Cruises naar Qassiarsuq (Brattalihd)

De boerderij van Erik de Rode

Er komen 42 reizen langs in Qassiarsuq (Brattalihd) en er vertrekt er geen enkele. Het veld voor de plaatsbepaling is bij dit record leeg gelaten.

De tweede naam tussen haakjes is de sleutel. Dat is de Oudnoorse naam van de boerderij die hier in 985 is gesticht door een IJslander die uit zijn land was verbannen wegens doodslag.

Hij had drie jaar de tijd om weg te blijven en gebruikte die om westwaarts te varen en land te zoeken waarvan hij had gehoord. Wat hij vond noemde hij Groenland, naar eigen zeggen omdat mensen eerder komen naar een land met een aantrekkelijke naam.

Hij kwam terug met vijfentwintig schepen vol kolonisten, waarvan er veertien aankwamen. Hier, aan het eind van een fjord met gras en berken, is de eerste en belangrijkste boerderij gebouwd.

Er wonen nu ongeveer veertig mensen die schapen houden. De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Qaqortoq, Prins Christian Sund, Kangerlussuaq en Grundarfjordur.

Vanaf hier is Amerika ontdekt

De zoon van die man is vanaf deze plek westwaarts gevaren, rond het jaar duizend.

Hij landde op een kust die hij Vinland noemde, en die is in 1960 teruggevonden aan de noordpunt van Newfoundland, waar de resten van acht plaggen gebouwen zijn opgegraven. Boomringonderzoek aan gekapt hout heeft de datering in 2021 vastgepind op het jaar 1021.

Dat is bijna vijfhonderd jaar voor Columbus en het is het oudste sluitende bewijs van Europeanen op dat werelddeel. Wij hebben dat op de pagina van Corner Brook ook genoemd.

Bij die boerderij staat een reconstructie van een kleine kerk van plaggen en steen, gebouwd voor de vrouw van de stichter die zich had laten dopen. Zij zou hem hebben verboden bij haar te slapen zolang hij niet hetzelfde deed.

Die kerk is dertien bij vier meter en er passen dertig mensen in. Zij is in 2000 herbouwd op de plek waar de fundering is gevonden, met een kerkhof erbij waarin honderdvijfenveertig graven zijn aangetroffen.

Wat er van die kolonie is geworden

De Noorse kolonie hier heeft bijna vijfhonderd jaar bestaan en is daarna verdwenen, en waarom is nog steeds onderwerp van onderzoek.

Lang is aangenomen dat het klimaat de oorzaak was: het werd vanaf de veertiende eeuw kouder en de hooioogst mislukte. Dat speelt mee, maar het verklaart niet alles, want de Inuit die in diezelfde eeuwen aankwamen redden het wel.

Er wordt nu ook naar de handel gekeken. Deze kolonie leefde van walrusivoor, dat in Europa voor kruisbeelden en schaakstukken werd gebruikt; toen er vanaf de dertiende eeuw olifantsivoor uit Afrika beschikbaar kwam, viel die markt weg.

Het laatste bericht uit deze streek is een huwelijksakte uit 1408 van een bruiloft in de kerk waarvan de ruine op negentien kilometer hiervandaan staat. Die kerk staat als apart record in dit bestand en zit op negenendertig van de eenenveertig reizen hier.

Daarna is het stil. Toen er in de achttiende eeuw weer Europeanen kwamen, waren de boerderijen leeg en woonde er niemand meer die Noors sprak.

Alle prijzen staan erbij, en zij beginnen bij bijna elfduizend

Bij alle eenenveertig reizen op deze pagina staat een bedrag. Nul ontbrekende prijzen.

De goedkoopste reis kost tienduizend achthonderdnegentig euro. Feedbreed nagerekend staat deze haven daarmee op de negenentwintigste plaats van de tienhonderdzevenenveertig havens met minstens twintig geprijsde reizen.

Dat is hoog en het is verklaarbaar. Er komen hier alleen expeditieschepen: negenendertig van de eenenveertig aanlopen komen van een enkele aanbieder, en er is geen kade.

Je gaat met een rubberboot aan land op een strandje. Bij deining kan dat niet, en dan vaart het schip de fjord uit zonder gestopt te zijn.

Het hoogste bedrag is honderdzesduizend honderdzevenennegentig euro en hoort bij een zeer lange reis. Vier reizen duren vijftien nachten en twee zestien.

Zeven maanden, en juli draagt een derde

Er wordt 7 maanden per jaar aangelegd. juli telt veertien aanlopen, mei negen, september vijf en juni en augustus elk vier.

Van oktober tot en met februari komt er niets. Dat is hier winter en dan ligt het pakijs voor de kust; de fjord zelf vriest ook dicht.

Deze zuidpunt van Groenland is het groenste deel van het eiland. In juli staat er gras tot je knieen, bloeien er duizenden bloemen en lopen er schapen; het is er dan tien tot vijftien graden.

Dat verklaart waarom juist hier is gekoloniseerd en waarom er nu nog schapenhouderij is. Elders op het eiland groeit dit niet.

Vierentwintig reizen beginnen in Reykjavik en vier in Belfast. Er is hier geen winkel, geen restaurant en geen pinautomaat; er is een klein museum bij de kerk. Wij hebben de vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Alle prijzen staan erbij, maar de goedkoopste reis kost bijna elfduizend euro.
• Je gaat met een rubberboot aan land; bij deining gaat het niet door.
• Er is geen winkel en geen pinautomaat.
• Juli telt veertien van de eenenveertig aanlopen.
• Van oktober tot en met februari komt hier niets.
• Dit is een dorp waar mensen wonen; loop niet zomaar over het land van de boeren.