Cruises naar Wertheim

Waar de Tauber in de Main komt

Er komen 366 reizen langs in Wertheim en er vertrekt er geen enkele. Het stadje ligt op de punt waar twee rivieren samenkomen, en dat bepaalt vrijwel alles wat je er ziet.

De Tauber komt hier van het zuiden de Main in, en de oude stad ligt op de wig tussen de twee. Daardoor is het centrum klein, dicht bebouwd en aan drie kanten door water begrensd.

Op de gevels aan het water staan strepen met jaartallen erbij. Dat zijn hoogwatermerken, en de hoogste zitten ruim boven een mensenlengte: bij samenloop van smeltwater in beide rivieren staat het marktplein blank.

De inwoners zijn eraan gewend. Winkels op de begane grond hebben schotten die erin geschoven kunnen worden, en meubels gaan bij aangekondigd hoogwater een verdieping omhoog.

Het stadje telt ongeveer drieëntwintigduizend inwoners, waarvan een klein deel in de oude kern. Vanaf de kade is alles binnen tien minuten te lopen.

Een burcht die in 1634 kapotging

Boven de stad staat een ruïne die tot de oudste van Zuid-Duitsland behoort.

De burcht is in de twaalfde eeuw begonnen en in de eeuwen daarna uitgebreid tot een complex met meerdere ringmuren, torens en woonvleugels. De graven van Wertheim heersten van hieruit over het gebied.

In 1634 kwam daar een eind aan. Tijdens de Dertigjarige Oorlog is de burcht belegerd en met kanonnen zo zwaar beschoten dat hij onbewoonbaar werd, en hij is daarna nooit herbouwd.

Dat zij ruïne is gebleven en niet in de negentiende eeuw romantisch is herbouwd, maakt haar ongewoon; bij veel Duitse burchten is dat wel gebeurd. Wat er staat is dus echt en niet nagemaakt.

De klim vanaf de markt duurt een kwartier over een steil pad. Boven is een terras met uitzicht over de twee rivieren en het dal.

Glasblazers die na 1945 kwamen

Wertheim is een glasstad, en dat is het pas sinds kort geworden.

Na de Tweede Wereldoorlog kwamen hier glasmakers terecht die uit Bohemen en Silezië waren verdreven, streken met een glastraditie die eeuwen teruggaat. Ze hadden hun kennis en niets anders.

In de wijk Bestenheid, aan de rand van het stadje, zijn ze opnieuw begonnen. Wat daaruit is gegroeid is geen sierglas maar technisch glas: laboratoriumbuizen, meetkolven, thermometers en glas voor de industrie.

Dat is nog altijd de belangrijkste bedrijfstak van de plaats. In het glasmuseum aan de Main is de hele gang te zien, van gebrandschilderd raam tot geblazen laboratoriumglas, en er wordt gedemonstreerd.

Wat het de moeite waard maakt is dat je een ambacht ziet dat door een verdrijving is verplaatst en hier opnieuw wortel heeft geschoten. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Vakwerk, en een klooster in het dal

De oude kern is een aaneenschakeling van vakwerkhuizen die naar elkaar toe hellen, met een marktplein waar de gevels uit verschillende eeuwen naast elkaar staan.

Op het plein staat een smal, hoog torentje van rood zandsteen dat het spitse torentje wordt genoemd. Het is een restant van een verdwenen gebouw en het is het beeldmerk van de plaats geworden.

De Stiftskirche heeft de grafmonumenten van de graven, met liggende beelden in vol harnas. Voor een stadje van deze omvang is dat een verrassend rijke verzameling.

Tien kilometer het Taubertal in ligt de abdij van Bronnbach, in 1151 door cisterciënzers gesticht, met een romaanse kerk, een kruisgang en tuinen. Dat is een gebruikelijke excursie vanaf de kade.

Er ligt daarnaast een groot merkendorp met winkels vlak buiten de plaats. Dat trekt bussen en is niet waarvoor je in een vakwerkstadje komt; het staat wel op menig programma.

Oktober tot december draagt het jaar

Oktober telt 63 reizen, november 49 en december 38. In januari komt hier niets langs, in februari 3 en in maart 8.

Die staart van het jaar is bijzonder voor een riviercruisehaven. November en december zijn elders de stilste maanden; hier zijn ze samen goed voor bijna een derde van alles.

De reden is de kerstmarkt. Op deze rivier varen in die weken reizen die de ene markt na de andere aandoen, en Wertheim ligt tussen Würzburg, Bamberg en Neurenberg in, die op respectievelijk 279, 283 en 270 van de 366 reizen staan.

Reken dan wel op kou: december haalt hier overdag zelden meer dan vijf graden en het kan mistig zijn in het dal.

128 reizen duren tien tot veertien dagen en 92 vijftien dagen of langer. Ze vertrekken uit Boedapest (79), Amsterdam (79) en Frankfurt (42).

Waar je op moet letten

• Alles ligt op loopafstand van de kade.
• De burchtruïne is een klim van een kwartier.
• Kijk naar de hoogwatermerken op de gevels aan het water.
• In december is het koud en vaak mistig in dit dal.
• Oktober tot december is hier het drukst, niet de zomer.