Cruises vanuit Maceio

Groen water achter een rif

Er komen 241 reizen langs in Maceió, de hoofdstad van de deelstaat Alagoas in het noordoosten van Brazilië.

Waar deze kust om bekendstaat is de kleur van het water. Voor de stad ligt een koraalrif dat de golven breekt; daarachter staat ondiep water dat bij eb in poelen achterblijft en dat naar groen trekt.

Bij Pajuçara, aan de boulevard, varen vlotten met een zeil je bij laag water naar die poelen, waar je tot je middel staat en tussen de rifvissen snorkelt. Die vlotten heten jangadas en zijn hetzelfde type dat hier al eeuwen wordt gebruikt om te vissen.

De rederijen zijn MSC Cruises en Costa Cruises. Wat er verder op dezelfde reizen staat is Salvador, Rio de Janeiro, Santos en Búzios.

Er wonen ongeveer een miljoen mensen in de stad. De haven ligt aan de zuidkant, op een kwartier rijden van de stranden.

De stranden ten noorden van de stad

Wie verder wil dan de boulevard, rijdt de kustweg op naar het noorden.

Op vijfendertig kilometer ligt Praia do Francês, met breed zand en met golven aan de ene kant van het rif en stil water aan de andere. Daar staan strandtenten waar vis en garnalen worden gebakken.

Iets verder liggen Barra de São Miguel en de baai van Gunga, waar een rivier in zee uitkomt en waar het strand tussen kliffen met kokospalmen ligt. Dat is de plek van de ansichtkaarten en het is een uur rijden.

Ten noorden van de stad ligt de kust die de Costa dos Corais heet, met een rif dat honderdveertig kilometer doorloopt: het grootste aaneengesloten rif van de zuidelijke Atlantische Oceaan.

Daar, bij Maragogi op honderdvijftig kilometer, liggen de galés: rifpoelen op zes kilometer uit de kust waar boten heen varen en waar het water helder is. Dat is te ver voor een havendag.

Wat wel past is Praia do Gunga of Francês, met een boottocht op de lagune erbij.

Een koloniaal stadje aan de lagune

Op vijfendertig kilometer ligt Marechal Deodoro, de oude hoofdstad van de provincie, aan de lagune Mundaú.

Daar staat een klooster uit 1684 met een kerk in barokstijl en met een kloostertuin, en er staan huizen uit de zeventiende en achttiende eeuw langs de straten. Het is het oudste stadje van de deelstaat.

Het is genoemd naar Manuel Deodoro da Fonseca, die hier in 1827 is geboren en die in 1889 de Braziliaanse republiek uitriep en de eerste president werd. Zijn geboortehuis is museum.

Op de lagune varen boten tussen de eilandjes door en er wordt gevist met netten vanaf kano's. Er wordt kant gemaakt met de naald, een ambacht dat hier van de Portugezen is overgenomen en dat nog in de dorpen wordt beoefend.

Wat je hier eet is sururu, een kleine mossel uit de lagune, in een stoofpot met kokosmelk en koriander. Dat is het gerecht van Alagoas.

Die lagune staat er ook om een minder aangename reden. Sinds 2018 is een deel van de stad Maceió onbewoonbaar geworden door bodemverzakking boven oude zoutmijnen; hele wijken zijn ontruimd en tientallen duizenden mensen zijn verhuisd. Het is een van de grootste stedelijke ontruimingen in Brazilië ooit.

Suikerriet, en wat dat heeft achtergelaten

Alagoas is een van de armste deelstaten van Brazilië en dat heeft met suiker te maken.

Het achterland is sinds de zestiende eeuw op suikerriet gezet, eerst met tot slaaf gemaakte arbeid uit Afrika en na 1888 met dagloners. De grond bleef in handen van een klein aantal families, en die verhouding is er nog.

Dat verleden zit in de cultuur van de streek. Hier ligt Palmares, waar in de zeventiende eeuw een quilombo bestond: een gemeenschap van gevluchte tot slaaf gemaakte mensen die zich decennialang tegen Portugese en Nederlandse expedities heeft verdedigd en die op het hoogtepunt tienduizenden inwoners telde.

De leider daarvan, Zumbi, is in 1695 gedood; de datum van zijn dood, 20 november, is in Brazilië een nationale feestdag geworden. Er staat een gedenkpark op de Serra da Barriga, op honderdvijftig kilometer.

De Nederlandse betrokkenheid is er ook: tussen 1630 en 1654 was dit deel van Brazilië in handen van de West-Indische Compagnie, en de expedities tegen Palmares zijn deels door haar uitgevoerd.

Wat je daarvan in Maceió ziet is weinig. Wat je wel ziet is een stad die uit twee delen bestaat: de boulevard met hoogbouw en de wijken erachter.

Wat je aan wal moet weten

Dit is een aanloop waar de gewone Braziliaanse voorzorg geldt.

Blijf op de boulevard en op de stranden die in de excursies staan, neem een taxi of een app in plaats van te lopen buiten de drukke straten, en draag geen sieraden of een telefoon los in de hand.

De munt is de real en pinnen kan overal; op het strand is contant geld handig. De prijzen zijn naar Nederlandse maatstaven laag.

De taal is Portugees. Engels wordt buiten de hotels weinig gesproken en met Spaans kom je er niet.

De zon is hier scherp: Maceió ligt op tien graden zuiderbreedte en de zon staat er in de zomer vrijwel loodrecht. Smeer in en zoek tussen elf en drie schaduw.

Er zijn haaienincidenten geweest langs deze kust, met name bij Recife verderop. In Maceió breekt het rif de zee en is zwemmen achter het rif veilig; houd je aan de vlaggen en aan wat er wordt aangegeven.

Wanneer de schepen komen

Maart telt 54 reizen, november 43 en april 30. Van mei tot en met september komt hier niets langs.

Dat is het Braziliaanse seizoen: de schepen liggen van november tot april voor deze kust en gaan daarna terug naar Europa. De maartpiek komt van de reizen die aan het einde van het seizoen de oversteek maken.

Het weer is het hele jaar zesentwintig tot dertig graden. Het regenseizoen valt hier van april tot juli, wat afwijkt van de rest van Brazilië; van september tot maart is het droog.

De zee is drieëntwintig tot achtentwintig graden en het waait er bijna altijd, wat het draaglijk houdt.

De haven is een vrachthaven met een aparte cruisekade en er wordt niet getenderd. Er staat een tent met kraampjes en taxi's.

Spreek de taxiprijs vooraf af of gebruik een app. Naar de boulevard is het een kwartier en naar Gunga een uur.

Wie weinig tijd heeft, doet Pajuçara: de vlotten naar de rifpoelen liggen aan de boulevard en de tocht duurt anderhalf uur. Kijk wel naar het getij, want bij hoog water staan de poelen onder water en is er niets te zien.