De drie grote namen: MSC, Costa en Royal Caribbean

Dit zijn de rederijen waar de meeste mensen tussen kiezen, en de cijfers laten zien dat ze verder uit elkaar liggen dan hun reputatie doet vermoeden.

MSC Cruises is met vierduizendnegenhonderd afvaarten en achttien schepen veruit de grootste. De mediaanprijs ligt op €144 per nacht. Vertrekhavens zijn Barcelona, Marseille en Genua, en bijna vierduizend van die afvaarten duren precies zeven nachten.

Costa Cruises volgt met negentienhonderd afvaarten en negen schepen, tegen €133 per nacht. Dat is elf euro per nacht goedkoper dan MSC, en de vertrekhavens zijn vrijwel dezelfde, met Savona erbij als eigen thuishaven.

Royal Caribbean is in dit gebied veel kleiner dan mensen denken: tweehonderdnegenenveertig afvaarten met acht schepen, tegen €160 per nacht. Dat is zestien procent duurder dan MSC en twintig procent duurder dan Costa.

Wie puur op prijs kiest, komt dus bij Costa uit; wie op keuze en vertrekdata kiest, bij MSC. Royal Caribbean is hier de nichespeler, met het accent op grote schepen en vertrek uit Civitavecchia en Ravenna.

De goedkoopste is een naam die je niet verwacht

Niet MSC of Costa staat onderaan, maar P&O Cruises, met €114 per nacht over driehonderdtweeenveertig afvaarten.

Daar zit wel een aanmerkelijk verschil in opzet achter. Van die afvaarten vertrekken er honderdeenenzeventig uit Southampton, en dat betekent dat de reis begint met drie tot vier dagen varen voordat je de Middellandse Zee binnen bent.

De meest voorkomende reisduur is bij deze rederij dan ook veertien nachten in plaats van zeven. Je betaalt per nacht minder maar bent twee keer zo lang weg, en een deel van die tijd ben je onderweg.

Voor wie niet wil vliegen is dat juist de aantrekkelijke kant: Southampton bereik je met de nachtboot en de auto, en de vlucht naar Barcelona of Rome valt weg.

Let wel op de aard van het schip: dit is een volledig Britse rederij, met Engels als voertaal, ponden aan boord en avonden met een kledingvoorschrift.

AIDA en Mein Schiff: de Duitse schepen

Twee rederijen varen hier met een uitgesproken Duits publiek, en het verschil tussen die twee is groot.

AIDA staat op €133 per nacht over driehonderdzevenentwintig afvaarten, precies gelijk met Costa. De opzet is informeel: buffetrestaurants, geen vaste eettijd, geen kledingcode en veel sport aan boord.

Mein Schiff ligt met €160 per nacht twintig procent hoger, over tweehonderdvijfennegentig afvaarten. Daar staat tegenover dat bij die rederij aanzienlijk meer in de reissom zit, waaronder dranken bij de maaltijd.

Bij beide is Duits de voertaal van de omroep, het theater en de dagelijkse krant. Dat bepaalt de reis meer dan de meeste Nederlandse boekers vooraf inschatten, en het is de reden dat sommigen er juist bewust voor kiezen.

De prijsvergelijking tussen deze twee is zonder de inclusiviteit erbij te betrekken zinloos. Reken bij AIDA de dranken en de servicevergoeding erbij voordat je de twee naast elkaar legt.

Celestyal: de Griekse uitzondering

Met €146 per nacht over driehonderdvijfenveertig afvaarten valt Celestyal Cruises in het middensegment, maar het aanbod is anders dan bij alle andere.

Deze rederij vaart met twee schepen en heeft de kortste reizen van het hele gebied: honderd afvaarten van vier nachten en achtennegentig van drie nachten.

De vertrekhavens liggen in Griekenland en Turkije, met Piraeus, Lavrion en de haven bij Efeze. Dat maakt het de enige aanbieder waarbij je een cruise als aanhangsel aan een Griekse vakantie kunt doen.

Bij deze rederij zitten de excursies en de dranken vaker in de reissom dan bij de grote drie; controleer dat per afvaart, want het scheelt aanzienlijk in de vergelijking.

De schepen zijn klein en ouder dan het gemiddelde in dit gebied. Wie voor het schip zelf gaat, zit hier verkeerd; wie voor de eilanden gaat, zit hier goed.

Boven de tweehonderd euro per nacht

Vanaf ongeveer €300 per nacht verandert het product wezenlijk, en dat is een grens die in vergelijkingen zelden wordt getrokken.

In die groep zitten Azamara (€312), Oceania (€350), Star Clippers (€372) en Windstar (€476). De schepen daar nemen tweehonderd tot zevenhonderd gasten mee in plaats van drie- tot vierduizend.

