Cruises naar Dutch Harbor

De naam is Nederlands en niemand weet zeker waarom

Er komen 21 reizen langs in Dutch Harbor en er vertrekt er geen enkele. Voor een Nederlandse lezer valt eerst de naam op.

De gangbare verklaring is dat een Nederlands schip als eerste Europese vaartuig deze baai zou zijn binnengelopen. Dat wordt overal herhaald, maar er is geen scheepsjournaal, geen kaart en geen brief die het bevestigt.

Wat wel vaststaat is dat de Russen hier waren. Een expeditie onder een Deense kapitein in Russische dienst bereikte deze eilanden in 1741, en daarna kwamen de pelsjagers die op zeeotter joegen.

Zij hebben de plaatselijke bevolking in enkele decennia van naar schatting enkele tienduizenden tot een fractie daarvan teruggebracht, door geweld, dwangarbeid en ziekten. Dat is de geschiedenis waar de Russisch-orthodoxe kerk in dit dorp uit voortkomt.

Die kerk staat er nog, in 1825 gesticht en in 1894 in de huidige vorm gebouwd, en zij geldt als de oudste kruisvormige Russisch-orthodoxe kerk van Noord-Amerika. Zij staat op tien minuten lopen van de kade.

De grootste vissershaven van het land

Dit dorp telt ongeveer vierduizend inwoners en heeft jarenlang de meeste vis van alle Amerikaanse havens aangeland.

Het gaat vooral om koolvis, kabeljauw en krab uit de zee ten noorden hiervan. In de beste jaren ging het om meer dan een half miljoen ton per jaar, over een kade in een plaats zonder wegverbinding met de buitenwereld.

De krabvloot die hier ligt is bij een groot publiek bekend geworden door een televisieserie over het werk aan boord. Dat werk is werkelijk gevaarlijk: de vangst valt in de winter, bij vriezend weer, op een zee waar de golven over het dek slaan.

Sinds 2022 is dat beeld veranderd. De vangst van sneeuwkrab is toen voor het eerst in de geschiedenis gesloten, nadat uit tellingen bleek dat er miljarden dieren waren verdwenen; onderzoekers wijzen naar een uitzonderlijk warme periode in die zee.

Die sluiting heeft twee seizoenen geduurd en de visserij is daarna beperkt hervat. Wie hier aankomt, komt in een plaats die daar nog van aan het bijkomen is.

Hier is in 1942 op Amerikaanse grond gevochten

Op drie en vier juni 1942 is deze plaats vanuit de lucht gebombardeerd door de Japanse marine.

Tegelijk zijn twee eilanden verder westwaarts in deze keten bezet, en die bezetting heeft ruim een jaar geduurd. Het zijn de enige gevechten van die oorlog die op Noord-Amerikaanse bodem zijn uitgevochten.

Er is nog iets gebeurd dat minder bekend is. De Amerikaanse regering heeft de oorspronkelijke bewoners van deze eilandenketen, ongeveer achthonderdtachtig mensen, met een dag voorbereiding geevacueerd naar verlaten conservenfabrieken en mijnbouwkampen in het zuidoosten van Alaska.

Zij hebben daar twee tot drie jaar gezeten, in gebouwen zonder verwarming, sanitair of medische zorg. Ongeveer een op de tien is er gestorven, vooral kinderen en ouderen; bij terugkeer bleken hun huizen geplunderd en hun kerken leeggehaald.

De Verenigde Staten hebben daar in 1988 formeel excuses voor gemaakt en schadevergoeding betaald, in dezelfde wet die dat ook voor de geinterneerde Japanse Amerikanen regelde. In het dorp staat een gedenkteken.

September telt veertien van de drieentwintig aanlopen

Er wordt 5 maanden per jaar aangelegd. september telt veertien aanlopen, augustus vijf, mei twee, juni een en juli een.

Wij hebben nagekeken waar die veertien vandaan komen: elf vertrekken uit Vancouver en drie uit Seattle, en de meeste duren zeventien tot eenentwintig nachten. Zeventien van de drieentwintig reizen dragen ook Azie als vaargebied.

Dat is de oversteek. Aan het eind van het Alaska-seizoen varen schepen door naar Japan, en dan is deze plaats de laatste Amerikaanse haven voordat de open zee begint.

Voor jou betekent het dat dit vrijwel altijd een lange reis is. De kortste hier duurt veertien nachten en de langste vijfendertig; een korte Alaskacruise komt hier niet.

Bij negen van de drieentwintig reizen ontbreekt het bedrag, verdeeld over vijf rederijen. De veertien die er staan lopen van negentienhonderdnegenenzeventig euro tot zestienduizend vijfhonderdvierenzeventig euro.

Wat je hier ziet en wat er niet is

Er staat geen boom. Deze eilanden liggen boven de boomgrens voor deze breedte en wat er groeit is gras, mos en dwergstruik.

Wat er wel is, zijn zeearenden, en die zijn hier zo talrijk dat je er meer ziet dan meeuwen. Zij zitten op lantaarnpalen, op containers en op de daken van de fabrieken.

Het weer is het andere kenmerk. Er staat vrijwel altijd wind, het is meestal bewolkt en er vallen op meer dan tweehonderdvijftig dagen per jaar neerslag; heldere dagen zijn er ongeveer een handvol.

Neem daarom regenkleding mee die tegen wind kan, en verwacht geen zon. De temperatuur komt in de zomer zelden boven de vijftien graden.

Er zijn wandelpaden naar de heuvels achter het dorp, waar nog bunkers en geschutstellingen uit de oorlog liggen. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Bij negen van de drieentwintig ontbreekt de prijs. Vraag die op.
• September telt veertien van de drieentwintig aanlopen; dat is de oversteek naar Japan.
• Dit is altijd een lange reis; de kortste duurt veertien nachten.
• Neem wind- en regenkleding mee. Heldere dagen zijn hier zeldzaam.
• Er staat geen boom en het dorp is klein.
• De kerk ligt op tien minuten lopen van de kade.