Cruises naar Akureyri

Hartjes in het stoplicht

Er komen 313 reizen langs in Akureyri en er vertrekt er geen enkele. Wie vanaf de kade de stad in loopt, ziet bij het eerste verkeerslicht iets wat nergens anders staat: het rode licht is een hart.

Dat is er in 2008 gekomen, het jaar waarin de IJslandse banken omvielen en het land in een diepe crisis raakte. Het idee kwam van de gemeente: iets kleins waar mensen even blij van worden op weg naar hun werk.

Het is nooit meer weggehaald en er zijn er inmiddels meer. Voor een stad die haar geld verdient met vis en toerisme is het een verrassend onpraktisch gebaar, en het is precies daarom het beeldmerk geworden.

Akureyri telt ongeveer negentienduizend inwoners en is na Reykjavik de grootste plaats van IJsland. Dat betekent hier: één winkelstraat, een zwembad, een universiteit en een ziekenhuis.

De stad ligt aan het eind van Eyjafjördur, met zestig kilometer de langste fjord van het land, en ongeveer honderd kilometer onder de poolcirkel.

Een kerkraam dat uit Coventry komt

Boven de stad staat een betonnen kerk uit 1940 met twee vierkante torens, ontworpen door de architect die ook de kerk in Reykjavik heeft gemaakt.

In het koor zit een glas-in-loodraam dat er niet voor is gemaakt. Het komt uit de kathedraal van Coventry in Engeland.

Die ramen zijn aan het begin van de Tweede Wereldoorlog uit voorzorg verwijderd en opgeslagen. Dat bleek verstandig: de kathedraal is in november 1940 bij een bombardement vrijwel volledig verwoest.

Een deel van de ramen is daarna in de handel terechtgekomen, en zo is dit exemplaar bij een verzamelaar en uiteindelijk in IJsland beland. Het hangt nu in een kerk op ruim tweeduizend kilometer van de plek waar het thuishoort.

In de kerk hangt verder een scheepsmodel aan het plafond, een oud Noord-Europees gebruik: een votiefgeschenk voor de behouden thuiskomst van vissers.

Een tuin waar niets zou moeten groeien

Aan de rand van de stad ligt een botanische tuin die in 1912 door een groep vrouwen is aangelegd, en die is voor deze breedtegraad een merkwaardigheid.

Op vijfenzestig graden noorderbreedte is het groeiseizoen kort en de winter lang. Toch groeien hier planten uit gematigde streken, tot bomen aan toe, en er staan enkele duizenden soorten.

Dat kan door twee dingen. De fjord is diep en beschut waardoor de wind eruit blijft, en de zomer levert weken achtereen licht op waarin het nauwelijks donker wordt; planten halen in tien weken in wat elders een half jaar kost.

Rond de stad staan bovendien echte bossen, aangeplant in de twintigste eeuw. IJsland was bij de kolonisatie voor een kwart bebost en is dat door houtkap en schapen vrijwel volledig kwijtgeraakt; hier is het teruggebracht.

De tuin is gratis en ligt op twintig minuten lopen van de kade. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

De waterval waar de goden in gingen

Op vijfenveertig minuten rijden ligt Godafoss, en de naam betekent godenwaterval.

Volgens de overlevering hoort daar een gebeurtenis uit het jaar 1000 bij. Het IJslandse parlement moest toen kiezen tussen de oude goden en het christendom, en droeg die beslissing op aan één man, de wetspreker Thorgeir.

Hij trok zich een etmaal terug onder een mantel en kwam eruit met het besluit dat het land christelijk zou worden, met de afspraak dat wie wilde thuis de oude goden mocht blijven eren. Zo bleef een burgeroorlog uit.

Op de terugweg zou hij zijn eigen godenbeelden in deze waterval hebben gegooid. Dat verhaal is pas veel later opgeschreven en niet met zekerheid te bevestigen; de naam en de plek zijn er wel.

De val zelf is twaalf meter hoog en dertig meter breed, in een hoefijzervorm over een oude lavastroom. Verderop ligt het merengebied Myvatn, met kraters, dampende grond en badplaatsen in geothermisch water.

Zes maanden, en dan is het over

Juli telt 81 reizen, augustus 74 en juni 68. Van oktober tot en met maart komt hier niets langs, en in april 9.

Zes maanden dus, en daarbinnen zijn er vier die het werk doen. Dat is het IJslandse zomerseizoen: van mei tot september is het tien tot vijftien graden, blijft het licht en zijn de wegen naar het binnenland open.

Rond midzomer gaat de zon hier nauwelijks onder. In december is het omgekeerd: dan is het een uur of vier licht, en dan ligt de fjord er verlaten bij.

142 van de 313 reizen duren vijftien dagen of langer en 116 tien tot veertien. Ze vertrekken uit Reykjavik (79), Southampton (64) en Kopenhagen (43).

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Isafjordur, Southampton, Seydisfjordur en Kopenhagen, met Reykjavik op 302 en Ísafjördur op 282.

Waar je op moet letten

• De kade ligt aan de stad; het centrum is te lopen.
• Godafoss kost een halve dag; boek het vooraf.
• IJsland is duur; reken op Scandinavische prijzen.
• Neem laagjes en wind mee in je rekening, ook in juli.
• Van oktober tot maart komt hier niets.