Cruises naar Gdynia

Deze haven staat drie keer in het bestand, en een keer in Engeland

Er komen 98 reizen langs in Gdynia en er vertrekt er geen enkele. Dat getal klopt, en het is toch niet het hele verhaal.

Er staat namelijk een tweede record met dezelfde plaatsnaam, maar met twee letters verwisseld: Gydnia in plaats van Gdynia. Dat record telt drieenzeventig reizen. En er staat een derde voor Gdansk, twintig kilometer verderop, met tweehonderdnegentien.

Wij hebben gekeken hoeveel reizen op meer dan een van die drie staan. Dat zijn er nul, in alle drie de combinaties. Geen enkele reis kent twee van deze records.

De verklaring staat in de rederijen. Op dit record staan Princess, Norwegian, Azamara en Regent. Het record met de tikfout draagt drieenzeventig reizen van een enkele rederij, en op Gdansk staan AIDA, Silversea, Oceania en TUI. Elke leverancier gebruikt consequent een eigen schrijfwijze, en daardoor valt het aanbod in drie stukken uiteen die elkaar niet kennen.

Samen zijn dat bijna vierhonderd reizen. Wie hier zoekt ziet er een kwart van.

Het record met de tikfout ligt in Engeland

Bij dat verkeerd gespelde record hoort nog iets. De coordinaten ervan wijzen naar vijftig graden noorderbreedte en vier graden westerlengte.

Dat is Plymouth aan de Engelse zuidkust. Niet ongeveer: het punt ligt driehonderd meter van het Plymouth-record in ditzelfde bestand, dus de twee vallen praktisch samen.

De afstand tot de werkelijke plaats is vijftienhonderdzevenennegentig kilometer. Wat er vermoedelijk is gebeurd, is dat een verkeerd gespelde naam niet werd herkend en dat er iets anders is teruggegeven, en dat dat zo is blijven staan.

Voor jou heeft dat een gevolg dat verder gaat dan een verkeerd speldenprikje op een kaart. Alles wat op afstand wordt berekend, klopt daar niet: welke havens dichtbij liggen, in welk gebied de reis valt, wat er in de buurt te doen is.

Wij zetten dat cijfer niet zelf recht, want dan zouden wij gegevens verzinnen die de leverancier niet heeft aangeleverd. Wat wij wel doen is het melden, en je aanraden hier ook op de andere schrijfwijzen te zoeken.

Een stad die er honderd jaar geleden nog niet was

Deze plaats is de jongste grote havenstad van Europa, en zij bestaat door een verdragstekst.

In 1919 kreeg Polen bij de vrede van Versailles een strook naar zee, maar de bestaande havenstad daar werd geen Pools maar een vrije stad onder volkenbondstoezicht. Polen had dus een kust en geen haven.

Wat hier lag was een vissersdorp van ongeveer dertienhonderd inwoners. Vanaf 1921 is daar een havenstad naast gebouwd, van niets af, met een rechthoekig stratenplan en een kade in open zee.

Dat ging snel. In 1934 was dit de drukste haven van de Oostzee en in 1939 woonden er honderdtwintigduizend mensen. In achttien jaar van dorp naar grote stad, en dat is in Europa vrijwel zonder weerga.

Daardoor is dit ook een stad zonder oude binnenstad. Wat je hier ziet is bouwkunst uit de jaren twintig en dertig: strakke witte blokken, ronde hoeken, patrijspoortramen en luifels als scheepsdekken. Er loopt een uitgezette route langs, en het is een van de beste verzamelingen van die stijl in Europa.

Twee museumschepen aan de kade en een houten pier

Aan de pier waar je aankomt liggen twee schepen die zelf de moeite waard zijn.

Het eerste is een driemaster uit 1909 die tot 1981 als opleidingsschip heeft gevaren en die de wereld is rondgegaan. Het tweede is een torpedobootjager uit 1937 die de hele oorlog heeft meegemaakt, onder meer bij Narvik en bij Duinkerken, en die geldt als het oudste bewaarde schip van zijn soort ter wereld.

Beide liggen op loopafstand van waar het cruiseschip afmeert, en dat is hier de uitzondering. Voor de rest heb je vervoer nodig.

Tussen deze stad en de oude buurstad ligt een badplaats met een houten pier van ruim vijfhonderd meter, de langste van Europa. Die is met de stadstrein in een kwartier te doen.

Er wordt 9 maanden per jaar aangelegd. mei telt zesentwintig aanlopen, juli twintig en augustus achttien. In de winter komt hier vrijwel niets.

Wat er twintig kilometer verderop ligt

De meeste bezoekers komen hier niet voor deze stad maar voor de oude havenstad ernaast, en dat is een halfuur rijden.

Daar staat een straat met koopmanshuizen die na 1945 uit het puin is herbouwd, met een fontein van Neptunus, een middeleeuwse havenkraan van hout en een bakstenen kerk die tot de grootste ter wereld van dat materiaal behoort.

Aan de rand van die stad ligt het schiereiland waar op 1 september 1939 de eerste schoten van de Tweede Wereldoorlog zijn gevallen, toen een Duits schoolschip het Poolse depot beschoot. De ruines staan er nog en er is een gedenkteken.

In diezelfde stad staat de scheepswerf waar in 1980 de staking begon die tot de vakbond Solidariteit leidde, met een museum ernaast. Wie de twintigste eeuw in een dag wil zien, kan dat hier.

Op ongeveer zestig kilometer staat het grootste bakstenen kasteel ter wereld, gebouwd door de Duitse Orde. Dat is een hele dag.

Deze kust is bovendien de barnsteenkust: het spul spoelt hier na een noordwesterstorm gewoon aan. In de oude stad zit een hele straat vol met bewerkers ervan. Wij hebben de afstanden, rijtijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Wie hier komt en wat het kost

De rederijen die hier aanleggen zijn Princess Cruises, Norwegian Cruise Line, Azamara Cruises en Regent Seven Seas Cruises. Drieenveertig aanlopen komen van de grootste en drieentwintig van de tweede, en dat zijn beide grote schepen.

Vijftig van de negenennegentig reizen beginnen in Kopenhagen en vijftien in Southampton. Twintig reizen duren twaalf nachten, zestien negen nachten en elf veertien.

De prijzen lopen van negenhonderdnegenentwintig euro tot zevenentwintigduizend tweehonderdnegenenveertig, en bij slechts negen reizen ontbreekt het bedrag. Dat is een goede dekking en het maakt vergelijken hier zinvol.

De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Kopenhagen, Tallinn, Helsinki en Stockholm. Dat is de gewone Oostzeeronde, en die wordt vrijwel altijd vanuit Kopenhagen gevaren.

Denk er wel aan dat je met de andere twee schrijfwijzen nog eens honderdnegentig reizen naar dezelfde kust vindt.

Waar je op moet letten

• Zoek ook op Gydnia en op Gdansk. Daar staan samen bijna driehonderd reizen.
• De coordinaten van het record met de tikfout wijzen naar Engeland.
• Er vertrekt hier niets. De helft van de reizen begint in Kopenhagen.
• De oude stad ligt twintig kilometer verderop. Reken op vervoer.
• De twee museumschepen liggen aan de kade en kosten je geen excursie.
• Het seizoen loopt van april tot en met september.