Cruises vanuit Luderitz

Een Duits stadje tussen de duinen

Er komen 46 reizen langs in Luderitz en er vertrekt er geen enkele. De coordinaten kloppen en aan dit record is niets mis.

Wat je hier aantreft is een stadje van een paar duizend inwoners op een rotspunt, met de Namibwoestijn aan de ene kant en de koude Atlantische Oceaan aan de andere. Er groeit vrijwel niets.

De huizen zijn Duits. Er staan panden in jugendstil en in de stijl van een Duitse badplaats rond 1900, met erkers, torentjes en houtwerk, boven op kale rotsen. Dat komt doordat deze plaats in 1883 door een koopman uit Bremen is gekocht en het eerste Duitse gebied in Afrika werd.

De kerk op de hoogste rots is in 1912 gebouwd met glas-in-loodramen die door de Duitse keizer zijn geschonken. Vanaf het kerkhof kijk je over het stadje en de baai.

Alles ligt binnen twintig minuten lopen van de kade. Je hebt hier voor de stad zelf geen excursie nodig.

Het dorp dat door het zand is ingenomen

Op tien kilometer landinwaarts ligt de plek waar de meeste bezoekers voor komen.

In 1908 vond een spoorwegarbeider hier een diamant in het zand. Binnen enkele jaren stond er in de woestijn een dorp met een balzaal, een school, een ziekenhuis met het eerste rontgenapparaat van het zuidelijk halfrond, een ijsfabriek en een tramlijn.

Het water kwam per schip uit Kaapstad. Het geld kwam uit de grond: in de eerste jaren werd hier zoveel gevonden dat mensen op hun knieen in het maanlicht zochten, omdat de stenen dan glinsterden.

Toen er verder naar het zuiden rijkere velden werden gevonden, liep het dorp leeg. In 1956 vertrok de laatste bewoner en sindsdien komt het zand door de deuren naar binnen.

Wat er staat zijn huizen met kamers die tot halverwege de ramen vol duinzand staan, met het behang er nog op. Je hebt een vergunning nodig om er te komen, want het gebied is nog altijd niet vrij toegankelijk.

Het verboden gebied

Dat laatste heeft een reden die groter is dan dat ene dorp.

De Duitse overheid heeft in 1908 de hele kuststrook ten zuiden hiervan tot gesloten gebied verklaard om het diamantdelven te beschermen. Dat gebied beslaat ruim zesentwintigduizend vierkante kilometer, en het is sindsdien vrijwel onafgebroken gesloten gebleven.

Ruim een eeuw zonder mensen heeft er een landschap achtergelaten dat vrijwel ongestoord is, met eigen planten en met dieren die er nergens anders zo voorkomen. Het is inmiddels als nationaal park aangewezen, maar het grootste deel blijft dicht.

Er lopen scheepswrakken op die kust die nooit zijn geborgen, en er zijn spookdorpen waar niemand komt. Wie er wil kijken, kan dat alleen met een vergunning en met een gids.

Voor jou betekent het dat de excursies hier vastliggen: je gaat naar het dorp, naar de baai of naar de zeehonden, en verder niet.

Wat hier in 1905 is gebeurd

In de haven ligt een schiereiland dat vroeger een eiland was, en daar hoort een deel van de geschiedenis bij dat op de meeste reisbeschrijvingen ontbreekt.

Tussen 1904 en 1908 heeft het Duitse koloniale leger een oorlog gevoerd tegen de Herero en de Nama, waarbij een groot deel van beide volken is omgekomen. Op dat eiland stond van 1905 tot 1907 een kamp waar duizenden gevangenen zijn gestorven aan honger, kou en dwangarbeid.

Duitsland heeft die gebeurtenissen in 2021 formeel als genocide erkend. Er staat op het schiereiland een gedenkteken, en er ligt daarnaast een camping.

Wij noemen dit omdat het bij deze haven hoort en omdat je er langsvaart als je binnenkomt. Wat je ermee doet is aan jou; wij vinden dat je het moet weten.

In het stadje is een klein museum dat zowel over de diamanten als over die periode gaat. Wij hebben de openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Pinguins, zeehonden en de hardste wind van de kust

Op tweeentwintig kilometer ligt een landtong waar in 1488 een Portugese zeevaarder een stenen kruis heeft neergezet toen hij als eerste Europeaan zo ver zuidelijk kwam.

Er staat nu een kopie; het origineel is in de negentiende eeuw meegenomen. Beneden aan de rotsen ligt een kolonie pelsrobben van duizenden dieren, en op een eilandje in de baai zit een kolonie brilpinguins.

Die dieren zitten hier om dezelfde reden als de mist: er loopt een koude stroom langs deze kust die het water vol voedsel duwt. Het is hier daardoor zelden warm, ook midden in de zomer niet, en het waait vrijwel altijd.

Die wind is zo betrouwbaar dat er buiten de stad een kanaal is gegraven waar snelheidsrecords met zeilplanken worden gevestigd. Neem een jas mee, ook in januari.

Er wordt 8 maanden per jaar aangelegd. maart telt elf aanlopen, oktober negen, januari acht en mei zeven; in augustus, september en december komt er niets. De rederijen die hier aanleggen zijn Seabourn, AIDA, Silversea Cruises en Holland America Line. Zestien reizen beginnen in Kaapstad; de havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Walvisbaai, Namibië, Kaapstad, Zuid-Afrika, Dakar, Senegal en Lissabon. Bij tien reizen ontbreekt het bedrag en de prijzen lopen van dertienhonderdvijfenveertig euro tot achtenzestigduizend honderdnegenennegentig euro.

Waar je op moet letten

• Het spookdorp vraagt een vergunning; dat regel je via een excursie of vooraf.
• Het stadje zelf is te voet te doen binnen twintig minuten vanaf de kade.
• Het is hier vrijwel altijd koud en winderig, ook in de zomer.
• De pinguins en zeehonden liggen tweeentwintig kilometer verderop; reken op een halve dag.
• In augustus, september en december komt hier niets.
• Het schiereiland in de haven heeft een zware geschiedenis; er staat een gedenkteken.