Cruises naar Fowey

Een riviermonding waar nog steeds klei wordt geladen

Er komen 49 reizen langs in Fowey en er vertrekt er geen enkele. De coordinaten kloppen tot op tweehonderd meter en aan dit record is niets mis.

Dit is een dorp van ongeveer tweeduizend mensen aan een diepe, smalle riviermonding in Cornwall. Wat het van andere dorpjes aan deze kust onderscheidt, is dat het een werkende haven is.

Uit het achterland komt porseleinaarde, een witte klei die overblijft als graniet verweert. Die wordt hier al sinds de negentiende eeuw op zeeschepen geladen, en dat gebeurt nog steeds; de laadinstallaties staan stroomopwaarts van het dorp.

Die klei zit in papier, verf, tandpasta en porselein. Cornwall is er eeuwenlang een van de grootste leveranciers ter wereld van geweest, en de witte afvalbergen in het binnenland zijn van daar afkomstig.

Voor jou betekent het dat je hier op een rivier ligt en niet aan zee, met bos aan weerszijden. Het schip ankert en je gaat met de tender; de kade is voor de vrachtschepen.

Vanaf vierduizend euro, en dat heeft een reden

De goedkoopste reis die hier langskomt kost drieduizend negenhonderdnegenennegentig euro, en voor een Britse haven is dat hoog.

De reden staat in de vaargeul. Die is smal en er is een bocht in; grote schepen kunnen er niet keren. Daardoor komen hier alleen kleine schepen, en de vier grootste aanbieders leveren samen dertig van de vierenveertig aanlopen.

Zet dat naast Falmouth, dertig kilometer westelijker aan dezelfde kust, waar het aanbod bij duizend negenentwintig euro begint. Dat is dezelfde streek en dezelfde reisduur; het verschil zit volledig in wat er kan aanleggen.

Bij negen van de vierenveertig reizen ontbreekt het bedrag. Het hoogste is tweeenzeventigduizend achthonderdnegenenvijftig euro en hoort bij een zeer lange reis.

De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Dover, Kopenhagen, Kirkwall en Bantry, County Cork. Acht reizen beginnen in Southampton, zes in Dover en vijf in Portsmouth en Kopenhagen.

Het huis dat model stond voor Manderley

Aan deze riviermonding heeft een Britse schrijfster het grootste deel van haar leven gewoond, en haar bekendste boek speelt hier.

Zij kwam hier in 1926 als jonge vrouw en woonde eerst in een huis aan de overkant van het water. Later huurde zij een verwaarloosd landhuis in de bossen ten westen van het dorp, waar zij zesentwintig jaar heeft gewoond.

Dat landhuis is het model voor het huis in haar roman uit 1938, waarvan de openingszin een van de bekendste van de Engelse literatuur is. Het huis is particulier bezit en niet te bezoeken, maar het pad naar de kust erlangs is openbaar.

Dat pad loopt naar een kaap met een gestreepte toren van vierentwintig meter uit 1832, die als daglicht-baken voor de scheepvaart is gebouwd omdat schepen deze kust anders met een andere baai verwarden. Vanaf daar zie je bij helder weer een groot deel van de zuidkust.

Reken op twee uur heen en terug vanaf het dorp. Het pad is heuvelachtig en op stukken smal.

Een dorp dat uit twee helften bestaat

Aan de overkant van het water, tweehonderd meter verderop, ligt een tweede dorp dat aan de rots geplakt zit.

Daar vaart een voetveer heen dat de hele dag pendelt en dat een paar minuten doet over de overtocht. Dat is de gewone verbinding, want over de weg is het twintig kilometer om.

Aan de dorpskant loopt de hoofdstraat langs het water, met huizen die met hun achterkant boven de rivier hangen. Er zijn geen parkeerplaatsen en de straat is op sommige plekken zo smal dat een auto er niet door kan.

Boven het dorp staat de resten van een fort uit de jaren dertig van de zestiende eeuw, gebouwd tegen Franse invallen, met uitzicht over de monding. Daar ligt ook een klein zandstrand dat bij laag water droogvalt.

Alles ligt binnen een halfuur lopen. Je hebt hier geen excursie nodig; het dorp is de bestemming. Wij hebben de vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Zes maanden, en augustus is de piek

Er wordt 7 maanden per jaar aangelegd, van april tot en met september.

juli telt vijftien aanlopen, juli elf, mei zeven, september vijf en april en juni elk drie. Van oktober tot en met maart komt er niets.

Dat seizoen is korter dan bij de meeste Britse havens en dat komt door de ligging. Deze monding kijkt op het zuiden uit en bij zuidwestenwind staat er een deining in die het tenderen onmogelijk maakt; buiten de zomer is die wind hier de regel.

Reken er dus op dat een aanloop hier kan vervallen. Dat geldt voor alle tenderhavens, maar op deze kust vaker dan gemiddeld.

Zeven reizen duren twaalf nachten en zes veertien; verder loopt het van zeven tot achtentwintig. De rederijen die hier aanleggen zijn Seabourn, Azamara Cruises, Regent Seven Seas Cruises en Oceania Cruises.

Waar je op moet letten

• Je gaat met de tender aan land; de kade is voor de vrachtschepen.
• Een aanloop kan vervallen bij zuidwestenwind; hier vaker dan gemiddeld.
• Hier komen alleen kleine schepen; dat verklaart het hoge vanafbedrag.
• Het dorp is de bestemming; alles ligt binnen een halfuur lopen.
• Het voetveer naar de overkant vaart de hele dag en duurt een paar minuten.
• Van oktober tot en met maart komt hier niets.