Cruises naar Senja

Vierenzestig reizen, en januari is de drukste maand

Senja staat bij ons met 79 boekbare reizen en met nul vertrekken. Dat laatste klopt: er is geen cruiseterminal op het eiland en geen plaats die er een aankan.

Wat wel opvalt is wanneer er gevaren wordt. januari telt negen passages en is daarmee de drukste maand, gevolgd door februari en december met acht; de zomermaanden blijven op zes of zeven steken.

Dat is voor een Noorse bestemming ongewoon. Op de meeste plekken langs deze kust is juli de piek, maar hier komen de meeste schepen in het donkerste deel van het jaar langs, en daar is een reden voor.

Senja ligt op negenenzestig graden noorderbreedte, ruim boven de poolcirkel. Van eind november tot half januari komt de zon hier niet boven de horizon, en dat is precies het seizoen waarin het noorderlicht wordt verkocht.

De buurhavens zijn Lofoten Islands, Svalbard, Reine en Hamburg. Tromso ligt op zeventig kilometer, de Noordkaap op driehonderdvijfenzeventig en Svalbard op ruim duizend, dus je zit hier middenin het Noorse stuk van de route.

Wat je ziet

Senja is met ongeveer vijftienhonderd vierkante kilometer het op een na grootste eiland van Noorwegen. Het wordt vaak Noorwegen in het klein genoemd, en dat slaat op het verschil tussen de twee kanten.

De oostkant is glooiend, met weiland, bos en kleine boerderijen. De westkant is het tegenovergestelde: daar steken scherpe rotstoppen vrijwel recht uit zee omhoog, met diepe fjorden ertussen.

De bekendste daarvan is Segla, een wand van ruim zeshonderd meter boven het water bij Mefjordvaer. Iets noordelijker ligt Tungeneset met een rij scherpe pieken die in het Noors de ossenhoorns heten.

Aan land kom je hier lang niet altijd. Op de meeste reizen vaar je langs de westkant en zie je het vanaf het dek; komt het schip wel aan wal, dan gaat dat met kleine boten naar een aanlegsteiger en niet naar een kade.

Wat je van het weer moet weten is dat het snel omslaat. Deze kust ligt in de Golfstroom, dus het vriest er zelden hard, maar wind en laaghangende bewolking horen erbij en die bepalen of je de toppen ziet.

Voor het noorderlicht geldt hetzelfde. Van september tot en met maart is de kans er, maar je hebt een heldere hemel nodig en die is op deze kust niet vanzelfsprekend; reken op meerdere avonden proberen en niet op een gegarandeerde voorstelling.

Een buurhaven staat in Israel

Wij rekenen bij elke haven na of de coordinaten kloppen door de afstand tot de buren op de route te meten. Op deze pagina kwam daar iets uit dat wij niet hadden verwacht.

Reine staat in ons bestand op tweeendertig komma zeven graden noorderbreedte en vijfendertig komma drie oost. Dat is in het noorden van Israel, bij een plaats die vrijwel hetzelfde heet.

Het echte Reine is een vissersdorp in de Lofoten, op achtenzestig graden noorderbreedte. Het verschil tussen die twee is vierduizend honderdzevenenzestig kilometer, en vanaf Senja gemeten is het vierduizend tweehonderdachttien.

In het landveld staat gewoon Noorwegen. Er hangen veertig afvaarten aan dit record, en er staat ook nog een tweede Reine-record met dezelfde verkeerde coordinaten en geen enkele reis.

Er is nog een gat op deze route, en dat is er een van een andere soort. Lofoten Islands heeft helemaal geen coordinaten terwijl er achtenveertig reizen aan hangen, dus dat record kunnen wij niet nakijken en ook niet op een kaart zetten.

En dan is er nog de schrijfwijze. In de reisbeschrijvingen staat achttien keer Svolvear, terwijl ons bestand het dorp als Svolvaer met een ae-teken kent; die twee vinden elkaar niet, dus die achttien haltes koppelen nergens aan.

De rest van de pagina klopt. Tromso, de Noordkaap, Longyearbyen, Bergen en Hamburg staan alle vijf op een afstand die je op de kaart terugvindt.

Meer dan de helft van de reizen heeft geen prijs

Bij negenentwintig van de vierenzestig reizen staat een bedrag, oftewel vijfenveertig procent. Het gat is niet willekeurig verdeeld maar valt precies samen met de aanbieder.

