Cruises vanuit Efeze

Je komt hier voor een stad die vijf kilometer landinwaarts ligt

Er komen 1.667 reizen langs in Kusadasi en er vertrekken er 206. Vrijwel iedereen die hier van boord stapt gaat naar dezelfde plek, en die ligt niet aan zee.

Efeze was in de oudheid een van de grootste steden van de Middellandse Zee en een havenstad. Die haven is dichtgeslibd door het zand dat de rivier de Kleine Meander aanvoerde, en de kustlijn is in de loop van eeuwen kilometers opgeschoven. Wat toen aan het water lag, ligt nu in het binnenland.

Dat is precies de reden dat schepen hier in Kusadasi liggen en niet bij Efeze zelf: de moderne haven is de vervanger van de antieke. Vanaf de kade is het ongeveer twintig kilometer naar de opgraving, en dat is een rit van een half uur.

Wat er te zien is, is de moeite waard. De bibliotheek van Celsus met zijn gereconstrueerde gevel, een theater voor naar schatting vijfentwintigduizend mensen, en straten met marmeren bestrating waar je gewoon overheen loopt. Van de tempel van Artemis, een van de zeven wereldwonderen, staat nog één zuil overeind.

Dit is ook een echte vertrekhaven, en dat is voor Turkije uitzonderlijk

De 206 afvaarten hier zijn geen restje. Het aanbod valt uiteen in Tot 5 dagen (156), 6 tot 9 dagen (47) en 15 dagen of langer (3), en dat eerste getal is het interessante: ruim honderd reizen van hooguit vijf dagen.

De rederijen die hier vertrekken zijn Celestyal Cruises en MSC Cruises, met schepen als Celestyal Discovery, Celestyal Journey, MSC Divina en MSC Splendida. Celestyal is een Griekse rederij die korte rondjes vaart langs de Cycladen en de Turkse kust, en Kusadasi is daarvoor een van de vaste opstapplaatsen naast Piraeus.

De goedkoopste afvaart begint bij €319 per persoon. Voor drie of vier dagen varen langs Mykonos, Santorini en Patmos is dat een lage instap, en het verklaart waarom deze reizen vooral bij Grieken en Turken zelf populair zijn.

Voor een Nederlandse reiziger is de vraag vooral of de vlucht past. Kusadasi ligt op ongeveer een uur rijden van de luchthaven van Izmir, en dat is een kortere transfer dan menig mediterrane vertrekhaven vraagt.

Wie hier langskomt, en waarvandaan

De rederijen die hier aanleggen zijn Celestyal met 308 reizen, MSC met 271 en Princess met 243. Dat zijn drie heel verschillende partijen, en dat maakt deze haven minder eenzijdig dan Corfu, waar MSC 39 procent voor zijn rekening neemt.

Van de reizen die hier langskomen vertrekken er 475 uit Piraeus, 190 uit Civitavecchia, 112 uit Barcelona en 108 uit Istanbul.

De reisduur is opvallend gelijk verdeeld: 852 reizen duren negen dagen of korter, 371 tien tot veertien dagen en 362 langer dan veertien dagen. Bij de meeste havens zit er een duidelijk zwaartepunt in; hier niet.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Mykonos, Santorini, Patmos en Athene (Lavrion). Wie ook Rhodos wil zien, moet daar apart op letten: dat eiland staat op aanzienlijk minder routes.

September en oktober zijn hier het drukst

De drukste maand is oktober met 297 reizen, gevolgd door oktober met 261 en augustus met 212. December telt er 7 en februari 11.

Dat het najaar boven de hoogzomer uitkomt heeft hier een praktische reden die verder gaat dan het weer. Efeze is een opgraving zonder schaduw, met marmer dat de warmte weerkaatst, en in augustus loopt het er tegen de veertig graden. In oktober is het rond de vijfentwintig.

Wie in de zomer aanlegt, doet er verstandig aan de vroegste excursie te nemen en water mee te nemen. De opgraving is groot en je legt er al gauw enkele kilometers af, grotendeels in de zon.

Van december tot maart is het hier stil, al ligt de haven niet volledig dicht: er komen dan nog enkele tientallen reizen per maand langs, vooral de langere rondreizen.

Wat een dag hier verder oplevert

De cruisekade ligt in het centrum van Kusadasi, en dat is voor een haven van dit formaat ongebruikelijk dichtbij. Je loopt zo de stad in.

Dat betekent ook dat je niet verplicht bent naar Efeze te gaan. De bazaar begint direct achter de kade, en het Güvercinada, het duiveneiland met een Byzantijns fort, ligt aan een dam op loopafstand.

Naast Efeze liggen er nog twee dingen in de buurt. Het Huis van de Maagd Maria op de berg Bülbül wordt door de katholieke kerk erkend als bedevaartsoord, en het Efeze-museum in Selcuk bewaart de vondsten uit de opgraving, waaronder de Artemis-beelden.

Verder weg ligt Pamukkale, met de witte kalkterrassen. Dat is drie uur rijden enkele reis en dus geen dagtocht die bij een normale aanlegtijd past; wie het aanbiedt, rekent op een zeer lange dag.

Praktisch: Turkije is geen EU-land, dus je verlaat hier het gebied waar de rest van je route ligt. Wat er voor jouw paspoort geldt, staat bij je rederij en bij de Nederlandse overheid, en dat is leidend. Er wordt in lira gerekend, maar rond de haven worden euro's doorgaans ook aangenomen. Welke ligplaats je krijgt staat op je reisbescheiden. Wij hebben de afstanden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Efeze ligt twintig kilometer landinwaarts. De antieke haven is dichtgeslibd; reken op een half uur rijden en een halve dag.
• Hier vertrekt ook iets. 206 afvaarten, waarvan ruim honderd van hooguit vijf dagen, vanaf €319.
• Ga niet in augustus naar de opgraving als je kunt kiezen. Geen schaduw, marmer en veertig graden.
• De kade ligt in het centrum, dus een dag zonder excursie kan hier prima.
• Je verlaat de EU. Controleer de toegangsregels bij je rederij voordat je boekt.