Cruises naar Portoferraio, Elba

Livorno ligt volgens het bestand op dit eiland

Er komen 109 reizen langs in Portoferraio, Elba en er vertrekt er geen enkele. Bij het nalopen van deze pagina stuitten wij op iets dat niet over dit eiland gaat maar wel hier vandaan komt.

Onze controle op havens die verdacht dicht bij elkaar liggen, wees Livorno aan als buur van deze plaats, op tweeduizend zevenhonderdzestig meter. Dat kan niet: Livorno ligt op het vasteland en dit is een eiland, met tachtig kilometer zee ertussen.

Wij hebben beide nagerekend. De coordinaten van deze plaats kloppen tot op een kilometer nauwkeurig. Die van Livorno niet: dat record staat op tweeenveertig komma zeven negen noord en tien komma drie vier oost, en dat ligt hier op het eiland, ruim tachtig kilometer van waar Livorno werkelijk ligt.

Dat is geen klein record. Livorno is de aanlegplaats voor Florence en Pisa en telt zestienhonderdeenentwintig boekbare reizen, een van de grootste havens in dit hele aanbod.

Op de pagina van Livorno worden die coordinaten getoond. Wie daar afstanden op baseert, rekent vanaf het verkeerde punt.

Wij zetten dat cijfer niet zelf recht, want dan zouden wij gegevens verzinnen. Wat wij doen is melden dat het niet klopt, en dat het hier is opgevallen.

Alleen kleine schepen en zeilschepen

De rederijen die hier aanleggen zijn Windstar, Star Clippers, Azamara en Silversea, met daarachter Ponant, Oceania, SeaDream en Hapag-Lloyd.

Drieentwintig aanlopen komen van de grootste en dertien elk van de volgende twee. Er staat geen enkele grote naam bij, en twee van de vier grootste varen met zeilschepen.

Dat is geen keuze maar een gevolg van de haven. Dit is een natuurlijke baai met een smalle monding, omsloten door vestingmuren, en daar past niets in wat groter is dan een paar honderd passagiers.

Negenentwintig van de 109 reizen duren zeven nachten en negen veertien. Er staan ook drie reizen van drie nachten en vijf van vijf, en dat zijn korte tochten langs deze kust.

Tweeentwintig reizen beginnen in Nice, tweeentwintig in Barcelona en eenentwintig in Civitavecchia. De prijzen lopen van elfhonderdtwintig euro tot negenendertigduizend tweehonderdzestig; bij zestien reizen ontbreekt het bedrag.

Driehonderd dagen keizer van een eiland

Dit is de plaats waar Napoleon in mei 1814 aan land kwam, en wat daar gebeurde is anders gelopen dan het verhaal doet vermoeden.

Hij was verbannen, maar niet als gevangene. Het verdrag gaf hem de titel keizer, de soevereiniteit over dit eiland, een jaargeld en een lijfwacht van zeshonderd man. Hij had zelfs een eigen vlag laten ontwerpen.

En hij ging aan het werk. In tien maanden liet hij wegen aanleggen, de ijzermijnen weer openen, een vuilnisdienst instellen, scholen oprichten en de landbouw hervormen. Het eiland is in die periode ingrijpender veranderd dan in de eeuw ervoor.

Hij had twee huizen: een stadshuis boven de haven, en een villa in de heuvels waar het koeler was. Beide zijn te bezoeken en beide zijn klein en huiselijk, wat het bezoek merkwaardig persoonlijk maakt.

Op 26 februari 1815 vertrok hij met duizend man in zeven schepen, landde in Zuid-Frankrijk en zat drie weken later weer in Parijs. Honderd dagen later was Waterloo.

Het stadshuis ligt op tien minuten klimmen vanaf de kade; de villa op vijf kilometer.

Het ijzer waar de naam vandaan komt

De naam van deze plaats betekent letterlijk ijzerhaven, en dat is geen bijnaam.

Op dit eiland is ruim tweeduizendzevenhonderd jaar ijzererts gedolven, van de Etrusken tot 1981. Het erts was uitzonderlijk zuiver en lag aan de oostkant vaak aan de oppervlakte.

Dat heeft het eiland twee keer gevormd. Het maakte het rijk en begeerd, waardoor het achtereenvolgens Etruskisch, Romeins, Pisaans, Spaans, Frans en Toscaans is geweest.

En het maakte het kaal. Voor het smelten was hout nodig, en dat is er in de oudheid grotendeels afgehaald; het erts is later naar het vasteland verscheept omdat er geen brandstof meer was.

Aan de oostkant liggen de oude groeves open, met rode en zwarte gesteentelagen en met stranden waarvan het zand door het ijzer donker en zwaar is. Er is een mijnmuseum en er worden rondleidingen in de groeves gegeven.

Wat er verder ligt

Boven de haven staan twee forten die de Medici in 1548 hebben laten bouwen, met muren die tot aan het water doorlopen.

De stad heette toen Cosmopoli, naar de opdrachtgever, en zij is in een keer als vestingstad aangelegd. Je loopt over de wallen en kijkt over de baai.

Het eiland is met tweehonderdvierentwintig vierkante kilometer het derde van Italie, na Sicilie en Sardinie, en het is bergachtig: de hoogste top haalt ruim duizend meter en er gaat een kabelbaan heen in open mandjes waar je rechtop in staat.

De stranden liggen aan de zuid- en westkant, op twintig tot dertig minuten rijden, en zij zijn van wit kiezel of van donker zand. Er is een zoete rode wijn die alleen hier wordt gemaakt.

Wij hebben de afstanden, rijtijden en openingstijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Er komen alleen kleine schepen. De baai heeft een smalle monding.
• Het huis van Napoleon ligt op tien minuten klimmen; de villa op vijf kilometer.
• De stranden liggen aan de andere kant van het eiland, twintig tot dertig minuten rijden.
• Er staan reizen van drie en vijf nachten vanaf deze kust.
• Reken op klimmen. Zowel de forten als het stadshuis liggen boven de haven.
• Zoek ook op de tweede schrijfwijze van deze plaats; daar staat een apart record voor.