Op deze pagina staan Hurtigruten Expeditions en Hurtigruten, twee merken van dezelfde familie. Hurtigruten vaart negenentwintig reizen en levert bij alle negenentwintig een prijs; Hurtigruten Expeditions vaart er vijfendertig en levert er geen enkele.

Waar wel een bedrag staat, loopt het van drieduizend driehonderdzestien tot vijfduizend tweehonderdnegentig euro. Achtentwintig van die reizen duren veertien nachten en lopen van vierduizend vierhonderdnegenennegentig tot vijfduizend tweehonderdnegentig.

Per nacht komt dat neer op driehonderdeenentwintig euro aan de onderkant en vierhonderdvierenzeventig aan de bovenkant, met driehonderdzesendertig als middelste waarde. De duurste per nacht is niet de langste reis maar de enige van zeven nachten.

De schepen zijn MS Spitsbergen, MS Otto Sverdrup, MS Midnatsol en MS Trollfjord. Dat zijn allemaal schepen van een paar honderd passagiers, want deze kust wordt niet met grote schepen bevaren.

Voor de vijfendertig reizen zonder bedrag zul je moeten bellen. Dat is ruim de helft van het aanbod op deze pagina, en het is goed om te weten dat dat aan de aanlevering ligt en niet aan de beschikbaarheid.

Tien maanden, met twee gaten erin

Er wordt 10 maanden per jaar langsgevaren. Dat klinkt als bijna het hele jaar, maar de twee lege maanden zitten opvallend verspreid: in april en in oktober komt hier niets.

Dat zijn de twee wisselmaanden. In april loopt het winterseizoen af en is het noorderlicht voorbij terwijl de middernachtzon nog niet begonnen is; in oktober geldt hetzelfde andersom.

De rest van het jaar is redelijk vlak verdeeld. Januari negen, februari en december acht, maart en augustus zeven, mei tot en met juli zes, september vier en november drie.

Zevenenveertig aanlopen vallen in 2027, elf in 2028 en zes in dit jaar. Drieendertig reizen duren zeven nachten en achtentwintig veertien; de overige drie zitten daar tussenin.

Kies je tussen zomer en winter, kies dan op licht. Van half mei tot eind juli gaat de zon hier niet onder en vaar je dag en nacht met uitzicht; in december en januari is het omgekeerd en heb je een paar uur schemering en verder donker.

Waar deze reizen vandaan komen

De vertrekhavens zijn vijfendertig keer Tromso, achttien keer Bergen, tien keer Hamburg en een keer Longyearbyen. Hamburg is met zeventienhonderddrieennegentig kilometer veruit het verst en levert de langste reizen.

De reisbeschrijvingen geven de haltes op volgorde. Ervoor staat vijfendertig keer Tromso, achttien keer Svalbard en tien keer Traena; erna achttien keer Svolvaer, tien keer de Noordkaap en vijfendertig keer de Lofoten.

Daaruit blijkt hoe de twee soorten reizen lopen. De ene komt uit het zuiden omhoog langs de kust, de andere komt van Svalbard naar beneden, en Senja ligt op allebei de routes ongeveer halverwege.

Alle vierenzestig reizen dragen Europa en Scandinavie. Negentien dragen daarnaast Noorse Fjorden en achttien de Noordkaap, en dat klopt allebei met wat er in de route staat.

Een reis draagt Verenigd Koninkrijk, en dat leek ons het natrekken waard. Het klopt: die vaart van Tromso via Senja en de Lofoten door naar Lerwick, Kirkwall en Glasgow. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Januari is hier de drukste maand. Dat is het noorderlichtseizoen, en dat is ongebruikelijk voor Noorwegen.
• In april en oktober vaart er niets. Dat zijn de twee wisselmaanden tussen de seizoenen.
• Een buurrecord staat in Israel. Reine ligt bij ons vierduizend kilometer van de Lofoten, met Noorwegen in het landveld.
• Lofoten Islands heeft geen coordinaten. Achtenveertig reizen hangen aan een record dat wij niet kunnen nakijken.
• Ruim de helft van de reizen heeft geen prijs. Dat hangt volledig aan welk van de twee merken vaart.
• Je komt hier lang niet altijd aan land. Meestal vaar je langs de westkant en kijk je vanaf het dek.
• Kies op licht. Middernachtzon van half mei tot eind juli, poolnacht van eind november tot half januari.