Cruises naar Vidin

Het enige middeleeuwse kasteel dat Bulgarije nog heeft

Er komen 345 reizen langs in Vidin en er vertrekt er geen enkele. Aan de oever staat Baba Vida, en dat is het enige middeleeuwse kasteel in Bulgarije dat in zijn geheel bewaard is gebleven.

Het staat op de plek van een Romeins fort, Bononia, dat de grens aan de Donau bewaakte. Op die fundering is vanaf de tiende eeuw gebouwd, met de vier hoektorens en de dubbele muur uit de veertiende eeuw.

De naam betekent grootmoeder Vida, en er hoort een volksverhaal bij. Een vorst zou zijn drie dochters elk een deel van het rijk hebben nagelaten; twee trouwden met mannen die alles verspeelden, terwijl Vida ongetrouwd bleef en met haar erfdeel deze burcht bouwde.

Je kunt er zelf doorheen lopen: over de muren, de torens in en de kerkers onder het waterniveau. Het is niet ingericht als museum, wat het rauwer maakt dan de meeste burchten aan deze rivier.

In de Ottomaanse tijd is het als kruitmagazijn en gevangenis gebruikt. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

De laatste Bulgaarse tsaar zat hier

Vidin is niet zomaar een provinciestad geweest; het was even het laatste stuk vrij Bulgarije.

Toen het Tweede Bulgaarse Rijk in de veertiende eeuw uiteenviel, splitste het zich in delen. Ivan Sratsimir kreeg het noordwesten en maakte Vidin tot zijn hoofdstad, met een eigen munt en een eigen patriarchaat.

Toen de Ottomanen in 1393 de hoofdstad Tarnovo innamen, hield Vidin nog stand. Pas in 1396, na de nederlaag van een kruisvaardersleger bij Nicopolis stroomafwaarts, viel ook deze stad.

Daarna is Bulgarije bijna vijfhonderd jaar Ottomaans gebleven. Vidin was in die tijd een garnizoensplaats aan de rijksgrens, en daarom is de burcht onderhouden in plaats van vervallen.

In het centrum staat een synagoge uit 1894, ooit een van de grootste van het land, die decennialang als ruïne heeft gestaan en na een restauratie in 2023 als cultuurhuis is heropend.

Rotsen als torens, een uur landinwaarts

De reden dat de meeste bezoekers hier van boord gaan ligt vijftig kilometer het binnenland in.

Bij Belogradchik staan rode zandsteenformaties die tot tweehonderd meter hoog uit de heuvels omhoogsteken, uitgesleten in vormen waar de plaatselijke verhalen namen aan hebben gegeven: de ruiter, de non, de schooljuffrouw.

Tussen die rotsen ligt een vesting die de rotsen zelf als muur gebruikt. De Romeinen zijn ermee begonnen, de Ottomanen hebben hem in de negentiende eeuw uitgebouwd, en er zijn maar drie plekken waar een muur nodig was; de rest deed het gesteente.

In de buurt ligt de Magura-grot, met tekeningen op de wanden die met vleermuizenmest zijn aangebracht, tussen ruwweg 8000 en 4000 voor Christus. Er staan jagers, dieren en dansende figuren op, en een reeks tekens die door onderzoekers als een zonnekalender wordt gelezen.

De rit erheen duurt ongeveer een uur over provinciale wegen. Reken op een halve dag.

Een streek die leegloopt

Wie hier rondloopt merkt iets wat op geen enkel excursieprogramma staat.

Vidin telt nog ongeveer veertigduizend inwoners, ruim de helft minder dan in 1989. Dit is een van de armste regio's van de Europese Unie, en jongeren vertrekken naar Sofia of naar het buitenland.

Dat is aan de stad te zien: winkelpanden staan leeg, flats staan half bewoond, en tussen de opgeknapte oeverpromenade en de straten daarachter zit een groot verschil.

De tweede Donaubrug naar Roemenië, geopend in 2013, moest daar verandering in brengen; die ligt hier vlakbij en verbond Vidin met Calafat aan de overkant. Het verkeer is toegenomen, de leegloop niet gekeerd.

Het is geen reden om niet uit te stappen, maar wel iets om te weten. Wat je hier koopt of uitgeeft, komt in een streek terecht waar dat verschil maakt.

Voorjaar en najaar

April telt 51 reizen, september 50 en oktober 41. In januari komt hier niets langs, in februari 1 en in december 5.

Net als elders op de benedenloop van de Donau zit er een dip in de zomer: juli telt er 19. De vlakte wordt dan heet en droog, met dagen boven de vijfendertig graden.

145 van de 345 reizen duren zes tot negen dagen en 132 tien tot veertien. Ze vertrekken uit Boedapest (93), Giurgiu (82) en Boekarest (55).

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Budapest, Belgrado, Rousse en Giurgiu, met Belgrado en Boedapest allebei op 345, dus op elke reis. Roese staat op 296 reizen.

Stroomopwaarts ligt de IJzeren Poort, de kloof tussen de Karpaten en de Balkan, op 166 van de reizen.

Waar je op moet letten

• De burcht ligt aan de kade en is in een uur te doen.
• Belogradchik kost een halve dag; het is een uur rijden.
• Bulgarije heeft de lev; pinnen kan in de stad.
• Neem stevige schoenen mee voor de rotsvesting.
• Juli is heet op deze vlakte; april en september zijn prettiger.