Cruises vanuit Saint Pierre and Miquelon, Newfoundland

Het laatste Franse gebied in Noord-Amerika

Er komen 38 reizen langs in Saint Pierre and Miquelon, Newfoundland en er vertrekt er geen enkele. Het veld voor de plaatsbepaling is bij dit record leeg gelaten.

Wat hier ligt is een eilandengroep van tweehonderdveertig vierkante kilometer op vijfentwintig kilometer voor de zuidkust van Newfoundland, met ongeveer zesduizend inwoners. Het is Frans gebied, en niet als kolonie maar als volwaardig onderdeel van de Franse republiek.

Dat betekent dat je hier de euro betaalt, dat de auto's Franse kentekens hebben, dat de brievenbussen geel zijn en dat de kinderen het Franse lesprogramma volgen. Op vijfentwintig kilometer van Canada.

Het is wat er over is van Nieuw-Frankrijk. Toen Frankrijk in 1763 vrijwel al zijn Noord-Amerikaanse bezit afstond, bedong het deze twee eilanden om de visserij op de Grand Banks te kunnen voortzetten.

De eilanden zijn daarna nog een aantal keer van hand gewisseld en de bevolking is twee keer volledig gedeporteerd, in 1778 en in 1793. Wie er nu woont, stamt grotendeels af van Basken, Bretons en Normandiers die daarna zijn teruggekomen.

Vijfendertig van de tweeenveertig aanlopen in augustus en september

augustus telt negentien aanlopen en augustus zestien. Dat is samen vijfendertig van de tweeenveertig, in twee maanden.

In oktober staan er drie en de rest van het jaar bijna niets. Dat is een korter seizoen dan bij de meeste Canadese havens en het heeft met de mist te maken.

Deze eilanden liggen op de plek waar de koude Labradorstroom en de warme Golfstroom elkaar raken, en dat levert de mistigste kust van het noordelijk halfrond op. In het voorjaar hangt er soms weken achtereen mist en dan is aan land gaan met een tender geen optie.

Augustus en september zijn de helderste maanden. Dat is dus geen toeval maar de enige periode waarin een aanloop redelijk zeker is.

Zevenentwintig reizen komen ook langs Quebec en drieentwintig langs Saint John's; acht beginnen in Reykjavik en zes in Montreal. De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Quebec, Montreal, Sydney, Canada en Halifax.

Drie records voor deze eilanden, en een dat er niet bij hoort

Wij hebben alle records opgezocht die met deze naam te maken hebben, en dat leverde iets op.

Naast dit record staat er een voor het tweede eiland van de groep, met vijf aanlopen. Al die vijf zitten op dezelfde reis als dit record, dus die twee vullen elkaar aan.

Er staat daarnaast een record met alleen de naam van de hoofdplaats, met eenenvijftig aanlopen, en dat hebben wij eerder overgeslagen omdat er ook een Saint-Pierre op Martinique bestaat. Dat vermoeden blijkt te kloppen.

Van die eenenvijftig reizen delen er nul een route met dit record. Zij dragen bovendien allemaal Caribische havens en het seizoen loopt van november tot januari, terwijl dit record in augustus en september piekt. Het is dus vrijwel zeker de plaats op Martinique, met een verkeerd landveld.

Wij hebben dat record daarom uit de overslaglijst gehaald; het krijgt alsnog een eigen pagina. Wie hier naar de Franse eilanden zoekt, moet onder deze naam kijken en niet onder de korte.

Wat de drooglegging hier heeft aangericht

Er is een periode van dertien jaar geweest waarin deze eilanden welvarender waren dan zij ooit zijn geweest, en die kwam uit Amerika.

Toen de Verenigde Staten in 1920 de alcohol verboden, lag hier ineens een stuk Frans grondgebied vlak voor de kust waar dat verbod niet gold. Canadese whisky en Franse wijn konden hier legaal binnenkomen en legaal weer vertrekken; wat er daarna mee gebeurde was niet de zorg van de douane.

De haven is in die jaren volgebouwd met pakhuizen en de invoer liep in de miljoenen kisten. Een deel van de huizen in de hoofdplaats is met dat geld gebouwd, en er staat een huis dat volledig van kisthout is opgetrokken.

In 1933 werd het verbod ingetrokken en stortte alles in een jaar in. De pakhuizen kwamen leeg te staan en de eilanden vielen terug op de visserij, die daarna ook is verdwenen toen de kabeljauw op was.

Er is een museum over die jaren in de hoofdplaats, op tien minuten lopen van de kade.

Een verlaten dorp en een guillotine die een keer is gebruikt

Tegenover de hoofdplaats ligt een klein eiland waar tot 1965 een vissersdorp stond.

Dat is toen leeggelopen omdat er geen werk meer was, en de huizen, de school en de kerk staan er sindsdien. Er is een veerboot van tien minuten en je loopt er in een uur rond; de school is als museum ingericht.

In het museum van de hoofdplaats staat verder een guillotine. Die is in 1889 uit Martinique aangevoerd voor de terechtstelling van een visser die een oude man had vermoord, en zij is daarna nooit meer gebruikt.

Het is de enige keer dat er op Noord-Amerikaanse bodem met een guillotine is geexecuteerd. Het apparaat werkte niet goed en de beul was voor de gelegenheid uit de plaatselijke bevolking aangewezen.

Bij tien van de tweeenveertig reizen ontbreekt het bedrag; de prijzen lopen van zevenendertighonderdnegen euro tot vierenveertigduizend zeshonderdvijfenzestig euro. Wij hebben de vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Dit is Frans grondgebied; je betaalt met euro's en niet met dollars.
• Augustus en september dragen vijfendertig van de tweeenveertig aanlopen.
• Deze kust is de mistigste van het noordelijk halfrond; een aanloop kan vervallen.
• Zoek onder deze naam en niet onder de korte; die hoort bij Martinique.
• Het verlaten dorp is een veerboot van tien minuten.
• Bij een op de vier reizen ontbreekt de prijs.