Cruises naar Limon

Het punt ligt in Colombia

Wij hebben de coordinaten van alle havens in dit bestand nagerekend, en bij deze haven kloppen zij niet.

Het punt staat op drie graden noorderbreedte en drieenzeventig graden westerlengte, en dat is in het binnenland van Colombia, ver van elke kust.

Tussen dat punt en deze haven ligt twaalfhonderdzesentachtig kilometer, en het punt ligt bovendien in een ander land dan het landveld aangeeft. Dit record heeft tweehonderddrieentachtig reizen.

Dat de reizen wel hier horen, staat vast: de buurhavens liggen in Midden-Amerika en de Caribische Zee.

Voor jou heeft het geen gevolg voor de route, alleen voor de kaart.

Waar Columbus de naam van het land bedacht

Er komen 271 reizen langs in Puerto Limón en er vertrekt er geen enkele. Voor de kust ligt een eilandje waar in september 1502 vier schepen voor anker gingen.

Dat was Columbus op zijn vierde en laatste reis. Hij bleef er ruim twee weken, deels omdat zijn schepen lek waren en deels omdat de bewoners goud droegen: spiegels, schijven en oorhangers.

Daar komt de naam Costa Rica vandaan, de rijke kust. Het goud bleek er alleen niet te zijn: het kwam van elders via ruilhandel, en het gebied werd juist een van de armste en dunst bevolkte delen van het Spaanse rijk.

Dat is achteraf het geluk van het land geweest. Zonder grote goudvoorraden en zonder grote inheemse bevolking om aan het werk te zetten, ontstond hier geen plantersaristocratie maar een samenleving van kleine boeren.

Costa Rica heeft in 1948 zijn leger afgeschaft en het geld naar onderwijs en gezondheidszorg verlegd. Er is sindsdien geen staatsgreep meer geweest, wat in de regio uitzonderlijk is.

Een spoorlijn die de bevolking veranderde

Dat er in deze stad Engels en Creools wordt gesproken en dat de keuken naar kokos smaakt, gaat terug op één bouwproject.

De koffie uit het hoogland moest naar Europa, en die ging over de Stille Oceaan helemaal om Kaap Hoorn. Een spoorlijn naar de Caribische kust zou dat maandenlang bekorten, en daaraan is van 1871 tot 1890 gebouwd.

Het traject liep door regenwoud en moeras, met malaria en gele koorts. Naar schatting vierduizend arbeiders zijn omgekomen; het aantal doden per kilometer is een van de hoogste van welke spoorlijn ook.

Toen arbeiders uit Italië en China het niet volhielden, zijn er duizenden Jamaicanen aangeworven. Zij bleven, en hun nakomelingen vormen nog altijd een groot deel van de bevolking van deze provincie.

De spoorlijn bleek niet rendabel met koffie alleen. De bouwer kreeg land langs het spoor en plantte bananen om de trein te vullen, en daaruit groeide het bedrijf dat later United Fruit ging heten.

Een grens die tot 1949 gold

Er hoort een deel bij dit verhaal dat op geen enkel excursieprogramma staat.

De Afro-Caribische bevolking van Limón mocht tot 1949 niet naar het hoogland reizen waar de hoofdstad ligt. Dat was geen gewoonte maar wet: de provincie was de facto afgegrensd en werk in het binnenland was verboden.

Zij hadden bovendien geen staatsburgerschap, ook al waren ze hier geboren. Pas na de burgeroorlog van 1948 en de grondwet die daarop volgde, werden die beperkingen opgeheven.

Dat verklaart waarom deze kust zo anders is dan de rest van het land: honderd jaar apart ontwikkeld, met eigen kerken, eigen scholen en een eigen taal. Er wordt hier Limón-creools gesproken, met Engels als basis.

De stad telt ongeveer zestigduizend inwoners en is geen toeristenstad. Het havengebied is afgezet; daarbuiten is het een werkende provinciehaven waar bananen en ananas worden geladen.

Kanalen, schildpadden en luiaards

De reden om hier van boord te gaan ligt in de natuur eromheen, en die is uitzonderlijk.

Costa Rica beslaat ongeveer een half procent van het landoppervlak van de aarde en herbergt naar schatting vijf procent van alle bekende soorten. Ruim een kwart van het land is beschermd gebied.

Ten noorden van de stad ligt Tortuguero, een stelsel van kanalen en lagunes tussen regenwoud, alleen per boot of vliegtuig bereikbaar. Daar komt van juli tot oktober de groene zeeschildpad aan land om eieren te leggen, in de grootste concentratie van het westelijk halfrond.

Dichterbij ligt Cahuita, waar regenwoud en een koraalrif aan elkaar grenzen, en zijn er reservaten waar luiaards, brulapen en toekans te zien zijn. Reken op een halve tot hele dag.

Neem regenkleding mee. Deze kust krijgt ruim drieduizend millimeter regen per jaar en heeft, anders dan de Pacifische kant, geen echt droog seizoen. Wij hebben de tarieven, reistijden en openingstijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Vier maanden zonder schepen

Januari telt 81 reizen, december 49 en februari 48. Van mei tot en met augustus komt hier niets langs en in september 1.

Dat is het Caribische patroon in scherpe vorm: de vloot ligt hier van november tot april en verhuist daarna. Het weer verandert minder dan die verdeling suggereert, al is het van juni tot november orkaanseizoen in de regio.

172 van de 271 reizen duren tien tot veertien dagen en 102 vijftien dagen of langer. Dat zijn de langere lussen door de westelijke Caribische Zee, vaak met het Panamakanaal erbij.

Ze vertrekken uit Miami (101), Fort Lauderdale (65) en La Romana (35).

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Cartagena, Colombia, Miami, Fort Lauderdale en Cozumel, met Colón op 233 en Cartagena op 222.

Waar je op moet letten

• De coordinaten van dit record kloppen niet. Ga af op de havenlijst en niet op de kaart.
• Neem regenkleding mee; hier is geen droog seizoen.
• Tortuguero kost een hele dag en gaat per boot.
• De stad zelf is geen bezienswaardigheid; het gaat om de natuur.
• Costa Rica heeft de colón; dollars worden veel geaccepteerd.
• Van mei tot september komt hier niets langs.