Cruises vanuit Monte Carlo

Een land van twee vierkante kilometer

Er komen 279 reizen langs in Monte Carlo en er vertrekken er 34. Je legt hier aan in een zelfstandig land dat kleiner is dan de meeste Nederlandse dorpen.

Monaco beslaat ongeveer twee vierkante kilometer en is na Vaticaanstad de kleinste staat ter wereld. Er wonen ongeveer achtendertigduizend mensen, wat het tegelijk het dichtstbevolkte land maakt.

Je loopt er in een half uur doorheen, al gaat dat omhoog en omlaag. Er zijn openbare liften en roltrappen die de niveaus verbinden, en die zijn gratis; zonder die liften is het klimmen.

Monte Carlo is niet de naam van het land maar van één wijk, die met het casino. De vorst woont in Monaco-Ville, op de rots aan de andere kant van de haven.

Het land is bovendien groter dan het was: ongeveer een vijfde van het grondgebied is op zee gewonnen, en er is in 2024 opnieuw een wijk op aangeplempte grond geopend.

Een casino dat het land heeft gered

Dat er hier een casino staat is geen kwestie van weelde maar van bijna-faillissement.

In 1861 raakte Monaco de gemeenten Menton en Roquebrune kwijt, die zich hadden afgescheiden. Daarmee verloor het in één klap ongeveer vijfennegentig procent van zijn grondgebied en het grootste deel van zijn inkomsten uit citroenen en olijven.

Wat restte was een rots zonder economie. De vorstin liet daarom een speelbank bouwen op een kale helling, want gokken was in Frankrijk en Italië verboden en er was dus een markt.

Het liep aanvankelijk slecht, tot een Duitse ondernemer het overnam, er een hotel en een opera bij bouwde en de spoorlijn liet doortrekken. Daarna ging het hard.

In 1869 waren de opbrengsten zo groot dat de inkomstenbelasting kon worden afgeschaft. Die is nooit teruggekomen, en dat is de reden dat hier wonen aantrekkelijk is.

De inwoners mogen er zelf niet spelen

Er zit een merkwaardigheid aan die belastingvrijdom vast.

Monegasken, de ongeveer negenduizend mensen met de nationaliteit van dit land, betalen geen inkomstenbelasting. Zij mogen echter niet in het casino spelen; bij de ingang wordt naar een identiteitsbewijs gevraagd.

Dat is bij de oprichting zo geregeld. De gedachte was dat het geld van vreemden moest komen en dat de eigen bevolking niet aan de tafels geruïneerd mocht raken.

Bezoekers mogen wel naar binnen, met een toegangsprijs voor de speelzalen en een kledingvoorschrift. De hal en het café zijn zonder meer te bekijken.

Wat er staat is een gebouw uit 1863, uitgebreid door de architect van de opera van Parijs, met een concertzaal ernaast. Wij hebben de openingstijden, tarieven en kledingregels niet ter plaatse gecontroleerd.

Monniken op het wapen

De familie die hier regeert doet dat sinds 1297, en het wapenschild vertelt hoe ze is begonnen.

Op dat schild staan twee monniken met een zwaard in de hand. Volgens de overlevering nam François Grimaldi in januari 1297 de vesting in door zich als franciscaan te vermommen, om onderdak te vragen en binnen zijn wapen te trekken.

De Grimaldi's regeren sindsdien, met onderbrekingen, en dat maakt hen tot een van de langst regerende vorstenhuizen van Europa. Het paleis op de rots is deels te bezoeken en er is dagelijks een wachtwisseling.

Op dezelfde rots staat het oceanografisch museum, in 1910 geopend door vorst Albert I, die zelf zeeonderzoeker was en tientallen expedities heeft gefinancierd. Jacques Cousteau is er dertig jaar directeur geweest.

Het gebouw hangt aan de zeekant tachtig meter boven het water aan de klifrand. Binnen zitten aquaria en de skeletten en instrumenten van die vroege expedities.

Een circuit dat door de stad loopt

Als je hier in het voorjaar aanlegt, sta je mogelijk op het circuit.

De Grand Prix wordt sinds 1929 verreden over gewone straten: langs de haven, door de tunnel onder het hotel en over de bocht bij het casino. Er is geen permanent circuit; de vangrails en tribunes worden elk jaar opgebouwd en weer weggehaald.

Dat opbouwen begint ruim een maand van tevoren. In april en mei staat een groot deel van de haven daardoor vol met stellages, en dat beperkt wat je kunt zien.

De baan is de langzaamste en de nauwste van het hele kampioenschap, en inhalen is er vrijwel onmogelijk. Buiten het raceweekend kun je de ronde gewoon lopen; het is ongeveer drieëneenhalve kilometer.

Rond de haven liggen jachten waarvan de grootste langer zijn dan de kade breed is. Dat hoort bij het beeld en het is de reden dat veel mensen hier komen kijken.

Nazomer, en kleine schepen

September telt 58 reizen, juni 43 en oktober 39. In februari komt hier 1 reis langs, in januari 2 en in maart 5.

De rederijen die hier komen zijn opvallend: het zijn vrijwel allemaal luxelijnen met kleine schepen. Dat heeft een praktische kant, want de haven is klein, en een commerciële kant, want dit is een dure bestemming.

Dat is aan de prijs te zien: de goedkoopste reis begint bij €3.290 per persoon, ruim boven wat een gewone reis in de Middellandse Zee kost.

94 van de 279 reizen duren vijftien dagen of langer en 90 tien tot veertien. Ze vertrekken uit Barcelona (84), Civitavecchia (74) en Monte Carlo zelf (30).

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Kotor, Portofino, Malta en Dubrovnik, met Livorno op 129 en Portofino op 121. De rederijen zijn Seabourn, Silversea Cruises, Explora Journeys en Hapag-Lloyd Cruises met schepen als Seabourn Ovation, Silver Ray, Silver Dawn en Explora 1.

Waar je op moet letten

• Grote schepen liggen voor anker; je gaat met een tender.
• Gebruik de openbare liften; anders is het flink klimmen.
• Het casino heeft een kledingvoorschrift en een toegangsprijs.
• In april en mei staat de haven vol stellages voor de race.
• Monaco is duur, ook een koffie aan de haven.