De postboot in de winter: de Noorse kust van Bergen naar Kirkenes
Elke dag vertrekt een postboot uit Bergen voor de tocht langs ruim dertig havens naar de Russische grens. In de winter is de reis ruim een kwart goedkoper dan in de zomer, en krijg je er sneeuw, schemerlicht en noorderlicht bij.
Foto: Ddou Dou via Pexels
Wat is de postboot langs de Noorse kust?
De postboot, in Noorwegen Hurtigruten, is een dagelijkse scheepsdienst langs de hele Noorse kust: van Bergen in het zuidwesten naar Kirkenes bij de Russische grens, en terug. Onderweg legt het schip aan in ruim dertig havens, van steden als Trondheim en Tromsø tot vissersdorpen van een paar honderd inwoners. De dienst bestaat sinds 1893 en vervoerde ooit post, vracht en passagiers naar plaatsen die over land nauwelijks bereikbaar waren.
Post vervoert de boot niet meer, maar het principe is gebleven. Er stappen nog steeds mensen op voor een stuk van de route, er gaat vracht aan en van boord, en het schip vaart elke dag, het hele jaar door, ook midden in de winter.
Juist in de winter is de reis het meest bijzonder. De kust ligt onder de sneeuw, het noorderlicht verschijnt boven de fjorden, en in het noorden komt de zon een paar weken helemaal niet op. Bovendien is de reis dan ruim een kwart goedkoper dan in de zomer.
Postboot noordwaarts, zuidwaarts of de hele rondreis
Je kunt de reis op drie manieren maken:
- Noordwaarts: van Bergen naar Kirkenes, zes nachten.
- Zuidwaarts: van Kirkenes naar Bergen, vijf nachten.
- De hele rondreis: Bergen, Kirkenes en terug, elf nachten.
Het verschil zit in wat je overdag ziet. De dienstregeling ligt vast, en de havens die het schip noordwaarts 's nachts aandoet, passeert het zuidwaarts overdag, en omgekeerd. Wie de hele rondreis maakt, ziet daardoor vrijwel de hele kust bij daglicht, of in de winter in het schemerlicht. Wie maar één richting vaart, mist een deel.
De rondreis is ook de enige variant waarbij de noorderlichtbelofte van Hurtigruten geldt: zie je op de reis geen noorderlicht, dan krijg je een nieuwe reis. Meer daarover in ons artikel over noorderlicht vanaf zee.
De route van de postboot, van Bergen naar Kirkenes
Bergen tot Trondheim. De eerste dag en nacht varen langs de fjordkust van West-Noorwegen, met Ålesund als hoogtepunt: een stad die na een brand in 1904 helemaal in jugendstil werd herbouwd. Daarna Molde en Kristiansund, en de volgende ochtend Trondheim, met de grote Nidarosdom.
De poolcirkel. Op de derde dag passeert het schip de poolcirkel, gemarkeerd met een wereldbol op een eilandje. Aan boord hoort daar een traditie bij, met een lepel levertraan of ijswater in je nek.
De Lofoten en Vesterålen. Via Bodø steekt het schip over naar de Lofoten, met Stamsund en Svolvær: rode vissershuisjes, droogrekken met stokvis en steile bergen recht uit zee. In de zomer en de herfst vaart het schip daarna het smalle Trollfjord in. Van november tot en met maart is dat niet zeker: als het te donker is of er lawinegevaar is, slaat de kapitein het over.
Tromsø. De grootste stad boven de poolcirkel, met de IJszeekathedraal en een universiteit. Het schip ligt er een paar uur, vaak genoeg voor een korte wandeling of een excursie.
De Noordkaap en Finnmark. Vanuit Honningsvåg kun je met de bus naar de Noordkaap. Daarna volgen kleine havens als Mehamn, Berlevåg en Vardø, aan de Barentszzee, waar in de winter de wind vrij spel heeft.
Kirkenes. Het eindpunt, een paar kilometer van de Russische grens. Vanaf hier keert het schip om, of vlieg je via Oslo naar huis.
Waarom de postboot in de winter de mooiste reis is
De meeste mensen kiezen de postboot in de zomer, voor de middernachtzon. De winter heeft drie voordelen die minder bekend zijn.
De prijs. In ons aanbod kost de hele rondreis in de winter in het midden van de markt ongeveer €2.700 per persoon, tegen zo'n €3.700 in de zomer. De reis noordwaarts zakt van ongeveer €2.800 naar €2.050. Dat is ruim een kwart minder, voor hetzelfde schip en dezelfde route.
Het noorderlicht. Van eind september tot eind maart vaar je het grootste deel van de reis onder de noorderlichtzone. In de zomer is het daar te licht om het te zien.
Het licht. In het hoge noorden komt de zon van eind november tot half januari niet boven de horizon. Dat klinkt somber, maar overdag is er een paar uur blauw en roze schemerlicht over de sneeuw, dat je in geen ander seizoen ziet. In februari en maart worden de dagen snel langer, en krijg je sneeuw, zon en noorderlicht in één reis.
De schepen van de postboot langs de Noorse kust
De postboten zijn kleiner dan een gewoon cruiseschip, met plaats voor een paar honderd passagiers. Ze hebben een restaurant, een café, een panoramalounge voorin, een buitendek en meestal een sauna of bubbelbad. Geen casino, geen theater, geen waterglijbaan.
In ons aanbod varen onder meer de MS Nordnorge, MS Vesterålen, MS Nordkapp, MS Kong Harald, MS Richard With, MS Nordlys en MS Polarlys. Ze verschillen in leeftijd en inrichting, maar varen allemaal dezelfde dienstregeling.
Naast Hurtigruten vaart sinds 2021 ook Havila Voyages de kustroute, met nieuwere schepen die deels op batterijen varen. Die rederij zit niet in ons aanbod, maar het is goed om te weten dat er twee aanbieders zijn met een vergelijkbaar schema.
Met de postboot vanuit Nederland: vlucht en reisdocumenten
Bergen is vanaf Schiphol rechtstreeks te bereiken, in ongeveer anderhalf uur vliegen. Kirkenes ligt verder weg: vandaar vlieg je meestal via Oslo terug. Bij de rondreis kom je weer in Bergen aan, wat de vluchten makkelijker maakt.
Een identiteitskaart volstaat: Noorwegen hoort bij het Schengengebied. Neem wel warme kleding mee, in lagen, met goede schoenen met grip. Aan dek is het in de winter onder nul, en de wind op zee maakt het kouder.
Wie niet wil vliegen, kan ook vanuit Rotterdam, Amsterdam of Hamburg met een gewoon cruiseschip naar de Noorse kust. Dat is een andere reis, met minder havens en meer zeedagen; daarover meer in de gids voor de Noorse fjorden.
Tips voor het boeken van de postboot in de winter
- De hele rondreis geeft je de hele kust bij daglicht, en de noorderlichtbelofte.
- Februari en maart combineren noorderlicht met langere dagen.
- Een binnenhut is hier een goede keuze: je bent toch vooral in de panoramalounge en aan dek.
- Excursies zoals hondensleeën, de Noordkaap of een sneeuwhotel in Kirkenes boek je apart, en ze zijn populair in de winter.
- Verwacht geen cruiseschip. Het is een werkende boot met reizigers, niet een drijvend resort.
