Cruises naar Amami Oshima (Naze)

Het punt ligt elf kilometer van de kade, en de China-tag klopt wel

Er komen 36 reizen langs in Amami Oshima (Naze) en er vertrekt er geen enkele. De coordinaten wijzen naar een plek elf kilometer ten zuidwesten van de haven, in het binnenland van het eiland.

Zesentwintig van de dertig reizen dragen China als vaargebied, en dat is bij een Japans eiland een teken op onraad. Wij hebben ze alle zesentwintig nagelopen.

Zij kloppen. Alle zesentwintig doen werkelijk Hongkong, Taipei, Shanghai of een andere haven in dat gebied aan; er zit er geen bij die de tag onterecht draagt.

Bij negen van de dertig reizen ontbreekt de prijs. De bedragen lopen van zevenenveertighonderdvijfentachtig euro tot ruim drieentwintigduizend.

Er wordt 5 maanden per jaar aangelegd. februari telt tien aanlopen, oktober zeven en november zes; van juni tot en met september komt er niets, en dat is de tyfoontijd.

Sinds 2021 op de werelderfgoedlijst, om een konijn

Dit eiland staat sinds juli 2021 op de werelderfgoedlijst, en de reden daarvoor is het dierenleven.

Er leeft hier een konijn dat nergens anders voorkomt dan op dit eiland en op het buureiland. Het is donkerbruin, heeft korte oren en klauwen in plaats van nagels, en het klimt en graaft; het is een overblijfsel van een oude lijn die ooit over heel Azie voorkwam en verder overal is uitgestorven.

Er zijn er naar schatting een paar duizend en zij komen alleen 's nachts tevoorschijn. Je ziet ze dus vrijwel zeker niet, maar er worden avondtochten aangeboden.

Er is met dat konijn iets gebeurd dat als voorbeeld wordt aangehaald. In 1979 zijn er mangoesten losgelaten om de gifslangen op dit eiland te bestrijden; die slangen zijn 's nachts actief en de mangoest overdag, dus zij kwamen elkaar nauwelijks tegen.

Wat de mangoest wel at, waren de konijnen en de vogels. Er is daarna dertig jaar lang op de mangoest gejaagd, en in september 2024 is het eiland mangoestvrij verklaard; dat geldt als een van de grootste geslaagde uitroeiingen van een uitheemse soort ter wereld.

De stof waar maanden aan wordt gewerkt

Dit eiland maakt een zijden stof die als een van de meest bewerkelijke textielsoorten ter wereld geldt.

De draden worden eerst tientallen keren geverfd in een aftreksel van de bast van een plaatselijke boom, en daarna in modder uit de rijstvelden. Het ijzer in die modder gaat een verbinding aan met de looistof uit de bast, en dat geeft een zwart dat op geen enkele andere manier ontstaat.

Voordat er wordt geweven, worden de draden per stuk afgebonden zodat de verf op bepaalde plekken niet aankomt. Bij het weven moeten die plekken vervolgens op een millimeter nauwkeurig samenvallen, anders klopt het patroon niet.

Er zitten dertig tot veertig bewerkingen in en aan een rol wordt maanden gewerkt. De prijzen lopen in de duizenden euro's, en er zijn nog maar enkele honderden wevers over.

Er zijn werkplaatsen waar je het kunt zien, en dat is de moeite waard. Reken op een uur.

De suikerdwang en de Amerikaanse jaren

Dit eiland heeft twee perioden gekend die de bewoners tot vandaag anders maken dan de rest van Japan.

Vanaf het midden van de achttiende eeuw is de bevolking door de heersende clan gedwongen om vrijwel uitsluitend suikerriet te verbouwen, waarbij de belasting in suiker werd geheven. Er werd niet genoeg voedsel meer geteeld en er zijn hongersnoden geweest; die periode heeft hier een eigen naam die zich laat vertalen als de suikerhel.

De tweede is recenter. Na 1945 zijn deze eilanden onder Amerikaans bestuur gekomen, los van Japan; er gold een eigen munt en er was een grens.

Dat duurde tot de kerst van 1953, toen zij aan Japan zijn teruggegeven; dat was ruim achttien jaar eerder dan Okinawa. Er is destijds op grote schaal actie voor gevoerd, met hongerstakingen en handtekeningenacties.

Dat verklaart waarom hier een eigen taal wordt gesproken die met het Japans verwant is maar niet verstaanbaar, en waarom de muziek en de dans anders klinken dan op het hoofdeiland. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Wat er verder te zien is

Aan de oostkant van het eiland ligt het op een na grootste mangrovebos van Japan.

Dat is met een kano te bevaren, tussen de wortels door, en dat wordt vanaf de kade aangeboden. Reken op een halve dag.

De kust heeft koraalriffen en witte stranden, en het water is hier het hele jaar boven de twintig graden. Er wordt gedoken en gesnorkeld.

Er is een waarschuwing die je moet kennen. Op dit eiland leven gifslangen die tot twee meter lang worden en die 's nachts actief zijn; zij zitten in het struikgewas en tussen stenen.

Blijf op de paden, ga niet in het hoge gras en loop niet in het donker het bos in. Dat wordt hier serieus genomen en er hangen borden.

Waar je op moet letten

• De coordinaten liggen elf kilometer van de haven.
• De China-tag klopt hier; alle zesentwintig doen die havens werkelijk aan.
• Blijf op de paden; er leven gifslangen die 's nachts actief zijn.
• Van juni tot en met september komt hier niets; dat is de tyfoontijd.
• Bij negen van de dertig reizen ontbreekt de prijs.
• Het konijn waar het eiland om bekendstaat, zie je overdag niet.