen zijn Celebrity Edge, Royal Princess, MSC Magnifica en Grand Princess.

Wat er verder op dezelfde reizen staat is Sydney, Australië, Auckland, Dunedin en Wellington. Dit is meestal de eerste of de laatste aanloop van een rondreis langs Nieuw-Zeeland vanuit Sydney.

Er is geen kade. Het schip ligt voor anker in de baai en je gaat met een tender aan wal bij de aanlegsteiger midden in het dorp.

Het verdrag van Waitangi

Aan de overkant van de baai, op een kwartier varen, ligt de plek waar Nieuw-Zeeland als staat is ontstaan.

Op 6 februari 1840 tekenden vertegenwoordigers van de Britse kroon en ruim veertig Maori-hoofden daar het Verdrag van Waitangi; later zetten nog eens vijfhonderd hoofden hun handtekening op kopieën die het land rondgingen.

Het verdrag is in twee talen opgesteld en die versies zeggen niet hetzelfde. In het Engels dragen de hoofden hun soevereiniteit over; in het Maori dragen zij kawanatanga over, bestuur, terwijl zij rangatiratanga behouden, gezag over hun eigen zaken. Dat verschil is de kern van vrijwel elk juridisch en politiek geschil in Nieuw-Zeeland sindsdien.

Sinds 1975 bestaat er een tribunaal dat claims op grond van het verdrag behandelt, en dat heeft geleid tot teruggave van land en tot excuses van de staat.

Op het terrein staat het huis van de Britse resident, een gesneden ontmoetingshuis waarin alle stammen zijn vertegenwoordigd, en een oorlogskano van vijfendertig meter die door tachtig peddelaars wordt bewogen en die op de jaarlijkse herdenking te water gaat.

Er zijn rondleidingen met uitleg en een culturele voorstelling met haka en zang. Voor een bezoeker die Nieuw-Zeeland niet kent, is dit de bruikbaarste eerste stop van de hele reis.

Het dorp en de baai

Russell heette oorspronkelijk Kororāreka en is in 1845 grotendeels platgebrand tijdens het conflict tussen Britse troepen en de Ngāpuhi onder Hōne Heke, die viermaal de Britse vlaggenmast omhakte.

Wat de brand overleefde is Christ Church uit 1836, de oudste nog bestaande kerk van het land, met kogelgaten uit dat gevecht in de wanden. Charles Darwin heeft in 1835 aan de bouw meebetaald.

Pompallier Mission is een gebouw uit 1842 waar Franse missionarissen een drukkerij en een leerlooierij hadden; het is het oudste industriële gebouw van Nieuw-Zeeland en er wordt nog gedemonstreerd hoe er werd gedrukt en gebonden.

De Bay of Islands bestaat uit ruim honderdveertig eilanden in een beschutte baai. Er varen boten naar het Hole in the Rock bij Piercy Island, een doorgang in een rots waar een boot bij rustige zee doorheen kan.

In de baai leven bruinvissen, gewone dolfijnen en tuimelaars, en van juni tot oktober trekken bultruggen langs. Zwemmen met dolfijnen is sinds 2019 verboden om de populatie te beschermen; kijken mag wel.

Op Urupukapuka Island liggen wandelpaden en baaien, en het eiland is vrij van ingevoerde roofdieren zodat er vogels leven die elders zeldzaam zijn.

Wat je nog meer kunt doen

Paihia ligt aan de overkant, op tien minuten met de veerboot, en is het toeristische centrum van de baai met de meeste excursies.

Kerikeri ligt op een half uur en heeft de twee oudste gebouwen van het land: het Stone Store uit 1832 en het Mission House uit 1822, allebei nog in gebruik.

De Waipoua Forest ligt anderhalf uur westelijk en heeft Tāne Mahuta, de grootste kauriboom die er is: ruim vijftig meter hoog, met een stam van vier meter doorsnee, en naar schatting tweeduizend jaar oud. De kauribossen worden bedreigd door een schimmelziekte, en bij elke ingang moet je je schoenen ontsmetten.

Cape Reinga ligt op drie uur rijden aan de noordpunt, waar volgens de Maori de zielen van de doden het land verlaten; daar zie je de Tasmanzee en de Stille Oceaan zichtbaar tegen elkaar in botsen. Dat is voor een havendag te ver.

Wat je hier eet is vis en oesters uit de baai. Russell heeft een handvol restaurants aan de waterkant, en op een zomeravond is dat het hele uitgaansleven.

Wanneer de schepen komen

Er zijn 9 maanden met aanlopen, met januari als drukste maand.

Het seizoen loopt van november tot maart, want dat is hier de zomer. Het is dan twintig tot zesentwintig graden en dit is het warmste deel van Nieuw-Zeeland; de streek heet niet voor niets het winterloze noorden.

December en januari zijn de Nieuw-Zeelandse vakantie en dan is het in de baai druk met eigen boten.

In de zuidelijke winter komt hier vrijwel geen aanbod langs. Het is dan twaalf tot zestien graden en nat.

Omdat alles met tenders gaat, kan een aanloop bij deining vervallen. De baai ligt beschut, dus dat gebeurt minder vaak dan bij een open rede, maar het komt voor.

De zon is hier feller dan de temperatuur doet vermoeden door de dunnere ozonlaag; factor vijftig en een hoed zijn geen overdrijving.

Aan de grens gelden strenge quarantaineregels: voedsel, zaden en schoenen met aarde eraan moeten worden aangegeven, ook als je alleen voor een dag van boord komt. Betalen gaat met de Nieuw-Zeelandse dollar en overal met kaart.