Cruises naar Mystery Island

Een onbewoond eiland met een landingsbaan

Er komen 168 reizen langs bij Mystery Island, een eilandje voor de zuidkust van Aneityum in Vanuatu.

Het heet in het Bislama en bij de bewoners Inyeug, en het is nog geen kilometer lang. Er woont niemand, en dat is geen toeval: de bewoners van Aneityum beschouwen het als een plek waar geesten verblijven en overnachten er niet.

De rederijen zijn Carnival Cruise Line, Royal Caribbean International, Seabourn en Regent Seven Seas Cruises. De schepen die hier komen zijn Carnival Encounter, Anthem of the Seas, Carnival Splendor en Quantum of the Seas, en dat zijn grote schepen, wat voor zo'n plek ongewoon is.

Wat er verder op dezelfde reizen staat is Sydney, Australië, Brisbane, Noumea en Port Vila. Dit is een aanloop op de rondreizen van zeven tot tien nachten vanuit Sydney en Brisbane langs Vanuatu en Nieuw-Caledonië.

Er is geen kade. Het schip ligt voor anker in de baai en je gaat met een tender aan wal op het strand; bij deining kan die overtocht vervallen, en dat gebeurt hier regelmatig.

Wat je aantreft als je van boord komt

Wie hier komt met de verwachting van een dorp of een winkelstraat, moet die bijstellen. Er is zand, er is water, en er is een landingsbaan.

Die baan is in de Tweede Wereldoorlog door de Amerikanen aangelegd toen Vanuatu, toen nog de Nieuwe Hebriden, als achterland van de gevechten bij de Salomonseilanden diende. De strook gras ligt er nog en wordt af en toe gebruikt door kleine vliegtuigen.

Op cruisedagen steken de bewoners van Aneityum over met boten. Ze zetten kramen op met houtsnijwerk, schelpen en fruit, bakken vis, en verhuren snorkeluitrusting. Als het schip vertrekt, gaat alles weer mee terug.

Het strand loopt rond het hele eilandje en is in een half uur te belopen. Aan de kant waar het schip ligt is het water ondiep en helder; aan de andere kant is er meer golfslag.

Er is schaduw onder de bomen langs de rand, en er is geen enkele voorziening: geen elektriciteit, geen leidingwater, geen wifi, geen pinautomaat. Wie iets wil kopen, heeft contant geld nodig.

Dat is voor een deel van de bezoekers precies de aantrekkingskracht en voor een ander deel een tegenvaller. Weet vooraf tot welke groep je hoort.

Het water

De reden om hier van boord te gaan ligt onder de oppervlakte.

Rond het eiland ligt een koraalrif dat vanaf het strand in te zwemmen is. Er zwemmen papegaaivissen, koraalduivels, doktersvissen en soms zeeschildpadden, en op sommige plekken zie je de kleuren al met je hoofd boven water.

Neem je eigen snorkeluitrusting mee als je die hebt; wat er te huur is, is beperkt en de kwaliteit wisselt.

Wat je hier niet moet doen: op het koraal staan. Het is levend en het breekt, en de snijwonden die je eraan oploopt ontsteken in dit klimaat snel. Waterschoenen zijn geen overbodige luxe.

Er varen ook glasbodemboten en er worden kanotochten aangeboden, opgezet door de bewoners van Aneityum.

De zon is hier bijzonder fel en er is nauwelijks beschutting op het water. Zonnebrand op minerale basis is de verstandige keuze, want de gewone middelen tasten het koraal aan.

Aneityum, het eiland ernaast

Het eiland waar de mensen vandaan komen ligt op een paar honderd meter en is de moeite van het weten waard.

Aneityum is met ruim honderdvijftig vierkante kilometer het zuidelijkste bewoonde eiland van Vanuatu en heeft rond de duizend inwoners, verspreid over enkele dorpen. Het is vulkanisch, bergachtig tot achthonderd meter, en begroeid met regenwoud.

De bevolking is in de negentiende eeuw ineengestort. Waar er rond 1830 naar schatting drie- tot vierduizend mensen woonden, waren er aan het einde van die eeuw nog een paar honderd over; mazelen en andere ingevoerde ziekten hebben dat gedaan, en de sandelhouthandel bracht ze mee.

De inkomsten uit de cruisebezoeken zijn voor de gemeenschap aanzienlijk. Het geld wordt gedeeld en gaat onder meer naar de school en de watervoorziening; een aanloop die vervalt is hier dus meer dan een gemiste dag.

Er wordt Bislama gesproken, een creooltaal op Engelse woordbasis die in heel Vanuatu als omgangstaal dient, naast ruim honderd eigen talen. Voor een land van driehonderdduizend inwoners is dat de hoogste taaldichtheid ter wereld.

Wie de gelegenheid krijgt om met de kraamhouders te praten, hoort dat verhaal uit de eerste hand, en dat is meer waard dan de meeste excursies die verderop worden verkocht.

Wanneer de schepen komen

Er zijn 12 maanden met aanlopen, met januari als drukste maand.

Dat januari bovenaan staat komt door het Australische zomerseizoen: dan varen de rondreizen vanuit Sydney en Brisbane, en die leveren vrijwel alle bezoeken hier.

Het klimaat kent geen koude maanden: het is het hele jaar vierentwintig tot dertig graden, met zeewater van vijfentwintig tot achtentwintig.

Van november tot april is het natte seizoen, met hogere luchtvochtigheid en met kans op cyclonen. Vanuatu ligt in een van de meest door stormen getroffen gebieden ter wereld, en in die maanden kan een aanloop vervallen of verschuiven.

Van mei tot oktober is het droger en waait de passaat. Dat is de aangenaamste periode, al is er dan minder aanbod.

Het grootste voorbehoud bij deze bestemming is niet het seizoen maar de zee. Omdat er getenderd moet worden en er geen beschutte kade is, wordt hier vaker dan gemiddeld doorgevaren zonder aan wal te gaan. Reken erop dat de dag pas de ochtend zelf zeker is.