Cruises naar Mossel Bay

Twaalf van de vierendertig aanlopen vallen in januari

Er komen 29 reizen langs in Mossel Bay en er vertrekt er geen enkele. De verdeling over het jaar volgt de zuidelijke zomer.

januari telt twaalf aanlopen, maart zes en november vijf. Van mei tot en met september staat het op nul, en dat is hier winter.

Bij vier van de vierendertig reizen ontbreekt de prijs. De bedragen lopen van vijfenzestighonderdtien euro tot ruim achtenzestigduizend, en dat verschil zit volledig in de duur: van tien tot negenenzestig nachten.

Negen reizen vertrekken uit Kaapstad, vier uit Miami en vier uit Los Angeles. Dat laatste zegt genoeg over wat voor reizen dit zijn: wereldreizen en lange oversteken die deze kust onderweg meenemen.

Er zijn zes rederijen en de grootste heeft er twaalf. Het punt op de kaart klopt en ligt op de kade.

Een boom die sinds 1500 als brievenbus dient

Aan de baai staat een boom waar al meer dan vijfhonderd jaar post in wordt achtergelaten, en dat is geen folklore maar een doorlopende gewoonte.

In 1500 liet een Portugese kapitein hier een verslag achter in een schoen die hij aan een tak hing. Hij was met een deel van zijn vloot in een storm verongelukt en wilde de volgende schepen waarschuwen; een jaar later vond een landgenoot dat bericht en nam het mee.

Sindsdien is de gewoonte gebleven. Er hangt nu een brievenbus in de vorm van een schoen bij die boom, en wat je erin doet wordt werkelijk verstuurd, met een eigen stempel.

De boom is een melkhoutboom en staat er nog. Hij is als monument aangewezen en staat op het terrein van het museum aan de haven.

Dat museum heeft daarnaast een schip. Het is een nagebouwde karveel van de omvang waarmee in 1488 hier voor het eerst Europeanen aan land kwamen, in Portugal gebouwd en in 1988 hierheen gevaren voor de vijfhonderdste verjaardag van die landing.

Waarom deze baai een Nederlandse naam heeft

De naam van deze plaats is Nederlands, en dat is geen toeval.

De Portugezen noemden de baai naar een heilige, maar die naam is niet blijven hangen. In 1601 legde hier een Nederlandse vlootvoogd aan, vond de rotsen vol mosselen en noemde de plek daarnaar; die naam is overgenomen en nooit meer veranderd.

Dat had een reden die verder ging dan het eten. Deze baai had zoet water uit een bron die vlak achter het strand opkomt, en dat was op de route naar Indie het verschil tussen doorvaren en omkomen.

De Verenigde Oost-Indische Compagnie heeft deze plek een halve eeuw als watervoorziening gebruikt, voordat er in 1652 verderop een vaste post kwam die later Kaapstad werd. Er is hier nooit een nederzetting van gemaakt.

Die bron loopt nog steeds. Zij is te vinden bij het museum, een paar meter van de plek waar de schepen hun vaten vulden.

De grot met de oudste sporen van modern gedrag

Aan de kust bij deze plaats liggen grotten in de kliffen waar iets is gevonden dat de menselijke geschiedenis heeft bijgesteld.

In lagen van ongeveer honderdvierenzestigduizend jaar oud zijn resten aangetroffen van schelpdieren die zijn verzameld en gegeten, van rode oker die is vermalen om mee te kleuren, en van kleine stenen mesjes die in een houten heft moeten hebben gezeten.

Dat drietal geldt als het bewijs dat mensen toen al deden wat wij modern gedrag noemen: gericht gebruikmaken van de zee, symbolen gebruiken en werktuigen samenstellen uit onderdelen. Het is de oudst bekende vindplaats voor alle drie tegelijk.

De vindplaats ligt in een klifwand en is alleen met een gids en met een afspraak te bezoeken; je daalt af over een trap in de rots. Dat is geen wandeling voor tussendoor.

Er loopt een onderzoeksprogramma dat al meer dan twintig jaar duurt. Wat er nu precies te bezoeken is, verschilt per jaar; vraag dat na voordat je een excursie boekt.

Wat er achter de kust ligt

Deze plaats is het westelijke begin van een kuststrook die als de bekendste autoroute van dit land geldt.

Die loopt tweehonderd kilometer oostwaarts langs meren, lagunes en bos, met een bergketen aan de landzijde. Wat vanaf hier binnen een dag te doen is, is het westelijke deel ervan.

Op ongeveer zestig kilometer landinwaarts, over een bergpas, ligt een streek met struisvogelboerderijen en een druipsteengrot van meerdere kilometers waarvan een deel is opengesteld. Dat is een hele dag.

Vlak voor de kust ligt een eiland met een kolonie pelsrobben, en daarop jagen witte haaien; er worden tochten met een kooi aangeboden. Dat is een halve dag en het gaat alleen door bij rustig water.

In de baai zelf zwemmen van juni tot november zuidkapers, maar dat valt precies buiten het vaarseizoen. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Januari telt twaalf van de vierendertig aanlopen; van mei tot en met september komt hier niets.
• De brievenbusboom werkt echt; post uit de schoen wordt verstuurd.
• De grotten zijn alleen met gids en afspraak te bezoeken. Vraag vooraf na.
• De walvissen zijn er van juni tot november, dus buiten het vaarseizoen.
• De druipsteengrot landinwaarts is een hele dag.
• Bij vier reizen ontbreekt de prijs. Vraag die op.