Cruises naar Cork

De laatste haven van de Titanic

Er komen 254 reizen langs in Cork en er vertrekt er geen enkele. Je legt aan in Cobh, het havenstadje aan de monding, en dat is de laatste plek waar de Titanic heeft gelegen.

Op 11 april 1912 lag het schip voor de kust, want het was te groot voor de kade. Passagiers werden met twee tenderboten naar buiten gebracht: honderddrieëntwintig mensen stapten daar in, van wie er negenenzeventig zijn omgekomen.

Zeven mensen gingen hier juist van boord, onder wie een priester die de hele overtocht had gefotografeerd en die zijn foto's meenam. Zijn beelden zijn daardoor het enige uitgebreide fotomateriaal van het schip in de vaart.

Het kaartkantoor van de rederij staat er nog en is nu museum. Vanaf de kade waar de tenders vertrokken, is een deel van de steiger bewaard gebleven.

De plaats heette toen Queenstown, naar het bezoek van koningin Victoria in 1849. Na de Ierse onafhankelijkheid is de oude Ierse naam Cobh weer ingevoerd.

Waar tweeënhalf miljoen mensen zijn vertrokken

Deze haven is voor Ierland vooral de plek van het weggaan.

Tussen 1848 en 1950 zijn ongeveer zes miljoen mensen uit Ierland geëmigreerd, en ruim tweeënhalf miljoen van hen scheepten hier in. Dat begon met de hongersnood van de jaren veertig van de negentiende eeuw en hield generaties aan.

Op de kade staat een beeld van Annie Moore met haar twee broertjes. Zij vertrok hier op kerstavond 1891 en was op 1 januari 1892 de allereerste persoon die op Ellis Island in New York werd ingeschreven, op haar vijftiende verjaardag.

Er staat een tweede beeld van haar in New York, aan de andere kant van dezelfde reis. Dat is een van de weinige monumenten die aan twee kanten van een oceaan bij elkaar horen.

In het station naast de kade zit een tentoonstelling over die emigratie, met de omstandigheden aan boord van de schepen die de bijnaam doodskistschepen kregen.

De Lusitania, achttien kilometer verderop

Er is een derde scheepsramp die met deze haven is verbonden.

Op 7 mei 1915 werd de Lusitania door een Duitse onderzeeboot getorpedeerd, achttien kilometer uit de kust bij Kinsale. Het schip zonk in achttien minuten en er kwamen bijna twaalfhonderd mensen om.

De vissersboten uit deze streek voeren uit om te redden wat er te redden viel. De overlevenden en de doden werden hier aan wal gebracht, en de kade lag vol.

Honderddrieënnegentig slachtoffers liggen op de begraafplaats boven het stadje, deels in massagraven. Op het plein staat een monument.

Dat er onder de doden ruim honderd Amerikanen waren, heeft bijgedragen aan de stemmingsomslag in de Verenigde Staten, al duurde het nog twee jaar voordat dat land de oorlog in ging.

Het stadje en de stad erachter

Cobh zelf is klein en kleurig: rijen huizen in felle kleuren tegen een steile helling, met daarboven een kathedraal die het silhouet bepaalt.

Die kathedraal heeft een beiaard van negenenveertig klokken, de grootste van Ierland, en die wordt met de hand bespeeld. De klim erheen is stevig; er loopt een straat naar boven die in fotoboeken staat.

Cork zelf ligt op ongeveer vijfentwintig kilometer en is met de trein in vijfentwintig minuten te doen, vanaf het station naast de kade. Daar is de English Market uit 1788, een overdekte markthal die nog gewoon werkt.

Op een half uur ligt Blarney Castle, waar bezoekers achterover hangen om een steen in de muur te kussen die welbespraaktheid zou geven. Je moet daarvoor op je rug gaan liggen en je aan een reling vasthouden, boven een gat.

In de haven ligt Spike Island, een eiland met een vesting die als gevangenis dienst heeft gedaan en waar in de negentiende eeuw meer dan tweeduizend gevangenen zaten. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Vijf maanden, met mei als piek

Mei telt 65 reizen, augustus 46 en juni 43. In februari, november en december komt hier niets langs, en in januari en maart elk 3.

Dat mei de drukste maand is, komt doordat deze haven op de route van de Britse eilanden ligt en die reizen in het voorjaar beginnen. 92 van de 254 reizen vertrekken uit Southampton.

Mei is hier bovendien de droogste maand, en dat is in Ierland een verschil dat telt. Reken op twaalf tot achttien graden en op buien die snel overtrekken.

117 van de reizen duren vijftien dagen of langer en 110 tien tot veertien. Die eerste groep zijn rondjes om de Britse eilanden, vaak met IJsland erbij.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Southampton, Belfast, Dun Laoghaire en Invergordon, met Belfast op 197 en Invergordon op 117.

Waar je op moet letten

• De kade ligt in Cobh, niet in Cork; de stad is 25 minuten met de trein.
• Het station ligt naast het schip; je hoeft geen bus.
• Het stadje loopt steil op naar de kathedraal.
• Neem regenkleding mee, ook in mei.
• Van oktober tot maart komt hier vrijwel niets.