Cruise Monaco

Twee vierkante kilometer, en een kade middenin

Er zijn 317 boekbare reizen die Monaco aandoen, langs 2 havens. Monte Carlo draagt er 264 en de vermelding Monaco 31, wat dezelfde plek is.

Het land is twee vierkante kilometer groot, ongeveer de helft van het Vondelpark, en er wonen achtendertigduizend mensen. Daarmee is het naar oppervlakte het op een na kleinste land ter wereld en naar bevolkingsdichtheid het dichtstbevolkte.

Wat dat voor een havendag betekent is eenvoudig: je hebt geen vervoer nodig. Van de haven naar het casino is het tien minuten lopen omhoog, en naar de rots met het paleis een kwartier de andere kant op. Het hele land is te belopen in een ochtend.

107 van de 317 reizen duren vijftien dagen of langer en 96 tien tot veertien. De goedkoopste begint bij €1.839 per persoon, en dat hoort bij de hoogste startbedragen op deze site: 229 reizen staan geboekt als luxe zeecruise en 142 als kleinschalig.

Waarom hier vooral kleine schepen liggen

De haven van Monaco is een rechthoekige kom van vijf hectare, aangelegd tussen 1901 en 1926, en die is niet op cruiseschepen gebouwd.

Er ligt sinds 2002 een drijvende pier van driehonderdvijftig meter die aan één kant is verankerd en die als golfbreker en als cruisekade dienstdoet. Daar kan één schip aan liggen, tot ongeveer driehonderd meter.

Grotere schepen gaan buiten de haven voor anker en tenderen naar binnen. Bij aanlandige wind kan dat vervallen, en dan wordt uitgeweken naar Villefranche of Nice.

Dat verklaart de rederijenlijst: Seabourn op 51 reizen, Explora op 42, Oceania op 36 en Silversea op 35. Er varen tweeënveertig verschillende schepen en de grote maatschappijen staan er nauwelijks in.

Voor wie een reis boekt met Monaco op het schema is dat een aandachtspunt. Kijk of je schip aan de pier ligt of tendert, want dat scheelt tijd en het bepaalt of de stop überhaupt doorgaat.

Het casino heeft dit land gered

In 1856 was Monaco vrijwel failliet. Het had net vier vijfde van zijn grondgebied verloren doordat Menton en Roquebrune zich hadden afgescheiden, en die dorpen leverden het grootste deel van de inkomsten met citroenen en olijven.

De vorstin liet daarop een casino bouwen, op een kale rots waar niemand woonde en die Les Spélugues heette. De eerste jaren mislukten: er was geen weg, geen haven en geen reden om te komen.

Dat keerde toen François Blanc de zaak in 1863 overnam en er een spoorlijn en een hotel bij regelde. De rots is toen omgedoopt tot Monte Carlo, naar de vorst, en binnen tien jaar draaide het.

Sinds 1869 hoeven inwoners van Monaco geen inkomstenbelasting te betalen, en dat is met de opbrengst van het casino gefinancierd. Diezelfde inwoners mogen het casino niet in; dat is bij wet verboden en er wordt op identiteit gecontroleerd.

Het gebouw is van Charles Garnier, die ook de opera van Parijs heeft ontworpen, en er zit een operazaal aan vast. Je kunt overdag naar binnen tegen betaling; er geldt een kledingvoorschrift en in de speelzalen mag niet worden gefotografeerd.

Wat je gratis kunt doen is op het plein ervoor staan kijken naar wat er geparkeerd wordt. Dat is voor veel bezoekers de hele voorstelling.

De rots, en wat daar staat

Aan de andere kant van de haven ligt Monaco-Ville op een rots van zestig meter boven zee, en dat is het oude deel.

Daar staat het paleis, dat sinds 1297 in handen is van dezelfde familie. Dat jaar heeft een verhaal: François Grimaldi verkleedde zich als franciscaner monnik, vroeg onderdak in de vesting en opende bij nacht de poort voor zijn mannen. Het wapen van Monaco heeft daarom twee monniken met een zwaard.

