Cruises vanuit Cochem

De burcht is een negentiende-eeuwse fantasie

Er komen 319 reizen langs in Cochem en er vertrekken er 1. Boven het stadje staat op een kegelvormige heuvel een burcht met torens en spitsen die er uitziet zoals een burcht er in een sprookje uitziet.

Dat is geen toeval. De oorspronkelijke burcht uit de elfde eeuw is in 1689 door Franse troepen opgeblazen en heeft daarna ruim honderdvijftig jaar als ruïne gelegen.

In 1868 kocht een Berlijnse zakenman de resten en liet er in tien jaar een nieuwe burcht op zetten, in de stijl van de middeleeuwen zoals men zich die in de negentiende eeuw voorstelde. Dat is romantischer en symmetrischer dan het origineel ooit is geweest.

Wat je ziet is dus grotendeels van na 1870, met alleen de onderbouw en delen van de muren uit de middeleeuwen. Dat maakt het niet minder mooi, en het is eerlijk om het te weten voordat je de klim maakt.

Die klim duurt twintig minuten over een steil pad, en er rijdt ook een pendelbusje. Binnen kan alleen met een rondleiding.

De steilste wijnberg van Europa

Tussen Cochem en Bernkastel liggen de steilste wijngaarden die er in Europa zijn.

De Moezel slingert hier in scherpe lussen door leisteen, en de wijnstokken staan op de hellingen die naar het zuiden kijken. Op de steilste percelen loopt de helling op tot boven de zestig graden.

Dat is te steil voor elke machine en zelfs voor een normale ladder. Er hangen kabelliften waarmee de plukkers en de manden omhoog en omlaag gaan, en op sommige percelen staat de wijnbouwer aan een lijn.

De druif is vrijwel altijd riesling. Die heeft een lang seizoen nodig, en dat kan hier alleen doordat het leisteen overdag warmte opneemt en die 's nachts afgeeft, en doordat de rivier het licht weerkaatst.

Het gevolg is een wijn met veel zuur en weinig alcohol, die tientallen jaren kan liggen. Steeds meer van die steile percelen worden opgegeven omdat er geen arbeid voor te vinden is; wat je ziet is een landschap dat langzaam verdwijnt.

Een tunnel voor treinen die er nooit reden

Onder de wijnberg achter het stadje ligt een spoortunnel van vier kilometer, en die heeft een geschiedenis die je niet verwacht.

Hij is in 1877 gegraven om de bocht van de Moezel af te snijden. In de Tweede Wereldoorlog is een deel ervan afgesloten en ingericht als ondergrondse fabriek, waar dwangarbeiders onderdelen voor vliegtuigmotoren maakten.

Na de oorlog kreeg de tunnel opnieuw een geheime bestemming. Tussen 1962 en 1988 zat er de noodopslag van de Duitse Bundesbank: ruim vijftien miljard mark aan reservebankbiljetten, gedrukt voor het geval de bestaande munt in een crisis waardeloos zou worden.

Dat is decennialang geheim gebleven, ook voor de inwoners van Cochem, die dachten dat er een schuilkelder zat. Het geld is in 1988 vernietigd toen het plan werd opgegeven.

De bunker is nu een museum en te bezoeken. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Wat er verder aan deze rivier ligt

De Moezel is tussen Trier en Koblenz ongeveer honderdnegentig kilometer lang en doet daar over wat in rechte lijn honderd kilometer zou zijn.

Die lussen zijn ontstaan doordat de rivier er al lag voordat het land omhoogkwam; ze heeft zich naar beneden ingesneden zonder haar bochten te verliezen. Daardoor vaar je door een dal waarin je telkens een andere kant op kijkt.

Op de oevers staan dorpen met vakwerk, en op de hoogtes burchten. Bij Beilstein ligt een gehucht met ongeveer honderdveertig inwoners dat vrijwel ongewijzigd is en waar geen auto's komen.

Verderop ligt Bernkastel, dat op 275 van de 319 reizen ook wordt aangedaan, met een marktplein van vakwerkhuizen die naar elkaar toe hellen. Trier, op 199 reizen, heeft de Romeinse stadspoort en de oudste kathedraal van Duitsland.

Het dal is smal, en dat maakt het voor riviercruises geschikt: je vaart er dicht langs alles heen.

Oktober is de topmaand

Oktober telt 82 reizen, september 71 en augustus 41. In januari komt hier niets langs en in februari 1.

Dat najaarszwaartepunt is de oogst, die hier eind september begint en in oktober doorloopt. Het is dan bovendien het aangenaamst: rond de vijftien graden en de hellingen kleuren geel en rood.

156 van de reizen duren zes tot negen dagen en 47 hoogstens vijf; dat laatste zijn korte tochten op de Moezel of vanuit Keulen.

Ze vertrekken uit Keulen (60), Bazel (49) en Amsterdam (42). De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Bernkastel, Koblenz, Trier en Strasbourg, met Koblenz op 247.

Waar je op moet letten

• De burcht is grotendeels negentiende-eeuws, niet middeleeuws.
• De klim duurt twintig minuten; er rijdt een busje.
• Binnen kan alleen met een rondleiding.
• Het stadje is klein en in een uur bekeken.
• September en oktober zijn oogst en meteen het drukst.