Cruises naar Nesna

Uitkijken op de Zeven Zusters

Er komen 558 reizen langs in Nesna en er vertrekt er geen enkele. De plaats ligt aan de monding van de Ranfjord, tegenover de bergrug die de Zeven Zusters heet.

Die zeven toppen zijn vanaf hier van opzij te zien, achter elkaar oplopend. Vanuit Sandnessjøen, een halve dag verderop, zie je ze van de andere kant; het is dezelfde rij bergen die twee keer op je route staat.

Nesna telt ongeveer zestienhonderd inwoners en is voor deze kust een gewoon dorp: een kade, een winkelstraat, houten huizen en een kerk uit 1880.

Alle 558 aanlopen zijn van Hurtigruten en duren tien tot veertien dagen. Het schip ligt hier heel kort; voor de meeste passagiers is dit een naam die wordt omgeroepen terwijl ze aan het ontbijt zitten.

Wat de moeite waard is, is het uitzicht vanaf het dek: eilanden, fjordarmen en de bergen erachter, in een gebied dat de Helgelandkust heet en dat bij Noren zelf als een van de mooiste van het land geldt.

Een dorp met een hogeschool

Dat er in een plaats van deze omvang een lerarenopleiding zit, is voor Noorwegen tekenend.

Die opleiding bestaat hier sinds 1918 en is een van de oudste van het land. Ze is er gekomen omdat er in Noord-Noorwegen structureel te weinig onderwijzers waren en het te ver was om ze in het zuiden te laten studeren.

Dat is een terugkerend patroon in dit land: voorzieningen worden bewust in kleine plaatsen gezet om de kust bewoond te houden. Zonder school, ziekenhuis of overheidsdienst loopt zo'n plaats leeg.

Rond 2019 is de opleiding grotendeels naar een grotere stad verplaatst, en daar is in de streek fel over gedebatteerd. Voor Nesna ging het niet om een gebouw maar om de vraag of het dorp een toekomst had.

Er is inmiddels weer onderwijs teruggekomen. Het geeft aan hoe fijnmazig het evenwicht op deze kust is.

Een berg met een gat, en nog een

Voor de kust ligt het eiland Tomma, met een berg van bijna zevenhonderd meter die vanaf zee als een piramide oprijst.

In dat massief zit een grot die dwars door de rots loopt, ontstaan zoals de doorboorde berg Torghatten verderop: uitgesleten op de waterlijn van een vroegere zeespiegel, en daarna met het opverende land omhooggekomen.

Deze kust zit vol met zulke gaten en grotten. Het gesteente is kalksteen en marmer, dat oplost in water, en de ijstijden hebben er in combinatie met de zee grillige vormen in achtergelaten.

Verderop ligt een van de langste grottenstelsels van Noord-Europa, met ondergrondse rivieren, bij Mo i Rana aan het einde van de fjord.

Op Tomma wordt bovendien aardbei geteeld, wat op deze breedtegraad ongewoon is; door het lange licht in de zomer worden ze uitzonderlijk zoet. Wij hebben de afstanden, reistijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar de poolcirkel ligt

Nesna ligt net onder de poolcirkel, en het schip passeert die lijn kort na vertrek.

Dat gebeurt op zesenzestig graden drieëndertig minuten, en er staat een witte globe op een eilandje langs de vaarweg om het te markeren. Het wordt aan boord omgeroepen.

Vanaf die lijn komt de zon minstens één dag per jaar niet onder en minstens één dag niet op. Op de lijn zelf gaat het om één dag; hoe verder noordelijk, hoe langer die perioden duren.

Voor Nesna zelf betekent het dat het hier in de zomer wekenlang niet echt donker wordt, ook al blijft de zon technisch net onder de horizon zakken. In de winter is het een paar uur licht.

Wie de globe wil zien, moet weten wanneer het schip er langsvaart; dat verschilt per richting en kan 's nachts vallen.

Aan boord hoort er een gebruik bij dat de rederij erin heeft gebracht: wie de lijn voor het eerst passeert, krijgt een lepel levertraan of ijs in de nek, afhankelijk van de vaarrichting. Het is folklore en geen oud zeemansgebruik.

Het hele jaar door

Januari telt 42 reizen, maart 39 en oktober 39. April telt er 19 en juni 19.

Die vlakke verdeling hoort bij de lijndienst die sinds 1893 elke dag van Bergen naar Kirkenes vaart en terug. Voor de dorpen langs deze kust is dat nog altijd vervoer en geen reis.

Dat merk je aan wie er opstapt: mensen met boodschappen, monteurs, scholieren. Op de kleinere haltes is het schip een veerboot met hutten.

In de zomer is het hier vijftien graden en de hele nacht licht; in de winter rond het vriespunt met een paar uur schemering, en met kans op noorderlicht.

Waar je op moet letten

• Het schip ligt hier heel kort; blijf aan dek voor het uitzicht.
• De Zeven Zusters zie je hier van opzij, en verderop van voren.
• De poolcirkel wordt vlakbij gepasseerd en omgeroepen.
• Dit is een gewoon dorp, geen bezienswaardigheid.
• Neem regenkleding mee; deze kust is nat.