Cruises naar Kanazawa

De stad die de oorlog ongeschonden doorkwam

Er komen 133 reizen langs in Kanazawa, aan de Japanse Zee halverwege de westkust van Honshu.

Kanazawa is een van de weinige grote Japanse steden die in de Tweede Wereldoorlog niet is gebombardeerd. Er stond geen zware industrie en er lag geen doelwit, en daardoor staan hier hele wijken uit de Edo-periode nog overeind: houten huizen, smalle straten en muren van aarde.

De rederijen zijn Seabourn, Princess Cruises, Silversea Cruises en Holland America Line. Wat er verder op dezelfde reizen staat is Busan, Zuid-Korea, Tokyo, Japan, Hakodate, Japan en Aomori, Japan; dit is een aanloop op de routes tussen Japan, Korea en Zuidoost-Azië.

De cruisekade ligt in de haven van Kanazawa, op een kwartier rijden van het centrum. De stad heeft een half miljoen inwoners.

Wat deze plek zijn rijkdom gaf, was rijst. De streek Kaga was het welvarendste leengoed van Japan na dat van de shogun zelf, en die welvaart is in kunst en tuinen gestoken in plaats van in wapens; dat was ook een politieke keuze, want een heer die geld aan theeceremonies uitgaf, gold als ongevaarlijk.

Kenroku-en

De tuin van Kanazawa geldt als een van de drie mooiste van Japan, en dat is geen reclamezin maar een indeling die in de negentiende eeuw is gemaakt.

De naam betekent tuin van de zes eigenschappen: ruimte en afzondering, kunstmatigheid en ouderdom, water en uitzicht. Volgens de Chinese leer waar dat vandaan komt, sluiten die zes elkaar paarsgewijs uit, en een tuin die ze alle zes heeft is daarom uitzonderlijk.

Hij is over bijna twee eeuwen aangelegd door opeenvolgende heren van Kaga en in 1874 voor het publiek opengesteld. Er staan ruim achtduizend bomen op elf hectare.

De oudste fontein van Japan staat er, en die werkt zonder pomp: het water komt uit een hoger gelegen vijver en wordt door de druk in de leiding omhooggestuwd.

Wat de tuin in de winter zijn beeld geeft zijn de yukitsuri: kegels van touwen die vanaf een paal aan de takken van de dennen worden gespannen, zodat die niet onder de natte sneeuw afbreken. Die worden elk najaar met de hand aangebracht en zijn tot in maart te zien.

Naast de tuin ligt het kasteelterrein, met poorten en een opslaghuis uit de achttiende eeuw en met delen die naar oude tekeningen in traditionele houtbouw zijn herbouwd, zonder spijkers.

De oude wijken en het bladgoud

Higashi Chaya is de best bewaarde theehuiswijk van Japan buiten Kioto. Er staan houten huizen van twee verdiepingen met tralievensters, waar geisha optraden en nog steeds optreden; enkele huizen zijn als museum te bezoeken en je ziet hoe de kamers waren ingedeeld.

Nagamachi was de samoeraiwijk, met muren van leem die in de winter met stromatten worden afgedekt tegen de sneeuw. Het huis van de familie Nomura is er open, met een kleine tuin met een beek erdoorheen.

De Myoryu-ji staat bekend als de ninjatempel, al hebben er nooit ninja's gezeten. Het gebouw is een doolhof: eenentwintig kamers, drieëntwintig trappen, valluiken, verborgen gangen en een put die volgens de overlevering naar het kasteel leidde. Dat was gebouwd als vluchtplek voor de heer, en het was verhuld omdat de shogun geen versterkte gebouwen toestond. Bezoek gaat alleen met reservering en met een rondleiding in het Japans.

Kanazawa maakt bijna al het bladgoud van Japan, ruim negenennegentig procent. Het klimaat is er gunstig voor, want de vochtige lucht houdt de dunne blaadjes rustig. Goud van een tienduizendste millimeter dik wordt hier op tempels, lakwerk en keramiek aangebracht, en aan de bezoeker verkocht als ijs met een vel bladgoud eroverheen.

De Omicho-markt bestaat sinds de achttiende eeuw en heeft bijna tweehonderd kraampjes met vis, groente en de krab uit de Japanse Zee.

Wat er nog meer is

Het 21st Century Museum of Contemporary Art is een rond glazen gebouw zonder voor- of achterkant, waar je van alle kanten in kunt. Het bekendste werk is een zwembad waar je van bovenaf mensen in ziet staan en waar je zelf ook in kunt, onder het wateroppervlak door.

Het D.T. Suzuki Museum is gewijd aan de filosoof die het zenboeddhisme naar het Westen bracht en die hier geboren is; het gebouw is zelf de tentoonstelling, met een waterspiegel en lege ruimtes.

Buiten de stad ligt het schiereiland Noto, met terrasvormige rijstvelden die tot aan de zee doorlopen en met vissersdorpen. Dat gebied is in januari 2024 door een zware aardbeving getroffen en is deels nog in herstel; excursies daarheen zijn beperkt.

Shirakawa-go ligt op anderhalf uur landinwaarts: een dorp met boerderijen met steile rieten daken van vier verdiepingen, gebouwd om meters sneeuw te dragen. Werelderfgoed, en een lange dag vanaf de kade.

De streek maakt lakwerk uit Wajima, keramiek uit Kutani en zijde die met de hand wordt geverfd; die ambachten zijn hier nooit verdwenen.

Wanneer de schepen komen

Er zijn 11 maanden met aanlopen, met oktober als drukste maand.

Dat oktober bovenaan staat is het herfstblad. De esdoorns in Kenroku-en kleuren dan rood en oranje, en het is achttien tot tweeëntwintig graden.

Het voorjaar is de tweede piek, met de kersenbloesem rond begin april en met temperaturen van tien tot achttien graden.

De zomer is heet en zwaar vochtig, met dertig graden en meer, en juni is de regentijd.

De winter is nat en zwaar. Kanazawa ligt aan de kant van Japan waar vochtige lucht van de Japanse Zee tegen de bergen opstuwt, en dat levert een van de hoogste neerslagcijfers van het land op; er valt veel natte sneeuw. Vandaar het gezegde dat je hier je paraplu vergeet mee te nemen en je lunchtrommel wel.

Van augustus tot oktober is er kans op tyfoons, en dan kan een aanloop vervallen.

Betalen gaat met yen; op de markt en in de kleine zaken is contant geld de norm. De bestemmingen liggen dicht bij elkaar en er rijdt een toeristenbus in een lus langs alle plekken, dus dit is een haven waar je zelfstandig ver komt.