Hier is Nederland vierentwintig jaar de baas geweest

Er komen 31 reizen langs in Recife en er vertrekt er geen enkele. De coordinaten kloppen tot op anderhalve kilometer.

Voor een Nederlandse bezoeker is dit een van de merkwaardigste havens in dit bestand. Van 1630 tot 1654 was deze stad de hoofdstad van Nederlands-Brazilie, en zij is in die jaren grotendeels door Nederlanders aangelegd.

De bestuurder die daarheen werd gestuurd liet op het eiland naast de oude stad een nieuwe stad bouwen met grachten, bruggen en rechte straten, naar het voorbeeld van thuis. Hij nam schilders en geleerden mee, en de honderden schilderijen en tekeningen die zij maakten zijn de oudste betrouwbare afbeeldingen van Brazilie die er zijn.

Hij liet ook godsdienstvrijheid toe, en dat had een gevolg dat verder reikte dan deze stad. In 1636 is hier de eerste synagoge van het hele Amerikaanse werelddeel gebouwd; het gebouw is teruggevonden en is nu een museum.

Toen de Nederlanders in 1654 vertrokken, moest die gemeenschap mee. Een deel van hen kwam via een omweg terecht in Nieuw-Amsterdam en heeft daar de eerste Joodse gemeenschap van wat later New York werd gesticht.

Vijfentwintig reizen dragen de westelijke Middellandse Zee

Bij vijfentwintig van de eenenveertig reizen staat de westelijke Middellandse Zee als vaargebied, en op een Braziliaanse haven ziet dat er verkeerd uit.

Wij hebben ze nagelopen en het beeld is gemengd. Achttien van die vijfentwintig doen werkelijk een haven in Zuid-Europa of Marokko aan: tien komen langs Barcelona en elf langs Gran Canaria, en dat zijn oversteken tussen Europa en Zuid-Amerika.

Blijven er zeven over die daar niet komen. Die kunnen wij niet aan een bronrecord toeschrijven; van de buurhavens haalt er geen enkele honderd procent zonder deze pagina.

Dat is dus hetzelfde beeld als bij Acajutla en Isla Parida: het etiket klopt op de meeste reizen en op een handvol niet. Wij noemen dat aantal liever dan het weg te laten.

Praktisch: kijk naar de vertrekhaven. Acht reizen beginnen in Miami, zeven in Rio de Janeiro en vijf in Buenos Aires; wie in Zuid-Amerika begint en daar eindigt, komt niet in de Middellandse Zee.

De stad op het water en het stadje op de heuvel

Deze stad is gebouwd op een reeks eilanden in de monding van twee rivieren, met bruggen ertussen.

Dat levert een binnenstad op die vanaf het water het best te zien is, met pakhuizen aan de kade en een straat met huizen in oker, blauw en roze die als uitgaansbuurt is opgeknapt. Dat is de kern van de stad die de Nederlanders hebben aangelegd.

Op zes kilometer noordwaarts ligt een tweede stad op een heuvel, die ouder is en die de Nederlanders in 1631 in brand hebben gestoken. Wat daar staat is daarna herbouwd: twintig kerken en kloosters uit de zeventiende en achttiende eeuw, tussen huizen met witte muren en gekleurde kozijnen.

Die staat sinds 1982 op de werelderfgoedlijst en het is de mooiste van de twee. Er is uitzicht over de kust en er zijn ateliers en werkplaatsen in de oude huizen.

Reken op een halve dag met de rit erbij. De weg ertussen is kort maar het verkeer is druk.

Waarom je hier niet in zee gaat

Er is bij deze stad iets waarover een reisgids vaak zwijgt en dat je moet weten.

Langs de kust ligt een zandsteenrif dat aan de stad haar naam heeft gegeven en dat bij eb droogvalt. Achter dat rif is het water rustig, en dat lijkt uitnodigend.

Sinds 1992 vinden er op dit stuk kust echter regelmatig haaienaanvallen plaats, met tientallen dodelijke gevallen. Onderzoekers brengen dat in verband met de aanleg van een grote haven vijftig kilometer zuidelijker, waardoor de trekroutes van stierhaaien zijn verlegd.

Er staan waarschuwingsborden en er geldt op delen van het strand een zwemverbod. Blijf achter het rif in het ondiepe deel en ga niet bij zonsopgang of zonsondergang het water in.

Dat is geen reden om weg te blijven, wel om je aan de borden te houden. De stranden verderop en de baaien bij het stadje op de heuvel hebben dat probleem niet in dezelfde mate.

Zeven maanden, en januari draagt vier op de tien

Er wordt 6 maanden per jaar aangelegd. januari telt zeventien aanlopen, april tien, maart vijf en november vier.

Van mei tot en met september komt er niets. Dat is hier de natte tijd, en het valt samen met het seizoen waarin de schepen op het noordelijk halfrond varen.

Bij elf van de eenenveertig reizen ontbreekt het bedrag. De prijzen lopen van twaalfhonderdnegentien euro tot veertigduizend zeshonderdachtentwintig euro.

Dat laagste bedrag hoort bij een deel van een oversteek en het is voor deze afstand laag. De rederijen die hier aanleggen zijn Seabourn, Costa Cruises, Regent Seven Seas Cruises en Azamara Cruises, en dat zijn er acht zonder duidelijke grootste.

De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Rio de Janeiro, Montevideo, Buenos Aires en Salvadore de Bahia. Wij hebben de afstanden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Houd je aan de zwemverboden op het stadsstrand. Dat is hier geen formaliteit.
• Het stadje op de heuvel is de mooiste van de twee; reken op een halve dag.
• De synagoge uit 1636 ligt in de benedenstad en is te belopen.
• De westelijke Middellandse Zee klopt bij achttien van de vijfentwintig reizen.
• Van mei tot en met september komt hier niets.
• Bij ruim een kwart van de reizen ontbreekt de prijs.