Cruises naar Vavau, Tonga Islands

Twee records voor dezelfde plaats, en welke je krijgt hangt af van de rederij

Er komen 34 reizen langs in Vavau, Tonga Islands en er vertrekt er geen enkele. Dit is de naam van een eilandengroep in het noorden van Tonga, en de plaats waar de schepen liggen heet Neiafu.

Die naam staat er los in, met een eigen record en zeven reizen. Wij hebben gekeken of daar dezelfde reizen aan hangen, en dat is niet zo: de overlap tussen de twee is nul.

De scheidslijn is de rederij. Alle zeven reizen onder de plaatsnaam komen van dezelfde aanbieder, en die komt onder de eilandnaam niet voor. De veertig hier komen van zeven andere.

Er is nog een verschil dat praktisch uitpakt. Bij het kleine record staan coordinaten en bij dit grote niet: het veld is leeg. Op de kaart is deze plaats dus niet te vinden, hoewel het om veertig van de zevenenveertig reizen op deze eilanden gaat.

Wij passen dat niet zelf aan. Zoek dus op beide namen als je hier wilt zijn, want op elk van de twee pagina’s ontbreekt wat de andere laat zien.

Alle veertig reizen dragen Papeete, tweeduizend vijfhonderd kilometer verderop

Er is een record dat op elke reis hier meestaat, en dat is Tahiti.

Papeete ligt vijfentwintighonderdtachtig kilometer oostelijk, en toch komt het bij alle veertig voor. Negen reizen vertrekken er ook, en verder wordt er uit Lautoka, Darwin, Seattle, Broome en Miami gevaren.

Dat zegt wat voor soort reis dit is. Dit is geen weekje eilandhoppen maar een lange oversteek: elf reizen duren twee weken of minder, maar er staan er ook bij van dertig, vijfendertig en negenendertig nachten.

Fiji staat bij vierendertig van de reizen als vaargebied, en dat klopt. Wij hebben ze alle vierendertig nagelopen en er is er geen bij die niet werkelijk een Fijische haven aandoet; Lautoka staat op vierendertig, Savusavu op twaalf.

Bij negen van de reizen ontbreekt de prijs. De bedragen die er staan lopen van vijfenveertighonderd euro tot achtentachtigduizend euro, en dat verschil zit vrijwel volledig in de duur.

De tweede piek in de kalender zijn de walvissen

Er wordt 8 maanden per jaar aangelegd, en de verdeling heeft twee toppen die ver uit elkaar liggen.

januari telt acht aanlopen, en september ook acht. Augustus staat op zes en oktober op zes; samen is dat twintig van de achtendertig, dus meer dan de helft in drie maanden.

Die drie maanden vallen samen met iets waar deze eilanden om bekendstaan. Bultruggen die de zomer bij Antarctica hebben doorgebracht, trekken van juli tot en met oktober naar deze wateren om te kalveren, en zij blijven hier weken liggen omdat het water warm en beschut is.

Tonga is bovendien een van de weinige landen ter wereld waar het is toegestaan om onder toezicht met deze dieren te zwemmen. Dat gebeurt met een vergunning, in kleine groepen en met regels over afstand.

Of dat vanaf een cruiseschip kan hangt af van de tijd die je aan wal hebt. Vraag het na, want het is een excursie van een halve tot een hele dag en niet iets wat je er tussendoor bij doet.

De haven van de toevlucht

De baai waar de schepen liggen heeft een naam die door een Spaanse ontdekkingsreiziger is gegeven en die vertaald de haven van de toevlucht betekent.

Dat is geen verzinsel van een reisbureau. Het is een diepe kronkelende inham tussen hoge oevers, waar van geen enkele kant golfslag binnenkomt; schepen liggen er stil terwijl het buiten waait. Voor zeilers is dit een van de bekendste ankerplaatsen van de Stille Oceaan.

Het is ook de reden dat hier al twee eeuwen schepen komen. De naam is in 1781 gegeven en de plek werd daarna een vaste stop voor walvisvaarders en handelaren.

Rond de baai liggen tientallen eilandjes met kalkstenen wanden waar grotten in zitten. Twee daarvan zijn bekend: een die je met een bootje binnenvaart en waar het licht door het water omhoog schijnt, en een waar de ingang onder de waterlijn ligt en die je alleen zwemmend bereikt.

Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Het enige eilandenrijk dat nooit is gekoloniseerd

Tonga is het enige land in de Stille Oceaan dat nooit onder buitenlands bestuur is gekomen.

Het is sinds 1845 onafgebroken een koninkrijk met een eigen dynastie geweest. Tussen 1900 en 1970 was het een Brits protectoraat, maar dat is iets anders dan een kolonie: het binnenlands bestuur bleef in eigen hand en de koning bleef koning.

Je merkt dat aan de omgang met de zondag. Die is in de grondwet vastgelegd als rustdag, en dat wordt hier serieus genomen: winkels dicht, geen handel, en voor bezoekers betekent het dat een aanloop op zondag een andere dag oplevert dan een aanloop op donderdag.

Praktisch is er nog iets. Tonga ligt net aan de westkant van de datumgrens en loopt dertien uur voor op de tijd in Londen, wat het een van de eerste plaatsen ter wereld maakt waar een nieuwe dag begint. Fiji en Samoa zitten in dezelfde hoek maar niet in dezelfde zone.

In januari 2022 is tweehonderdzestig kilometer ten zuiden van hier een onderzeese vulkaan uitgebarsten, met een aswolk die tot in de stratosfeer kwam en een vloedgolf die het hele land raakte. De zeekabel naar de buitenwereld lag daarna weken plat. De eilandengroep waar deze pagina over gaat kwam er beter vanaf dan de hoofdstad in het zuiden.

Waar je op moet letten

• Er staan geen coordinaten bij dit record. Op de kaart is deze plaats niet te vinden.
• Er is een tweede record onder de plaatsnaam Neiafu met zeven andere reizen; zoek op allebei.
• Augustus tot en met oktober is het walvisseizoen en telt twintig van de achtendertig aanlopen.
• Zwemmen met bultruggen mag hier onder vergunning; reken op een halve tot hele dag.
• De zondag is hier wettelijk rustdag. Kijk op welke dag je aanlegt.
• Dit zijn lange reizen; alle veertig doen ook Tahiti aan.