Cruises naar College Fjord

Geen haven maar een dag varen

Er komen 157 reizen langs bij College Fjord in Alaska, en geen daarvan legt er aan.

Dit is een doorvaart. Het schip vaart de fjord in, blijft een paar uur voor het ijs liggen en draait langzaam om zijn as zodat beide zijden aan de beurt komen, en vaart daarna weer naar buiten. Er is geen kade, geen dorp en geen excursie; het programma is wat je vanaf het dek ziet.

De rederij is Princess Cruises, met de schepen Coral Princess, Crown Princess, Discovery Princess en Island Princess. Dat is één aanbieder, en dat is hier geen toeval: de fjord ligt op de route van hun Voyage of the Glaciers, de enkele reis tussen Vancouver en Whittier.

Wat er verder op dezelfde reizen staat is Juneau, Vancouver, Ketchikan en Skagway. Dat zijn de vaste havens van de Inside Passage, en College Fjord is bijna altijd de laatste stop voor het schip in Whittier aankomt.

De fjord ligt in Prince William Sound, ruim honderd kilometer ten oosten van Anchorage, en is ongeveer vierentwintig kilometer lang.

Zestien gletsjers met namen van universiteiten

Wat deze fjord zijn naam geeft, is een expeditie uit 1899.

De spoorwegmagnaat Edward Harriman huurde een schip en nam wetenschappers, schrijvers en fotografen mee op een tocht langs de kust van Alaska. Aan boord zaten onder anderen de natuurbeschermer John Muir en fotograaf Edward Curtis.

Toen zij deze fjord in voeren, troffen ze aan beide zijden een rij gletsjers aan die nog geen naam hadden. De expeditieleden vernoemden ze naar de universiteiten waar zij vandaan kwamen, en ze deden dat systematisch: de gletsjers aan de noordwestkant kregen namen van vrouwencolleges, die aan de zuidoostkant namen van mannencolleges.

Aan de ene kant liggen dus Vassar, Bryn Mawr, Smith, Wellesley, Barnard en Holyoke. Aan de andere kant Yale, Harvard, Amherst, Williams en Dartmouth.

De Harvard-gletsjer ligt aan het einde van de fjord en is de grootste: een front van ruim anderhalve kilometer breed en zestig meter hoog boven het water. Dat is de plek waar het schip stilligt.

De Yale-gletsjer ligt in een zijarm en is vanaf het hoofdwater soms te zien, afhankelijk van hoe ver het schip komt.

Wat er te zien is en waar je op let

Een gletsjerfront is niet stil. Er kraakt en knalt voortdurend iets, en dat geluid gaat over het water heen alsof er in de verte wordt geschoten.

Wat je hoopt te zien is kalving: een blok ijs dat losbreekt en in zee valt, met een golf en een dof gedreun erachteraan. Bij de Harvard-gletsjer gebeurt dat regelmatig, want die is een van de weinige in dit gebied die nog vooruitschuift terwijl de meeste zich terugtrekken.

Het ijs is blauw. Dat komt doordat gletsjerijs onder druk zo dicht is geworden dat de luchtbellen eruit zijn geperst; het absorbeert dan het rode deel van het licht en laat het blauwe door. Hoe ouder en samengeperster, hoe dieper de kleur.

Op de ijsschotsen in het water liggen vaak zeehonden. Dit is een kraamgebied: moeders werpen hun jongen op het drijfijs, buiten bereik van orka's.

Verder zie je zeeotters die op hun rug drijven, drieteenmeeuwen die bij het front op vis jagen die door het vallende ijs omhoog wordt gestuwd, en met geluk bultruggen in de bredere delen.

Ga vroeg naar buiten en zoek een plek aan de reling voordat het schip de fjord binnenkomt. De voorste dekken zijn het populairst, maar het schip draait, dus vanaf elke zijde krijg je uiteindelijk zicht.

Prince William Sound

De fjord ligt in een zeegebied dat op twee manieren bekend is geworden, en allebei zijn ze de moeite van het weten waard.

In maart 1964 trof de zwaarste aardbeving in de geschiedenis van Noord-Amerika deze kust: negen komma twee op de schaal van Richter, met het epicentrum in Prince William Sound. De golf die volgde vernietigde de plaats Valdez en delen van Whittier. De bodem is toen op sommige plaatsen meters gestegen of gezakt, en dat is aan de kustlijn nog te zien.

In maart 1989 liep de olietanker Exxon Valdez aan de grond op een rif in dit water en verloor tientallen miljoenen liters ruwe olie. Het is een van de zwaarste olierampen ooit in Amerikaanse wateren en de gevolgen voor de zeeotters, de haringstand en de kustvogels zijn tot vandaag meetbaar.

Whittier, waar het schip na deze fjord aanlegt, is een eigenaardige plaats: bijna alle inwoners wonen in één gebouw van veertien verdiepingen, en de plaats is over land alleen bereikbaar door een tunnel van vier kilometer die om het half uur van richting wisselt en die hij deelt met de trein.

Het gebied eromheen is nationaal bos, met zesenzeventig gletsjers alleen al in deze Sound.

Wanneer de schepen komen

Er zijn 8 maanden met doorvaarten, met juni als drukste maand. Buiten mei tot september komt hier niets, want dan ligt het Alaska-seizoen stil.

Het weer is in die maanden aan de kust tien tot achttien graden, maar dat cijfer zegt weinig voor de uren die je hier doorbrengt. Voor een ijsfront staat koude lucht die van de gletsjer af rolt, en het schip vaart bovendien; reken op vijf graden aan dek en op wind.

Neem een muts en handschoenen mee, ook in juli. Dit is de dag waarop mensen die alleen zomerkleding hebben ingepakt binnen blijven zitten en het missen.

Wolken en regen zijn hier normaal; dit gebied krijgt enkele meters neerslag per jaar. Bij laaghangende bewolking zie je de bovenkant van de gletsjers niet, en dat verandert de dag zonder hem te bederven.

Hoe ver het schip de fjord in komt, hangt af van het drijfijs. Bij veel ijs blijft de kapitein verder van het front, en dat is een besluit van de ochtend zelf.

Wie deze doorvaart wil, moet op de enkele reis letten. De rondreizen vanuit Seattle en Vancouver komen hier niet; alleen de routes die in Whittier of Seward beginnen of eindigen, varen deze fjord binnen.