Cruises vanuit Heidelberg

Een ruïne die met opzet ruïne is gebleven

Er komen 201 reizen langs in Heidelberg en er vertrekken er 3. Boven de stad staat een kasteel dat nooit is herbouwd, en dat is een besluit geweest.

Het slot is eeuwenlang de zetel van de keurvorsten van de Palts geweest en groeide uit tot een van de grootste renaissancecomplexen ten noorden van de Alpen. Daarna ging het twee keer in korte tijd mis.

Franse troepen bliezen het in 1689 en opnieuw in 1693 op, tijdens de Negenjarige Oorlog. Toen er in de achttiende eeuw werd nagedacht over herstel, sloeg in 1764 de bliksem in de pas opgeknapte vleugel; dat gold als een teken en de plannen gingen van tafel.

In de negentiende eeuw draaide de waardering om. De romantici zagen in de half ingestorte muren precies wat zij zochten: verval, natuur die door steen breekt, vergankelijkheid.

Toen er rond 1900 alsnog een discussie kwam over herbouw, is besloten dat niet te doen. Er is alleen geconserveerd, en dat is nog steeds het uitgangspunt.

Een vat van tweehonderdtwintigduizend liter

In de kelder van dat kasteel staat een wijnvat dat elke maat te buiten gaat.

Het huidige exemplaar is uit 1751 en gaat ongeveer tweehonderdtwintigduizend liter. Er zijn honderddertig eiken voor gekapt en er ligt een dansvloer bovenop.

Het is drie keer eerder gebouwd, telkens groter, en het is vrijwel nooit gevuld geweest. Het diende om de wijn te verzamelen die de dorpen van de Palts als belasting afdroegen; die kwam in verschillende kwaliteiten binnen en werd hier op één hoop gegooid.

Ernaast staat een houten beeld van Perkeo, de hofnar van een van de keurvorsten, die volgens de overlevering vrijwel uitsluitend wijn dronk. Hij zou zijn gestorven kort nadat een arts hem een glas water had voorgeschreven.

Er zit een tegenwicht bij: naast het grote vat staat een klein vat dat men de dwerg noemt. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

De gevangenis waar studenten graag in zaten

Achter de universiteit zit een gebouw dat van 1778 tot 1914 dienstdeed als studentenkerker, en dat werkte anders dan je zou denken.

De universiteit had eigen rechtsmacht over haar studenten. Wie zich misdroeg, met nachtelijk lawaai, een duel of het beledigen van een agent, werd niet aan de stad overgeleverd maar hier opgesloten, twee dagen tot vier weken.

Het regime was mild: je mocht naar college en vrienden brachten eten en drinken. Daardoor werd een straf een onderscheiding, en studenten deden hun best erin te komen.

De wanden staan van vloer tot plafond vol met silhouetten, wapenschilden, spotverzen en namen, in roet en verf aangebracht. Het is een aaneengesloten laag van meer dan een eeuw.

De universiteit zelf is uit 1386 en de oudste van Duitsland. Zij telt nu ruim dertigduizend studenten in een stad van honderdzestigduizend inwoners.

Een pad aan de overkant

Aan de noordoever van de Neckar loopt een weg langs de helling die het beste uitzicht op de stad geeft.

De Philosophenweg dankt zijn naam aan de hoogleraren en studenten die er wandelden om na te denken, en er zijn er genoeg geweest die dat hebben opgeschreven. De helling ligt op het zuiden en is zo beschut dat er vijgen, citroenen en bamboe groeien, wat op deze breedte ongewoon is.

Van boven zie je de oude stad in één blik: de brug met zijn twee torens, de kerk, de daken en het kasteel erboven. Dat is het beeld dat op elke prent staat.

De klim gaat over een steil pad met treden, in ongeveer twintig minuten. Er is geen schaduw op het onderste stuk.

Dat de stad er nog zo bij staat, komt doordat zij in de Tweede Wereldoorlog vrijwel niet is gebombardeerd. Waarom precies is nooit met zekerheid vastgesteld; er zijn verklaringen in omloop die geen van alle hard zijn.

Het najaar, en één rederij

September telt 45 reizen, oktober 41 en augustus 27. In januari en februari komt hier niets langs.

158 van de 201 reizen zijn van Emerald Cruises. Dat is ruim vier op de vijf, en het betekent dat het aanbod hier vrijwel geheel van één maatschappij afhangt.

149 reizen duren vijf tot zeven dagen. Ze vertrekken uit Amsterdam (76), Zurich (51) en Basel (28); dat eerste is de Rijn af, dat tweede een pakket met een treinreis erbij.

Heidelberg ligt niet aan de Rijn maar aan de Neckar, twintig kilometer stroomopwaarts vanaf Mannheim. Schepen varen die zijrivier op door een sluis.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Koblenz, Kehl, Strasbourg en Amsterdam, met Koblenz op 190 en Strasbourg op 179. De goedkoopste reis begint bij €1.199 per persoon.

Waar je op moet letten

• Naar het kasteel is het klimmen; er gaat ook een kabelbaan.
• Het uitzichtpad ligt aan de overkant van de rivier.
• De oude stad is één lange straat; verdwalen kan niet.
• Het is er druk; dit is een van de meest bezochte plaatsen van Duitsland.
• In januari en februari vaart hier niets.