Cruises naar Palamos

Een vissershaven die de uitwijkhaven van Barcelona is geworden

Er komen 212 reizen langs in Palamós, aan de Costa Brava, honderdtwintig kilometer ten noordoosten van Barcelona.

Dat aantal is hoog voor een plaats van achttienduizend inwoners, en de reden staat in de lijst rederijen: Regent Seven Seas Cruises, Oceania Cruises, Windstar Cruises en Seabourn. Dit zijn vrijwel allemaal kleinere luxeschepen, en die kiezen deze haven bewust boven Barcelona.

Waarom: in Barcelona liggen op een drukke dag zes schepen tegelijk en staat er een rij voor elke bezienswaardigheid. Hier ligt er één, je stapt zo het stadje in, en de bezienswaardigheden van de streek liggen binnen een uur.

Wat er verder op dezelfde reizen staat is Barcelona, Civitavecchia, Livorno en Mallorca; dit is de westelijke Middellandse Zee.

De kade ligt aan de rand van het centrum en er wordt niet getenderd, behalve bij drukte.

De garnaal die een keurmerk heeft

Palamós leeft van de visserij en heeft één product waar het in heel Spanje om bekendstaat.

De gamba de Palamós is een rode garnaal die voor de kust op vijfhonderd tot negenhonderd meter diepte wordt gevangen, in een onderzeese canyon waar koud water opwelt. Dat trage, koude milieu maakt het vlees zoeter en steviger dan bij garnalen uit ondiep water.

Er is sinds 2013 een keurmerk met een genummerd label per kistje, ingevoerd omdat er elders garnalen als Palamós werden verkocht. De prijs op de veiling loopt op tot boven de honderd euro per kilo.

Die veiling kun je bijwonen. De vloot komt tussen vier en vijf uur 's middags binnen en de vangst wordt in de veilinghal per opbod verkocht, met een zaal die vanaf een galerij te bekijken is.

Naast de veiling zit een visserijmuseum in een pakhuis aan de kade, met de geschiedenis van de kurk- en de visserijhandel van dit stuk kust.

Wie de garnaal wil eten: dat kan aan de haven, en het is duur. Vraag naar de herkomst, want de naam wordt ook hier los gebruikt.

Wat er binnen een uur ligt

De reden dat deze haven werkt, is wat je vanaf hier kunt bereiken.

Girona ligt op vijfenveertig kilometer. Dat is een stad met een joodse wijk van smalle stegen die tot de best bewaarde van Europa hoort, een kathedraal met het breedste gotische schip ter wereld, en gekleurde huizen aan de rivier. De trappen bij de kathedraal zijn als decor in een televisieserie gebruikt en dat trekt sindsdien extra bezoek.

Figueres ligt op zestig kilometer, en daar staat het theater-museum van Salvador Dalí. Hij heeft het zelf ontworpen in het uitgebrande theater van zijn geboortestad, met een glazen koepel, eieren op het dak en een zaal die vanaf één punt een gezicht vormt; hij ligt eronder begraven.

Empúries ligt op dertig kilometer aan zee: een Griekse handelspost uit 575 voor Christus met daarnaast een Romeinse stad, met mozaïekvloeren en een forum, aan een strand.

Dichterbij liggen de dorpen van de Costa Brava zelf: Calella de Palafrugell en Llafranc met witte huizen om een baai, en Begur met een burcht op een heuvel.

Barcelona is met anderhalf uur rijden te doen en dat is een lange dag; als je reis Barcelona apart aandoet, sla het hier over.

Het pad langs de kliffen

Langs deze kust loopt een pad dat de camí de ronda heet en dat de moeite waard is als je niet in een bus wilt zitten.

Het is aangelegd voor de kustwacht om smokkel tegen te gaan en loopt over de rotsen van baai naar baai, soms met treden in de klif gehakt, soms over een strand.

Vanaf Palamós kun je in beide richtingen lopen. Naar het zuiden kom je bij La Fosca met een burchtruïne op een punt; naar het noorden loopt het naar Cala S'Alguer, een baai met vissershuisjes in kleuren die als beschermd dorpsgezicht geldt.

Reken op ongeveer een uur naar die tweede baai, met trappen en ongelijke stukken. Neem water mee en schoenen met profiel.

De kust heet niet voor niets de wilde kust: het is rots met dennen erop en kleine inhammen ertussen, en dat verschilt sterk van de vlakke stranden zuidelijker.

Zwemmen kan overal. Het water is helder en in september en oktober op zijn warmst, rond de drieëntwintig graden.

Kurk, en waarom deze streek daaraan verdiende

Achter de kust liggen kurkeikbossen, en die hebben de streek in de negentiende eeuw rijk gemaakt.

In Palafrugell, op tien kilometer, stonden de fabrieken waar de schors tot stoppen werd verwerkt. De schors wordt om de negen tot twaalf jaar van de boom gehaald zonder dat die doodgaat; de boom leeft er twee eeuwen mee.

Die stoppen gingen naar de wijnhuizen van Frankrijk en verder. In de fabrieken werd voorgelezen tijdens het werk, wat een geschoolde en politiek bewuste arbeidersklasse opleverde; er is een museum dat dat laat zien.

De schepen die de kurk uitvoerden namen op de terugweg hout en ijzer mee, en een deel van de reders bouwde er de huizen mee die je in de dorpen ziet.

Met de opkomst van de schroefdop is die bedrijfstak grotendeels verdwenen, al is er een opleving nu wijnhuizen weer op natuurkurk overstappen.

Wat er van over is zijn de bossen, die als landschap beschermd zijn, en de gebouwen aan de rand van Palafrugell.

Wanneer de schepen komen

Oktober telt 31 reizen, september 28 en april 24. Februari is met 4 de rustigste maand.

Dat volgt het seizoen in de westelijke Middellandse Zee, met een najaarspiek doordat de schepen dan tussen de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan verkassen.

Het weer is in de zomer zevenentwintig tot tweeëndertig graden en in het voor- en najaar achttien tot vijfentwintig. De winter is zacht en nat, met twaalf tot zestien graden.

In juli en augustus is de Costa Brava vol met Spaanse en Franse vakantiegangers. Buiten die maanden is het rustig en zijn de dorpen aangenaam.

Wat de aanloop kan verstoren is de tramuntana, een noordenwind die vanaf de Pyreneeën komt en die in deze hoek hard kan waaien. Bij die wind wordt er niet getenderd en soms niet afgemeerd.

De kade ligt op tien minuten lopen van het centrum, met een strand ernaast en een winkelstraat. De veiling en het museum zijn te belopen.

Voor Girona, Figueres en Empúries heb je een excursie of een auto nodig. Er stopt een bus in Palamós en er is een treinstation in Flaçà op twintig kilometer, dus zelf reizen kost tijd.