Cruises vanuit Taranto

Een vertrekhaven in de hiel van Italië

Er komen 136 reizen langs in Taranto, aan de binnenkant van de Italiaanse hiel, en 19 daarvan beginnen hier.

Dat tweede getal maakt deze haven bijzonder. De meeste Zuid-Italiaanse aanlopen zijn tussenstops; hier stapt een deel van de passagiers zelf aan boord, met een reis vanaf €799 per persoon.

De rederij is Costa Cruises, met de schepen Costa Serena, Azura, Star Legend en Wind Spirit. Eén aanbieder, twee schepen, en een programma dat op Griekse Eilanden is gericht.

Wat er verder op dezelfde reizen staat is Malta, Catania, Kefalonia en Mykonos. Dat zijn de weeklussen door de Ionische Zee: Sicilië, Malta en de Griekse eilanden.

De stad ligt op een landtong tussen twee zeeën die door een kanaal en een draaibrug van elkaar gescheiden zijn, en dat is de kern van hoe deze plek in elkaar zit.

Twee zeeën en een oude stad ertussen

De Mar Grande is de buitenbaai die op de Golf van Taranto uitkomt; de Mar Piccolo is de binnenzee erachter, twintig vierkante kilometer groot en vrijwel afgesloten.

Daartussen ligt de oude stad op een eiland, verbonden door twee bruggen. Die binnenzee is de reden dat hier al drieduizend jaar mensen wonen: hij is beschut, hij is ondiep, en er komen zoetwaterbronnen in de bodem uit.

Die bronnen, citri genoemd, maken het water brak en dat is uitstekend voor schelpdieren. De mosselkweek in de Mar Piccolo gaat terug tot de oudheid en is nog steeds het bedrijf van de stad; de mossel van Taranto heeft een eigen naam en een eigen reputatie.

De oude stad zelf is verwaarloosd en wordt sinds enkele jaren stuk voor stuk hersteld. Er staan een aragonees kasteel dat door de marine wordt beheerd en te bezoeken is, een kathedraal uit de elfde eeuw die de oudste van Puglia is, en twee zuilen van een Dorische tempel uit de zesde eeuw voor Christus.

De draaibrug over het kanaal gaat open voor marineschepen, en dat is hier een kleine gebeurtenis: het verkeer staat stil en er blijven mensen staan kijken.

Een Griekse stad die Rome tegenhield

Taranto is rond 706 voor Christus gesticht door kolonisten uit Sparta en heette Taras. Het werd de grootste en rijkste stad van Groot-Griekenland, met een bevolking die op driehonderdduizend wordt geschat.

In 280 voor Christus riep de stad koning Pyrrhus van Epirus te hulp tegen Rome. Hij won twee veldslagen tegen een prijs die zo hoog was dat zijn naam sindsdien aan een overwinning zonder waarde vastzit; daarna verloor hij alsnog en viel de stad aan Rome toe.

Wat daarvan over is, ligt in het archeologisch museum MArTA, en dat is de reden om hier van boord te gaan. De verzameling gouden sieraden uit de Griekse graven is de belangrijkste van haar soort in Italië: kransen van bladgoud, oorhangers en filigrein van een fijnheid die met het blote oog nauwelijks te volgen is.

De stad was in de oudheid ook bekend om purper, geverfd met een kleurstof uit zeeslakken, en om wol.

De tarantella dankt haar naam aan deze streek. Volgens de overlevering was de dans het middel tegen de beet van de tarantula-spin: wie gebeten was, moest zich in een razend tempo uitputten om het gif kwijt te raken.

Wat er in de streek ligt

Puglia is de reden dat mensen hier een dag uittrekken, en de afstanden zijn te doen.

Matera ligt op ruim een uur rijden, in de aangrenzende regio Basilicata. Dat is een stad van grotwoningen in een ravijn die tot in de jaren vijftig in armoede bewoond waren, daarna zijn ontruimd en sinds de jaren negentig zijn hersteld. Het staat op de werelderfgoedlijst en het is een van de langst onafgebroken bewoonde plekken ter wereld.

Alberobello ligt op een uur en heeft de trulli: ronde huisjes van droog gestapelde steen met kegeldaken, waarvan er ruim duizend bij elkaar staan. Ook werelderfgoed.

Lecce ligt op anderhalf uur en wordt het Florence van het zuiden genoemd om de barokke gevels in zachte kalksteen die zich als hout laat bewerken.

Dichterbij ligt de kust van de Ionische Zee met stranden bij Castellaneta Marina en Ginosa, op een half uur.

Wat je hier eet: orecchiette met rapen, burrata uit Andria, taralli, en de mosselen van de binnenzee. De olijfolie uit deze streek is een van de grootste stromen van Europa, al is de olijfteelt in Puglia zwaar getroffen door de bacterie Xylella, die honderden jaren oude bomen heeft gedood; die kale stammen zie je vanaf de weg.

Wanneer de schepen komen

Er zijn 4 maanden met aanlopen, met september als drukste maand.

Dat is een kort seizoen, van de late zomer tot het najaar. Buiten die maanden vaart hier niets, want de weeklussen door de Ionische Zee lopen alleen dan.

Het weer is in september en oktober vierentwintig tot dertig graden en de zee is dan op zijn warmst na de zomer. In juli en augustus loopt het kwik hier op tot vijfendertig graden en meer.

Vanuit Nederland is dit een haven waar je op vliegt via Bari of Brindisi, allebei op ruim een uur rijden; er zijn geen rechtstreekse verbindingen naar Taranto zelf.

De cruisekade ligt in de handelshaven, aan de rand van de stad. Het is twintig minuten lopen naar de oude stad of een korte taxirit.

Wat je over deze plek moet weten voordat je een dag plant: Taranto huisvest de grootste staalfabriek van Europa, en de vervuiling daarvan is al decennia een politieke en juridische kwestie. De fabriek ligt aan de westkant; het toeristische deel en de oude stad liggen aan de andere kant, en op een normale dag merk je er weinig van. Wie er meer over wil weten, treft het onderwerp in elke krant aan de kiosk.