Cruises naar Melilla

Vier vaargebieden op honderd procent, en alle vier kloppen ze

Er komen 80 reizen langs in Melilla en er vertrekt er geen enkele. Bij alle tweeenzeventig staan vier vaargebieden tegelijk: Europa, Afrika, de Middellandse Zee en de westelijke Middellandse Zee.

Op de meeste pagina's is zo'n stapeling een teken dat er iets mis is. Hier niet: alle vier kloppen ze, en dat is op deze pagina's een zeldzaamheid.

Deze stad ligt namelijk op het Afrikaanse vasteland, aan de Marokkaanse kust, en zij is Spaans. Zij hoort dus tegelijk bij Afrika en bij Europa, en zij ligt in het westelijke bekken van de Middellandse Zee.

Wij hebben in dit bestand zeven havens moeten aanwijzen waar het etiket westelijke Middellandse Zee onterecht op Atlantische havens is geplakt, en een waar zevenenzestig reizen ten onrechte onder Noord-Amerika staan. Hier is er niets aan te merken.

Eenentwintig reizen beginnen in Barcelona en twaalf in Lissabon. Dertien duren negen nachten en zeven veertien. De prijzen lopen van zeshonderdzevenenzeventig euro tot drieendertigduizend veertien, en bij vijftien reizen ontbreekt het bedrag.

Er wordt in alle twaalf maanden aangelegd, met oktober op negentien, september op zestien en november op vijftien. Vijftig van de tweeenzeventig aanlopen vallen dus in het najaar.

Spaans sinds 1497

Deze stad is in september 1497 door Spaanse troepen ingenomen en zij is dat sindsdien onafgebroken gebleven.

Dat is langer dan Spanje sommige delen van zijn eigen schiereiland bestuurt. Zij is ingenomen vijf jaar na de val van Granada en in hetzelfde decennium waarin Columbus overstak, en zij is nooit meer van eigenaar gewisseld.

Samen met een zusterstad verderop aan dezelfde kust vormt zij de enige landgrens die de Europese Unie met Afrika heeft. Dat is niet symbolisch bedoeld: het is een echte buitengrens met paspoortcontrole.

Marokko maakt aanspraak op beide steden en noemt ze bezet gebied; Spanje wijst dat af met een beroep op de ouderdom van het bestuur. Dat geschil is nooit beslecht en het komt met enige regelmaat terug.

Voor jou als bezoeker heeft dat een praktisch gevolg. Deze stad valt buiten het douanegebied en buiten de btw van de Unie, waardoor tabak, drank en elektronica er goedkoper zijn; er gelden wel invoerbeperkingen als je weer aan boord gaat.

Wat je bij aankomst ziet is een haven pal onder een rotspunt met een vesting erop, en het centrum ligt op loopafstand.

Negenhonderd gebouwen in de stijl van Gaudi's leerling

Dit is na Barcelona de stad met de meeste jugendstilgebouwen van Spanje, en dat weet vrijwel niemand.

Het gaat om ongeveer negenhonderd panden in het centrum, met golvende gevels, bloemmotieven in het stucwerk, smeedijzeren balkons en glas in lood. Zij staan aan een reeks pleinen en lanen die tussen 1900 en 1930 in een keer zijn aangelegd.

Vrijwel alles daarvan is van de hand van een enkele architect. Hij was een leerling van Gaudi in Barcelona, kwam hier in 1909 voor een opdracht van een paar maanden en is gebleven tot zijn dood in 1954.

Wat hem bijzonder maakt is voor wie hij bouwde. Hij heeft in deze stad de belangrijkste synagoge ontworpen, de centrale moskee en verschillende katholieke kerken, plus scholen, banken en woonhuizen; een enkele architect die de gebedshuizen van drie godsdiensten neerzette.

Die drie zijn hier ook nu nog aanwezig, samen met een hindoegemeenschap; de stad noemt zichzelf de stad van de vier culturen. Op een wandeling van een uur kom je aan alle vier voorbij.

Er is een uitgezette jugendstilroute met bordjes. Dat is de beste manier om het centrum te zien en het kost twee uur.

Een vesting met vier ringen

Op de rotspunt boven de haven ligt de oude stad, en die bestaat uit vier ommuurde gedeelten achter elkaar.

Zij zijn tussen de zestiende en de achttiende eeuw gebouwd, telkens een ring naar buiten toe erbij, om de stad tegen aanvallen vanaf het land te beschermen. Het geheel is een van de best bewaarde vestingcomplexen aan deze kust.

Binnen die muren lopen smalle straten met witte huizen, en er zijn onderaardse gangen en waterreservoirs die zijn uitgehakt om een belegering te kunnen doorstaan. Een deel daarvan is te bezoeken.

Vanaf de wallen kijk je aan de ene kant over de haven en de zee en aan de andere kant over de stad en de bergen erachter. Bij helder weer zie je de Rifketen liggen.

Je loopt er vanaf de kade in een kwartier naartoe en het gaat omhoog. Reken op twee uur voor het hele terrein.

De grens die er ook is

Deze pagina zou onvolledig zijn zonder te noemen wat er aan de landzijde van de stad ligt.

Rond de stad loopt een hek van ongeveer twaalf kilometer dat haar van Marokko scheidt. Dat is een van de plekken waar mensen uit Afrika de Europese Unie proberen te bereiken, en er hebben zich daar herhaaldelijk pogingen met grote groepen tegelijk voorgedaan.

Bij een van die gebeurtenissen, in juni 2022, zijn volgens de officiele opgave minstens drieentwintig mensen omgekomen; volgens hulporganisaties meer. Er is daar onderzoek naar gedaan door onder meer de Raad van Europa.

Dat hek is vanaf de doorgaande weg zichtbaar en het staat niet op excursieprogramma's. Wij noemen het omdat het bij deze plaats hoort en omdat het weinig zin heeft om een stad te beschrijven en de helft weg te laten.

De stad zelf is rustig en het bezoek eraan is dat ook. Wij hebben de afstanden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• De vaargebieden kloppen hier alle vier. Dat is op deze pagina's uitzonderlijk.
• Het centrum ligt op loopafstand van de kade; de vesting op een kwartier omhoog.
• De jugendstilroute duurt twee uur en is gratis.
• Er vertrekt hier niets. De meeste reizen beginnen in Barcelona of Lissabon.
• Let op de invoerbeperkingen; dit gebied valt buiten de btw van de Unie.
• Het najaar is verreweg het drukst, met vijftig van de tweeenzeventig aanlopen.