De wisseling van de wacht is elke dag om vijf voor twaalf en duurt een paar minuten. Delen van het paleis zijn in de zomer te bezichtigen.

Ernaast staat de kathedraal waar de vorsten begraven liggen, waaronder Grace Kelly, die met vorst Rainier trouwde en in 1982 bij een auto-ongeluk op de weg boven de stad om het leven kwam.

Aan de zeekant van de rots staat het Oceanografisch Museum, in 1910 geopend door vorst Albert I, die zelf zeeonderzoeker was en dertig expedities heeft geleid. Het gebouw hangt aan de klif, tachtig meter boven het water, en het heeft een aquarium en de skeletten uit zijn eigen verzameling. Jacques Cousteau is er dertig jaar directeur geweest.

Dat museum is de beste besteding van een havendag hier, en het is de reden dat dit land in de zeewetenschap een naam heeft die niet bij zijn omvang past.

De race, en wanneer je die niet wilt

Op het laatste weekend van mei wordt er een autorace gehouden over gewone straten van de stad, en dat is sinds 1929 zo.

Het circuit is drie kilometer, loopt door de tunnel onder het hotel, langs de haven en om het casino heen, en het is het traagste van de kalender. De vangrails staan tegen de gevels en er is geen uitloop.

De opbouw begint zes weken van tevoren en de afbraak duurt drie weken. In die periode zijn delen van de stad afgesloten, staan er tribunes voor de gebouwen die je wilde zien, en is de haven vol met jachten in plaats van cruiseschepen.

Wie in mei een reis boekt met Monaco erop, doet er verstandig aan de datum na te kijken. Tijdens het raceweekend zelf komen er geen cruiseschepen binnen.

Er is nog een evenement in dezelfde periode: het tennistoernooi in april, en dat legt de stad minder plat.

De rest van het jaar merk je er niets van, behalve dat er af en toe een deel van het circuit als monument is aangegeven en dat er borden hangen.

Seizoen en praktische zaken

September telt 64 reizen, oktober 47 en juni 46. December komt uit op nul en februari op 1.

Dat september bovenaan staat is voor de Middellandse Zee gewoon: het is dan vijfentwintig graden, het water is nog warm en de zomerdrukte is voorbij. Juli en augustus staan lager omdat rederijen hun schepen dan op de drukste routes zetten en omdat het hier vol is.

De vertrekhavens zijn Civitavecchia, Barcelona en Monte Carlo. Barcelona staat op 93, Civitavecchia op 80 en Monte Carlo zelf op 29.

Monaco is geen lid van de Europese Unie maar gebruikt wel de euro, op grond van een verdrag met Frankrijk, en slaat eigen munten. Het hoort ook bij het Schengengebied; er is geen grenscontrole.

Roaming valt formeel niet onder de Europese regels omdat het land geen EU-lid is. In de praktijk werken de meeste Nederlandse abonnementen er zonder toeslag, maar kijk dat na bij je aanbieder, want er zijn uitzonderingen.

Prijzen zijn hoog. Een koffie op het plein voor het casino kost een veelvoud van wat je in Nice betaalt, en dat is bekend genoeg om vooraf te weten.

Wie meer wil zien dan dit land: Nice ligt op twintig kilometer, Villefranche op tien en Èze op acht, allemaal met de bus of de trein bereikbaar in twintig minuten tot een half uur.

Waar je op moet letten

• Je hebt geen vervoer nodig; het hele land is in een ochtend te belopen.
• Kijk of je schip aan de pier ligt of tendert; bij wind kan de stop vervallen.
• Het Oceanografisch Museum is de beste besteding van de dag.
• Vermijd eind mei; dan ligt de stad open voor de race.
• Reken op hoge prijzen voor eten en drinken.
• Nice en Èze zijn met de bus in een halfuur te doen.