Cruise Filipijnen

Negen havens in een land van zevenduizend eilanden

Er zijn 159 boekbare reizen die de Filipijnen aandoen, langs 9 havens. Manilla draagt er 123, Puerto Princesa op Palawan 91, Coron 60 en Boracay 48.

103 van de 159 reizen duren vijftien dagen of langer en 46 tien tot veertien. De vertrekhavens zijn Hong Kong, Singapore en Sydney, Australië, met Hongkong op 32, Sydney op 22 en Singapore op 21.

Dat betekent dat dit vrijwel altijd een tussenstop is op een lange reis door Azië, en zelden een bestemming waar een programma omheen is gebouwd. Er varen dertig schepen en 86 reizen staan geboekt als luxe zeecruise.

De goedkoopste begint bij €709 per persoon. Het land bestaat uit ruim zevenduizend eilanden, waarvan er ongeveer tweeduizend bewoond zijn, verspreid over achttienhonderd kilometer.

Palawan is de reden om te komen

Puerto Princesa en Coron liggen allebei op of bij Palawan, de langgerekte eilandengroep in het westen, en dat gebied is het aantrekkelijkste van het land.

Bij Puerto Princesa ligt een ondergrondse rivier van ruim acht kilometer die door een kalksteengrot naar zee stroomt. Je vaart er met een kano een stuk in, met een lamp, tussen druipsteen en vleermuizen; sinds 1999 staat het op de Werelderfgoedlijst.

Erheen is anderhalf uur rijden plus een bootje, en er geldt een dagelijks maximum aan bezoekers waarvoor vooraf moet worden geboekt. Excursies regelen dat.

Coron, tweehonderd kilometer noordelijker, is een ander verhaal. In de baai daar liggen elf Japanse schepen die op 24 september 1944 door Amerikaanse vliegtuigen zijn getroffen en gezonken. Ze liggen op tien tot veertig meter en gelden als een van de betere wrakduikgebieden ter wereld.

Wat er boven water is: kalkstenen kliffen die recht uit het water komen, met verborgen meren ertussen. Het Kayangan-meer is via een trap over een klif bereikbaar en het water is er zo helder dat je de bodem op tien meter ziet.

Dat gebied wordt beheerd door de Tagbanwa, een inheems volk dat er in 1998 voorouderlijke rechten op heeft gekregen. Een deel van de meren is voor hen gesloten en niet toegankelijk; dat wordt gerespecteerd.

Boracay, en wat daar is gebeurd

Boracay is een eiland van zeven vierkante kilometer met een strand van vier kilometer wit zand, en het is jarenlang uitgeroepen tot een van de beste stranden ter wereld.

Dat succes werd het probleem. Er kwamen tegen 2018 twee miljoen bezoekers per jaar op een eiland met dertigduizend inwoners, er was gebouwd zonder riolering, en het afvalwater liep de zee in. De president noemde het in dat jaar een beerput.

In april 2018 is het eiland zes maanden volledig gesloten voor bezoekers. In die periode is er riolering aangelegd, zijn honderden bouwwerken die te dicht op het strand stonden gesloopt, en zijn er regels gekomen: een maximum aantal bezoekers, geen feesten op het strand, geen zandkastelen, en een strook van dertig meter die vrij moet blijven.

Sinds de heropening is het water aantoonbaar schoner en het eiland rustiger. Het is een van de weinige voorbeelden waarin zo'n ingreep is doorgezet en heeft gewerkt.

Er wordt getenderd; er is geen kade voor zeeschepen. Bij deining gaat het niet door, en dat gebeurt aan de kant waar de schepen liggen met enige regelmaat.

Wat je verder in de lijst ziet: Bohol met de Chocolate Hills, twaalfhonderd bijna gelijke heuvels van kalksteen die in het droge seizoen bruin kleuren, en de koboldmaki, een handpalmgrote primaat met ogen die groter zijn dan zijn hersenen.

Manilla vraagt geduld

De hoofdstad heeft in de agglomeratie ruim vijftien miljoen inwoners en behoort tot de dichtstbevolkte steden ter wereld.

Het verkeer is er berucht. Een rit van tien kilometer kan een uur duren, en dat is de belangrijkste beperking van een havendag: wat er te zien is ligt verspreid.

