Cruises naar Tan Chau

Hier ligt de grens

Er komen 496 reizen langs in Tân Châu en er vertrekt er geen enkele. Alle 391 doen ook Ho Chi Minhstad en Phnom Penh aan, en dat is geen toeval.

Dit stadje ligt op de Mekong vlak bij de plek waar Vietnam ophoudt en Cambodja begint. Op de riviercruises tussen die twee landen is dit de halte waar de grensformaliteiten worden afgehandeld.

In de praktijk merk je daar weinig van. Je levert je paspoort in bij de reisleiding, het schip legt aan bij de grenspost en de bemanning regelt de rest; het duurt een uur of langer en je gaat er meestal ondertussen op uit.

Wel is het goed om te weten dat je twee landen binnengaat en dat de regels per land verschillen. Wie een visum nodig heeft, regelt dat voor beide, en dat gebeurt bijna altijd vooraf via de rederij.

175 van de 496 reizen duren zes tot negen dagen en 142 tien tot veertien.

Zijde die honderd keer wordt geverfd

Tân Châu is in Vietnam bekend om één product, en het maken ervan is bijna verdwenen.

Hier wordt een zwarte zijde geweven die met de vrucht van een plaatselijke boom wordt geverfd. Die vrucht wordt fijngestampt tot een grijsgroen sap, en de stof wordt daar tientallen tot honderd keer in gedompeld en telkens in de zon gedroogd.

Dat duurt weken en het is handwerk van begin tot eind. Het resultaat is een diep zwarte stof met een glans die niet verbleekt en die bij het dragen koel aanvoelt; hij werd vroeger gedragen door wie het kon betalen.

Toen er goedkope geverfde stoffen kwamen, stortte de vraag in en bleven er nog een handvol families over die het vak beheersen. Er is de laatste jaren geld en aandacht naartoe gegaan om het te behouden.

Bij een bezoek zie je de weefgetouwen, de bakken met sap en de doeken die op rekken in de zon liggen. Wij hebben de tarieven, reistijden en openingstijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Huizen die op het water staan

Op deze arm van de Mekong drijven woningen, en die zijn geen bezienswaardigheid maar een bedrijfstak.

Onder de vloer van zo'n huis hangt een kooi van gaas of hout, tot een paar meter diep, waarin vis wordt gehouden. Door een luik in de vloer wordt gevoerd, en als je dat opendoet komt het water in beweging van de honderden vissen eronder.

Het gaat vooral om pangasius, de vis die in Nederlandse supermarkten ligt. Deze delta is er de grootste kweekstreek voor ter wereld, en een groot deel van wat hier uit het water komt gaat naar Europa.

De huizen zelf staan op drijvers van bamboe of lege vaten en verplaatsen mee met het waterpeil, dat tussen droog en nat seizoen meters kan schelen. Ze liggen aan lange lijnen vast.

Er wordt op sommige daarvan bezoek ontvangen, en het is een van de weinige plekken waar je zonder omhaal ziet hoe mensen hier leven en werken.

Een moslimgemeenschap aan de Mekong

Langs deze oevers wonen Cham, en dat is voor de meeste bezoekers een verrassing.

De Cham zijn de nakomelingen van het rijk Champa, dat van de vierde tot de vijftiende eeuw langs de kust van het huidige Midden-Vietnam bestond. Nadat het door de Vietnamezen was verslagen, trok een deel van de bevolking naar het zuiden en naar Cambodja.

Ze zijn moslim, spreken een eigen taal die tot de Austronesische groep hoort en zijn daarmee taalkundig verwant aan het Maleis en het Indonesisch. Langs de rivier staan hun moskeeën, met minaretten die boven de palmen uitsteken.

De gemeenschap leeft van visserij en van weven; er wordt met de hand geweven op getouwen onder de huizen. Bij een bezoek geldt dat je je bedekt kleedt en om toestemming vraagt voor een foto.

Door het stadje zelf ga je meestal met een fietstaxi, langs de markt en de rijstvelden aan de rand.

Najaar en winter

November telt 67 reizen, oktober 66 en september 44. In juni komt hier niets langs, in juli 4 en in mei 7.

Die zomerdip is de regentijd, die van mei tot oktober duurt. In die maanden staat de Mekong hoog en snel; het gebied waar je nu doorheen vaart is dan voor een groot deel overstroomd, wat hier geen ramp is maar een jaarlijks terugkerend gegeven waar de landbouw op is ingericht.

Van november tot maart is het droog, met dertig graden overdag en lagere luchtvochtigheid. Dat is het hoogseizoen.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Phnom Penh, Cambodja, Ho Chi Minh City, Vietnam, Sa Dec, Vietnam en Angkor Ban, Cambodia, met Sa Đéc op 363 en Siem Reap op 287.

Waar je op moet letten

• Hier gaat de grens over. Reken op wachttijd voor het schip.
• Regel visa voor beide landen vooraf via de rederij.
• Kleed je bedekt bij een bezoek aan de Cham-dorpen.
• De zijde is echt handwerk; de prijs weerspiegelt dat.
• Van mei tot en met augustus vaart hier vrijwel niets.