Wat je daarvoor krijgt is toegang tot havens waar de grote schepen niet in passen: Portofino, Bonifacio, Sete, Rovinj en de kleinere Griekse eilanden. Op een groot schip lig je in Livorno of Civitavecchia en zit je een uur in de bus.

Star Clippers vaart bovendien met echte zeilschepen, wat in dit gebied verder niemand doet.

Aan de bovenkant staan Silversea (€825), Regent Seven Seas (€737) en Seabourn (€771). Daar zitten de dranken, de fooien en bij sommige ook de excursies en de vlucht in de reissom, dus het verschil met een schip van €144 is kleiner dan het lijkt, al blijft het groot.

Waarom een vergelijking op reissom niet werkt

De belangrijkste fout bij het vergelijken van deze rederijen is kijken naar het totaalbedrag van de reis.

Bij MSC, Costa en Royal Caribbean komt er een servicevergoeding per persoon per dag bij, plus dranken, plus wifi, plus de restaurants met een eigen kaart. Voor een gezin van vier op een week loopt dat op tot enkele honderden euro's.

Bij Mein Schiff en Celestyal zit een deel daarvan er al in. Bij de aanbieders boven de €500 per nacht zit vrijwel alles erin, inclusief de fooien.

Tel daar het vervoer bij op. Een vlucht naar Barcelona of Rome kost in het hoogseizoen tweehonderd tot vierhonderd euro per persoon plus een hotelnacht vooraf; vertrek je uit Southampton, dan valt dat weg maar duurt de reis langer.

Reken daarom door naar een eindbedrag per persoon per nacht, inclusief vervoer, drank, fooien en de excursies die je werkelijk zou boeken. Pas dan staan de rederijen in dit artikel op dezelfde meetlat.

Welke past bij jou?

Ga je met kinderen en let je op de prijs, dan komen Costa en MSC bovendrijven: het grootste aanbod, de meeste vertrekdata en schepen met waterparken en clubs per leeftijd.

Wil je niet vliegen, dan is P&O vanuit Southampton de enige serieuze optie, met de kanttekening dat je twee weken kwijt bent in plaats van een.

Zoek je korte reizen, dan is Celestyal de enige die drie en vier nachten aanbiedt; bij de rest is zeven nachten de standaard.

Wil je de kleine havens zien in plaats van de containerkades, dan begint dat bij Azamara en Oceania, en op een schip van tweehonderd gasten bij Windstar en Star Clippers.

En spreek je geen Duits, kijk dan goed bij AIDA en Mein Schiff. De prijs is aantrekkelijk en de schepen zijn goed, maar de hele beleving aan boord is op een Duits publiek gericht.

Waar de schepen vandaan vertrekken

De vertrekhaven bepaalt evenveel als de rederij, en de grote drie zitten daar dicht op elkaar.

Barcelona is met afstand de drukste: MSC vertrekt er vijfhonderdeenenzestig keer en Costa driehonderdzeventien. Het is twee uur rechtstreeks vliegen vanuit Amsterdam en de terminal ligt op een kwartier van het centrum.

Marseille en Genua volgen, allebei met ruim vijfhonderd MSC-afvaarten. Genua is voor wie met de auto komt de aantrekkelijkste van de drie: het is een lange rit maar je hoeft niet te vliegen.

Civitavecchia is de haven voor Rome, en dat is de enige waar Royal Caribbean sterk staat met eenentachtig afvaarten. Reken op ruim een uur met de trein tussen de stad en de kade.

Savona is de thuishaven van Costa met tweehonderdeenenzestig afvaarten, en die haven is buiten dat merk vrijwel onbekend.

Ravenna is sinds het verbod op grote schepen in de lagune van Venetie de vertrekhaven voor de Adriatische Zee geworden. Wie Venetie wil zien, moet daar een aparte dag voor inruimen: het is anderhalf uur rijden.

Wat deze cijfers wel en niet zeggen

Alle bedragen hierboven zijn medianen van de vanafprijs per persoon per nacht, berekend over het volledige aanbod van elke rederij in dit vaargebied dat op dit moment bij ons open staat.

De mediaan is met opzet gekozen in plaats van het gemiddelde: een handvol dure suites of wereldreizen trekt een gemiddelde omhoog en vertekent het beeld, en de mediaan doet dat niet.

Het gaat om vanafprijzen, dus om de goedkoopste beschikbare hutcategorie. Wie een balkonhut wil, betaalt bij elke rederij meer, en de opslag daarvoor verschilt per aanbieder.

Rederijen met minder dan dertig afvaarten in dit gebied zijn buiten de vergelijking gelaten, omdat een handvol reizen geen betrouwbaar beeld geeft.

De cijfers verschuiven met het aanbod. Dit is een momentopname van wat er nu te boeken is, niet een historische reeks.