Wat er wel dichtbij ligt is Intramuros, de ommuurde stad die de Spanjaarden vanaf 1571 hebben gebouwd. Van de oorspronkelijke bebouwing is weinig over: in februari 1945 is de stad in een maand strijd tussen Amerikaanse en Japanse troepen vrijwel volledig verwoest, waarbij naar schatting honderdduizend burgers omkwamen.

Wat er staat is Fort Santiago, de San Agustín-kerk uit 1607 die als enige gebouw de verwoesting doorstond en die op de Werelderfgoedlijst staat, en een aantal herbouwde huizen.

De Filipijnen zijn ruim driehonderd jaar Spaans bestuurd geweest, van 1565 tot 1898, en daarna vijftig jaar Amerikaans. Dat verklaart de namen, het katholicisme van ruim tachtig procent van de bevolking, en dat Engels er een officiële taal is die vrijwel iedereen spreekt.

Dat laatste maakt dit voor een Nederlandse bezoeker een van de makkelijkste landen van Azië: je kunt overal met Engels terecht, ook bij een taxichauffeur.

Waar de tyfoons vandaan komen

Dit land wordt door meer tropische stormen getroffen dan enig ander, met gemiddeld twintig per jaar waarvan er acht of negen aan land komen.

Dat komt door de ligging: de warme wateren ten oosten van de archipel zijn de kraamkamer van de tyfoons van de westelijke Stille Oceaan, en de Filipijnen liggen als eerste land op hun baan.

In november 2013 trok Haiyan over de centrale eilanden, met windsnelheden die tot de hoogste behoren die ooit bij een landval zijn gemeten. Er kwamen meer dan zesduizend mensen om en Tacloban werd grotendeels weggevaagd.

Het seizoen loopt van juni tot november, met september en oktober als zwaarste maanden. Dat verklaart de cijfers: juli, augustus en september staan alle drie op nul, en januari telt 49 reizen.

Van december tot mei is het droog en dat is de reisperiode. In maart, april en mei loopt het op naar vijfendertig graden.

Het land ligt ook op de Ring van Vuur, met vierentwintig actieve vulkanen. De Taal bij Manilla is een van de kleinste actieve vulkanen ter wereld en ligt op een eiland in een meer in een krater; hij is in 2020 uitgebarsten en het gebied eromheen is sindsdien deels ontruimd geweest.

Praktisch

De rederijen zijn Oceania Cruises, Silversea Cruises, Cunard en P&O Cruises, met Oceania op 25 reizen, Silversea op 21 en Cunard op 20. Dat zijn kleinere en duurdere maatschappijen, en dat past bij de lange reizen waar dit land op ligt.

Nederlanders hebben voor kort verblijf geen visum nodig; dat krijg je bij aankomst voor dertig dagen. Er is sinds kort een digitale aankomstkaart die je vooraf online invult.

De munt is de peso. Pinnen kan in de steden en bij de grotere plaatsen; op de eilanden is contant geld nodig en zijn geldautomaten schaars.

Wat je moet weten over eten: het is anders dan de rest van Zuidoost-Azië, met minder pittig en meer zuur. Adobo, vlees dat in azijn en sojasaus wordt gestoofd, is het nationale gerecht. Op straat wordt balut verkocht, een eend-ei met een half ontwikkeld embryo; dat is een test die je kunt overslaan.

De bevolking staat bekend als uitzonderlijk gastvrij en dat is niet overdreven. Wat daarbij hoort is dat een uitnodiging serieus is bedoeld en dat weigeren als onbeleefd kan overkomen.

De vlucht duurt met één overstap vijftien tot achttien uur en het tijdverschil is zes of zeven uur.

Waar je op moet letten

• Dit is bijna altijd een tussenstop op een lange Aziatische reis.
• Palawan en Coron zijn het aantrekkelijkst; Manilla vraagt geduld met het verkeer.
• Bij Boracay wordt getenderd en dat vervalt regelmatig.
• Van juli tot en met september vaart er niets; dat is het tyfoonseizoen.
• Engels wordt overal gesproken.
• Neem contant geld mee zodra je de steden uit gaat.